Το 30% των αντιγριπικών εμβολίων έχει ήδη διανεμηθεί στα φαρμακεία της χώρας, καθώς η νέα περίοδος εμβολιασμού ξεκίνησε στις 2 Οκτωβρίου. Φέτος αναμένεται να εισαχθούν στην Ελλάδα συνολικά 3,64 εκατ. δόσεις, έναντι 3,5 εκατ. την προηγούμενη περίοδο.
«Υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) Μανόλης Κατσαράκης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια αυξητική τάση.
Συγκεκριμένα, την περίοδο 2023-2024 χορηγήθηκαν από τα φαρμακεία περίπου 1,4 εκατ. δόσεις, το 2024-2025 περίπου 1,92 εκατ., ενώ την περίοδο 2025-2026 οι δόσεις ανήλθαν σε 2,04 εκατ.
Για τη φετινή περίοδο είναι διαθέσιμα διαφορετικά είδη τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων:
• TIVe: τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο, παρασκευαζόμενο με επώαση σε αυγά όρνιθας.
• TIVc: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο που παρασκευάζεται σε κυτταροκαλλιέργειες. Μπορεί να χορηγηθεί και σε άτομα που έχουν εμφανίσει σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση στο αυγό, από την ηλικία των 6 μηνών.
• TIV-HD: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης.
• aTIV: τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό MF59.
• LAIV: τριδύναμο εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό, το οποίο χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά και εφήβους.
Τα ενισχυμένα εμβόλια TIV-HD και aTIV έχουν υψηλότερη ανοσογονικότητα και συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών σε άτομα 65 ετών και άνω, καθώς και σε άτομα ηλικίας 18-64 ετών που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου.
Εάν δεν υπάρχει διαθέσιμο ενισχυμένο εμβόλιο για άτομα 65 ετών και άνω, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και μπορεί να πραγματοποιηθεί με οποιοδήποτε διαθέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο.
Σύμφωνα με τον Μ. Κατσαράκη, έχουν εισαχθεί περίπου 460.000 ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια.
Τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους χωρίς ιατρική συνταγή, ενώ για τα ενισχυμένα εμβόλια απαιτείται ιατρική συνταγή.
Το ρινικό εμβόλιο στα παιδιά
Για δεύτερη χρονιά κυκλοφορεί το ρινικό εμβόλιο, με περίπου 200.000 δόσεις, ποσότητα αυξημένη σε σχέση με πέρυσι. Το ρινικό εμβόλιο περιλαμβάνει ζώντα εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά ηλικίας από 2 έως κάτω των 18 ετών.
Δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά που:
• έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή έχουν ιστορικό βρογχικού άσθματος,
• έχουν ανοσοκαταστολή,
• λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη.
Σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 2-18 ετών που ζουν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συστήνεται ο αδρανοποιημένος ενέσιμος εμβολιασμός. Εάν, ωστόσο, χορηγηθεί το ζων εξασθενημένο εμβόλιο, συστήνεται αποφυγή επαφής με το ευάλωτο άτομο για 7 ημέρες.
Όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου.
Το ρινικό εμβόλιο χορηγείται από παιδιάτρους.
Πότε συστήνεται ο εμβολιασμός
Η περίοδος εμβολιασμού στην Ελλάδα προτείνεται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, καθώς χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης. Ωστόσο, εάν ο εμβολιασμός δεν πραγματοποιηθεί στο συγκεκριμένο διάστημα, μπορεί να γίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης.
Η δραστηριότητα της γρίπης στην Ελλάδα συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, χωρίς να είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια η έναρξη του επιδημικού κύματος.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνει μία δόση ετησίως. Εξαίρεση αποτελούν βρέφη και παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει στο παρελθόν μόνο μία δόση, για τα οποία απαιτούνται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών. Για το LAIV, σε παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν προηγουμένως εμβολιαστεί κατά της εποχικής γρίπης απαιτείται δεύτερη δόση μετά από τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες.
Ποιοι πρέπει να εμβολιάζονται κατά προτεραιότητα
Στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται κατά προτεραιότητα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνονται τα άτομα 60 ετών και άνω, βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών, ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα, ανοσοκαταστολή, μεταμοσχεύσεις, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα, καθώς και άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.
Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνονται επίσης οι έγκυες, λεχώνες και θηλάζουσες γυναίκες, άτομα που φροντίζουν ή διαμένουν με ευάλωτους ανθρώπους, κλειστοί και ευάλωτοι πληθυσμοί, καθώς και εργαζόμενοι σε δομές υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.
Ο Μ. Κατσαράκης επισημαίνει ότι παράλληλα με τον αντιγριπικό εμβολιασμό οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες και για άλλα εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, όπως τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.
