pontosnews.gr
Δευτέρα, 16/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Πιοτρ Ιβάνοβιτς Μελισσηνός: Ο πρώτος διοικητής του ρωσικού αυτοκρατορικού Πυροβολικού και εξέχον μέλος της ρωσικής Μασονίας

Γράφει ο Σπάρτακος Τανασίδης

28/09/2026 - 10:01μμ
Σύνθεση εικόνας με τον Πιοτρ Ιβάνοβιτς Μελισσηνό, τον λογότυπο του Σώματος Πυροβολικού και Μηχανικού Ευγενών Δοκίμων και τον σύγχρονο λογότυπο της Μεγάλης Στοάς της Ρωσίας

Σύνθεση εικόνας με τον Πιοτρ Ιβάνοβιτς Μελισσηνό, τον λογότυπο του Σώματος Πυροβολικού και Μηχανικού Ευγενών Δοκίμων και τον σύγχρονο λογότυπο της Μεγάλης Στοάς της Ρωσίας

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο Πιοτρ (Πέτρος) Ιβάνοβιτς Μελισσηνός ήταν Έλληνας διοικητής Πυροβολικού και αναμορφωτής της στρατιωτικής εκπαίδευσης της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Το όνομά του έχει συνδεθεί με τις νίκες των Ρώσων επί των Οθωμανών στην Ανατολική Ευρώπη. Έκανε καριέρα στο πεδίο της μάχης και αργότερα ως εκπαιδευτής στο στρατό.

Γεννήθηκε στις 11 (22 με το παλαιό) Ιανουαρίου του έτους 1726. Ο πατέρας του, Ιωάννης Μελισσηνός του Αθανασίου, είχε έρθει στη Ρωσία από τη Βενετία. Ο Πιοτρ είχε έναν μεγαλύτερο αδερφό, τον Ιβάν Ιβάνοβιτς Μελισσηνό, ο οποίος υπήρξε υψηλόβαθμος κρατικός υπάλληλος και διετέλεσε διευθυντής του Πανεπιστημίου της Μόσχας τα έτη 1757-1763.

Ο Πιοτρ Ιβάνοβιτς Μελισσηνός διά χειρός χαράκτη Iohann-Baptist Ritter von Lampi (πηγή: russianprints.ru)

Το όνομα των Μελισσηνών μας είναι γνωστό από την βυζαντινή περίοδο, καθώς οι Μελισσηνοί ανήκαν στη στρατιωτική ελίτ της βυζαντινής Μικράς Ασίας, έχουν βγάλει έναν πατριάρχη (Θεόδοτος Α’ 815-821) και υψηλόβαθμους κρατικούς υπαλλήλους.

Με την πτώση της βυζαντινής αυτοκρατορίας –της Ρωμανίας– όπως λεγόταν πραγματικά, κλάδοι της οικογένειας διασκορπίστηκαν στον ελλαδικό χώρο μέχρι και την Κρήτη.

Στη Ρωσία ο Ιωάννης Μελισσηνός κατείχε υψηλές θέσεις στην κρατική διοίκηση, σε υπουργεία εμπορίου και παραγωγής εμπορευμάτων. Είχε την άνεση να στείλει τον μικρό Πιοτρ για σπουδές στο γυμνάσιο που ανήκε στην Ακαδημία Επιστημών της Αγίας Πετρούπολης το 1735.

Βυζαντινό οικόσημο των Μελισσηνών (πηγή: W. Miller, The Latins in the Levant, a history of Frankish Greece (1204-1566), εκδ. John Murray, 1908)

Το 1740 ο Πιοτρ συνέχισε τις σπουδές του στο Σώμα Στρατού Ξηράς Ευγενών Δοκίμων. Αποφοίτησε 10 χρόνια αργότερα με τον βαθμό του δοκίμου αξιωματικού. Το 1759 μετατέθηκε στο Πυρβολικό και έλαβε μέρος στον πανευρωπαϊκό Επταετή Πόλεμο, ο οποίος διεξήχθη τα έτη 1755-1764, επηρέασε όλη σχεδόν την οικουμένη και θεωρείται πρόδρομος των δύο Παγκόσμιων Πολέμων.

Ο νεαρός αξιωματικός δεν ήταν ένας τυπικός άνθρωπος του στρατώνα. Συμμετείχε σε θεατρικούς θιάσους, ήταν δυνατός στις απαγγελίες, έδινε παραστάσεις στην αυλή της αυτοκράτειρας Ελισάβετ της Ρωσίας. Επιπλέον του άρεσε να κατασκευάζει πυροτεχνήματα και να σχεδιάζει εορταστικές φωταγωγήσεις για διάφορες εκδηλώσεις. Μιλούσε ξένες γλώσσες, ζωγράφιζε, ήταν άσος στην ξιφασκία και ικανός ιππέας.

