Ομάδα Ελλήνων προγραμματιστών και μηχανικών από την Αθήνα καταφέρνει να τραβήξει τα βλέμματα της παγκόσμιας διαστημικής κοινότητας, στέλνοντας στο Διάστημα δορυφόρους μεγέθους μόλις 5 x 5 x 5 εκατοστών. Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Libre Space Foundation (LSF), με έδρα πλέον τη Λένορμαν κοντά στην Ακαδημία Πλάτωνος, αποδεικνύει ότι η διαστημική τεχνολογία ανοιχτού λογισμικού και σχεδίασης μπορεί να προσφέρει λύσεις υψηλής ποιότητας με χαμηλό κόστος.
Από την Αθήνα στο Καζακστάν μέσω SpaceX
Στις 1 Οκτωβρίου, πύραυλος της SpaceX που εκτοξεύτηκε μέσα από την πρωινή ομίχλη του Βάντενμπεργκ στην Καλιφόρνια, μετέφερε στο Διάστημα έναν μικροσκοπικό πικοδορυφόρο τύπου «κύβου Ρούμπικ», ο οποίος κατασκευάστηκε στην Ελλάδα για λογαριασμό σχολείου στην Αστανά, την πρωτεύουσα του Καζακστάν.
Η Διαστημική Υπηρεσία του Καζακστάν προσέγγισε απευθείας το LSF, αναζητώντας μια οικονομική λύση για την εκπαίδευση μαθητών και την σταδιακή ανάπτυξη αυτόνομου διαστημικού προγράμματος.
Αφού προηγήθηκε η εκπαίδευση των παιδιών πάνω σε εργαστηριακό μοντέλο (engineering model), ο τελικός δορυφόρος τέθηκε με επιτυχία σε τροχιά, επιτρέποντας πλέον στους μαθητές να επικοινωνούν μαζί του και να λαμβάνουν σήματα μέσω επίγειου σταθμού.
Η ελληνική «σφραγίδα» στην εκτόξευση της 1ης Οκτωβρίου
Η συγκεκριμένη εκτόξευση της SpaceX περιλάμβανε συνολικά οκτώ δορυφόρους με τη συνδρομή του ελληνικού οργανισμού:
- 1 σχολικός πικοδορυφόρος για το Καζακστάν.
- 4 ελληνικοί πικοδορυφόροι SIDLOC, σχεδιασμένοι για την ταυτοποίηση και τον εντοπισμό αντικειμένων στο Διάστημα.
- 3 δορυφόροι «τσέπης» του Συλλόγου Ραδιοερασιτεχνών της Γερμανίας (AMSAT Deutscheland), οι οποίοι βασίστηκαν στα ανοιχτά σχέδια και το λογισμικό του LSF.
Οι νανοδορυφόροι «Phasma Lamar» και «Phasma Dirac»
Στο Διάστημα βρίσκονται ήδη από τον Νοέμβριο του 2025 δύο ακόμη ελληνικοί νανοδορυφόροι (διαστάσεων 30 x 10 x 10 εκ.), οι οποίοι χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0» στο πλαίσιο έργου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA):
- Phasma Lamar: Ονομάστηκε προς τιμήν της ηθοποιού και εφευρέτριας Χέντι Λαμάρ.
- Phasma Dirac: Πήρε το όνομά του από τον Βρετανό θεωρητικό φυσικό Πολ Ντιράκ.
Οι δύο αυτοί δορυφόροι εκτελούν πειράματα στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα για τη βελτίωση των ασύρματων τηλεπικοινωνιών (όπως τα συστήματα GPS) και τον εντοπισμό σημάτων άλλων αντικειμένων σε τροχιά.
Το δίκτυο SatNOGS και τα μελλοντικά σχέδια
Η δράση του LSF δεν περιορίζεται μόνο στους δορυφόρους (όπως οι παλαιότεροι UPSat και Qubik 3 & 4). Ο οργανισμός έχει αναπτύξει το SatNOGS, το μεγαλύτερο παγκοσμίως δίκτυο λήψης δορυφορικών δεδομένων με πάνω από 400 σταθμούς σε περισσότερες από 50 χώρες, παρέχοντας ελεύθερα σχέδια για κεραιοσυστήματα.
Ο επόμενος μεγάλος στόχος του οργανισμού είναι η δημιουργία ενός συστήματος «satellite tracker» –αντίστοιχου με αυτά που παρακολουθούν αεροπλάνα και πλοία– το οποίο θα λύσει το πρόβλημα της ταχείας αναγνώρισης και ταυτοποίησης των δεκάδων δορυφόρων που απελευθερώνονται ταυτόχρονα στο Διάστημα, ενισχύοντας την αυτονομία της Ευρώπης στον συγκεκριμένο τομέα.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και την Αλ. Γ.
