Μια σχέση μπορεί να γίνει κακοποιητική πολύ πριν υπάρξουν εκδηλώσεις σωματικής βίας. Συμπεριφορές όπως η ανάγκη για συνεχή έλεγχο των μετακινήσεων και των συνομιλιών, η δυσφορία απέναντι στους φίλους της συντρόφου και ο θυμός στη θέα ενός «όχι» συνιστούν μοτίβα επιβολής που απαιτούν προσοχή.
Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η ψυχολόγος στο Κέντρο Διοτίμα Κατερίνα Ασλάνογλου, η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των συμπεριφορών είναι καθοριστική, ενώ η περίοδος του χωρισμού μπορεί να κρύβει αυξημένους κινδύνους. Σύμφωνα με την Κατερίνα Ασλάνογλου, οι πρώτες ενδείξεις περιλαμβάνουν:
- Την υπερβολική ζήλια και την απαίτηση για διαρκή ενημέρωση σχετικά με την τοποθεσία και τις συναναστροφές της γυναίκας.
- Την προσπάθεια απομόνωσής της από το φιλικό και οικογενειακό περιβάλλον.
- Την παρακολούθηση των επικοινωνιών, του τηλεφώνου και των λογαριασμών στα κοινωνικά δίκτυα.
- Τη συστηματική υποτίμηση, ακόμη κι αν παρουσιάζεται με τη μορφή «αστείου».
- Τους εκφοβισμούς, τις απειλές και την καταστροφή αντικειμένων σε στιγμές διαφωνίας.
- Τον οικονομικό έλεγχο και την παραβίαση των προσωπικών και σεξουαλικών ορίων.
Η ψυχολόγος σημειώνει ότι δεν απαιτείται η συνύπαρξη όλων των παραπάνω ενδείξεων για να υπάρξει πρόβλημα. Το βασικό στοιχείο είναι αν διαμορφώνεται ένα κλιμακούμενο μοτίβο ελέγχου, το οποίο συχνά συγκαλύπτεται πίσω από το πρόσχημα του «ενδιαφέροντος».
Μια υγιής σχέση, τονίζει, δεν βασίζεται στον φόβο και αντέχει την αυτονομία και τη διαφωνία.
Οι παράγοντες σοβαρού κινδύνου
Η αξιολόγηση για υψηλότερο κίνδυνο συνδέεται με προηγούμενα περιστατικά σωματικής βίας, απειλές κατά της ζωής, πρόσβαση σε οπλισμό, συστηματική παρακολούθηση και παραβίαση περιοριστικών μέτρων.
Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η περίοδος κατά την οποία η γυναίκα επιχειρεί να απομακρυνθεί ή έχει μόλις χωρίσει.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πιεστικές προσπάθειες επανασύνδεσης και οι απειλές αποτελούν προέκταση του ελέγχου. Η Κατερίνα Ασλάνογλου ξεκαθαρίζει ότι η ευθύνη της βίας βαρύνει αποκλειστικά τον δράστη και ότι η προτροπή «απλώς φύγε» είναι ανεπαρκής, καθώς η αποχώρηση πρέπει να σχεδιάζεται με εξειδικευμένη υποστήριξη.
Πάνω από 14.500 καταγγελίες το πρώτο οκτάμηνο
Τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας για το διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου:
- Καταγράφηκαν 14.519 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.
- Πραγματοποιήθηκαν 8.920 συλλήψεις.
- Καταγράφηκαν 14.978 δράστες (11.950 άνδρες και 3.028 γυναίκες).
Στην εφαρμογή Panic Button έχουν εγγραφεί 15.113 γυναίκες και 1.470 άνδρες, ενώ έχουν σταλεί 2.935 αυτόματα μηνύματα άμεσης βοήθειας.
Η ψυχολόγος υπογραμμίζει ότι η παραμονή σε μια σχέση δεν σημαίνει συναίνεση στη βία, καθώς η απομόνωση, ο φόβος, η οικονομική εξάρτηση και τα παιδιά δυσκολεύουν τις αποφάσεις.
Για περιστατικά άμεσης ανάγκης, οι πολίτες μπορούν να καλούν το 100 (ή να στέλνουν γραπτό μήνυμα SMS με τη διεύθυνση και το ονοματεπώνυμό τους), ενώ η γραμμή SOS 15900 προσφέρει υποστήριξη σε 24ωρη βάση.