Ο μεγάλος στρατιωτικός

Η στρατιωτική του καριέρα άρχισε να απογειώνεται κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο 1768-1774. Ο Μελισσηνός, διοικητής Πυροβολικού της Πρώτης Στρατιάς, διακρίθηκε στη μάχη του Κοτίν της σημερινής Ουκρανίας, και στις μάχες της Λάργκα και του Καγκούλ στη Μολδαβία. Τραυματίστηκε στη Βουλγαρία κατά την κυρίευση της Σιλίστρας. Για τα ανδραγαθήματά του προήχθη σε στρατηγό και παρασημοφορήθηκε με το Παράσημο του Αγίου Γεωργίου Γ’ βαθμού.

Το έτος 1783 ο Πιοτρ Μελισσηνός διορίστηκε διοικητής Σώματος Πυροβολικού και Μηχανικού Ευγενών Δοκίμων. Επί της διοίκησής του το πρόγραμμα των στρατιωτικών σπουδών αναμορφώθηκε σημαντικά, αυξήθηκε ο αριθμός των εισακτέων στους 400, δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στην πρακτική εκπαίδευση. Ο Μελισσηνός επιδίωκε να γνωρίζει προσωπικά τον κάθε δόκιμο, συνομιλώντας μαζί τους στον ελεύθερό τους χρόνο. Καμία αυστηρή ποινή δεν επιβαλλόταν εάν δεν περνούσε από τη δική του κρίση.

Η αξία των καινοτομιών του Μελισσηνού στον ρωσικό στρατό αναγνωρίστηκε κατά τον ρωσοσουηδικό πόλεμο των ετών 1788-1790, όταν οι απόφοιτοι αξιωματικοί του έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό στο πεδίο της τιμής, τόσο από άποψης ηθικού, όσο και πρακτικών γνώσεων και ικανοτήτων.

Έτσι το Σώμα Πυροβολικού και Μηχανικού Ευγενών Δοκίμων κατέστη πρότυπο κέντρο στρατιωτικής εκπαίδευσης, το οποίο διαμόρφωσε τις υπόλοιπες στρατιωτικές σχολές της αυτοκρατορίας.

Ο Μελισσηνός πριν από το 1797 (πηγή: Русские портреты XVIII и XIX столетий, τ. V, εκδ. Издание великого князя Николая Михайловича, 1909, № 35)

Το 1796 ο Μελισσηνός προήχθη σε στρατηγό του Πυροβολικού και γενικό επιθεωρητή του Πυροβολικού. Ήταν ο πρώτος της σειράς του που είχε αυτό τον βαθμό.

Ο μεγάλος μασόνος

Ο μεγάλος στρατιωτικός ήταν και διαπρεπής μασόνος, καθώς κατείχε σημαντική θέση στη Στοά της «Σιωπής» της Αγίας Πετρούπολης τη δεκαετία του 1770. Επίσης εμφανίζεται να διοικεί τη στρατιωτική Στοά του «Άρεως» στο Ιάσιο της Ρουμανίας το έτος 1773.

Επιπλέον ανέπτυξε ένα δικό του σύστημα –το «Σύστημα Μελισσηνό»– το οποίο αποτελείτο από επτά βαθμίδες μύησης. Περιλάμβανε ιπποτική και ναϊτική συμβολική, χριστιανικό μυστικισμό, αλχημεία και καβαλιστικά στοιχεία. Το σύστημα αυτό συνδύαζε διάφορες ευρωπαϊκές εσωτερικές παραδόσεις. Το σύστημα του Μελισσηνού είχε μέλη και στο εξωτερικό, όπως τους Γάλλο βαρόνο Marie Daniel Bourrée de Corberon και Πολωνό κόμη Alois Friedrich Josef von Brühl. Αμφότεροι είχαν μεταβεί στη Ρωσία ως διπλωμάτες και μυήθηκαν από τον Μελισσηνό.

Οικόσημο των Μελισσηνών της Ρωσίας (πηγή: Α. Η. Хмелевский, Неутвержденные гербы российского дворянства, τ. 8, εκδ. Старая Басманная, 2026)

Φίλος του Καζανόβα

Τη διετία 1764-1765 ο θρυλικός Ιταλός εραστής, αλλά στην πραγματικότητα ικανός διπλωμάτης και κατάσκοπος Τζάκομο Καζανόβα επισκέφτηκε τη Ρωσία. Εκεί γνωρίστηκε με τον Μελισσηνό. Στο βιβλίο του Η ιστορία της ζωής μου (Histoire de ma vie) ο Καζανόβα περιγράφει τον Πιοτρ Μελισσηνό ως ευχάριστο κοινωνικό άνθρωπο που ζει σε ένα φιλόξενο σπίτι, χτισμένο κατά το γαλλικό πρότυπο. Στο σπίτι του Μελισσηνού ο Καζανόβα δοκίμασε καλά φαγητά, έπαιξε χαρτιά και είχε ενδιαφέρουσες συζητήσεις.

Ο θρύλος του «Χάλκινου καβαλάρη»

Υπάρχει και ένας θρύλος σχετικός με τον Μελισσηνό. Σύμφωνα με αυτόν, ο Πιοτρ Μελισσηνός έμοιαζε πολύ στο ανάστημα και στην κορμοστασιά έναν άλλο Πέτρο –τον Μεγάλο… Λέγεται ότι όταν ο γλύπτης Falconet κατασκεύαζε το διάσημο άγαλμα του αυτοκράτορα Μεγάλου Πέτρου, χρησιμοποίησε τον Μελισσηνό ως μοντέλο για να ποζάρει για το άγαλμα του «Χάλκινου καβαλάρη».

Ο «Χάλκινος καβαλάρης», ένα μνημειώδες άγαλμα του Μεγάλου Πέτρου στο ιστορικό κέντρο της Αγίας Πετρούπολης (πηγή: spbmuzei.ru)

Ο Πιοτρ Μελισσηνός άφησε την τελευταία του πνοή στις 26 Δεκεμβρίου του 1797 με το παλαιό ημερολόγιο ή 6 Ιανουαρίου του 1798 σύμφωνα με το νέο. Ήταν συζευγμένος με την Μαρία Ντμίτριεβνα Κατσαρέβα. Μαζί είχαν έναν γιο, τον Αλεξέι, ο οποίος ακολούθησε στρατιωτική καριέρα στα βήματα του πατέρα του ως το 1813, έτος κατά το οποίο έπεσε μαχόμενος στη Δρέσδη.

Η Μαρία Κατσάρεβα, σύζυγος του Μελισσινού, διά χειρός αγνώστου, δεκαετία 1790 (πηγή: rusmuseumvrm.ru)

Σπάρτακος Τανασίδης, ιστορικός


Πηγές
• bre.ruwiki.ru
• R. Collis, «Illuminism in the Age of Minerva: Pyotr Ivanovich Melissino (1726-1797) and High-Degree Freemasonry in Catherine the Great’s Russia», COLLeGIUM: Studies Across Disciplines in the Humanities and Social Sciences 16, 2014, σελ. 128-168.
• Е. Р. Ольховский, «П. И. Меллисино – педагог, полководец, артиллерист», Военно-исторический журнал 9, 2004, σελ. 70-72.
• ru.wikisource.org
• russianmasonry.ru
• statehistory.ru
• Военная энциклопедия, τ. 15, εκδ. Товарищество печатания, издательства и книжной торговли И. Д. Сытина, 1914.
• Военный энциклопедический лексикон, εκδ. Общество военных литераторов, τ. 8, 1844.
• vostlit.info
• wars175x.narod.ru.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Π. Κασφίκης)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

«The American School of Spies»: Όταν οι Αμερικανοί αρχαιολόγοι έγιναν κατάσκοποι στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

16/11/2026 - 12:28μμ
(Φωτ.: Μουσείο Φιλελληνισμού / Philhellenism Museum/Facebook)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Το Θέατρο Ελλήνων Γενεύης φέρνει την ιστορία του Καποδίστρια στο ελληνικό και ευρωπαϊκό κοινό

15/11/2026 - 10:38μμ
(Φωτ.: Alpha)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

36 χρόνια στην πτέρυγα των μελλοθανάτων στη Φλόριντα: Ο Έλληνας που συνεχίζει τη δικαστική μάχη για τη ζωή του

15/11/2026 - 10:11μμ
(Φωτ.: cretans.ca)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

«Κνωσός»: 65 χρόνια με την Κρήτη στην καρδιά – Οι ρίζες, οι μνήμες και η παράδοση ταξιδεύουν στο Τορόντο

14/11/2026 - 11:43μμ
(Φωτ.: Orthodox Observer/Dimitrios Panagos/Facebook)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Νέα ζωή για το Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο της Αστόριας – Σχέδιο ανακαίνισης και επιστροφής στην ομογενειακή ζωή

14/11/2026 - 9:05μμ
(Πηγή: progorod58.ru/news/151907)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Γκρέτσκα – Μαυροσίταρο: Το «ρωσικό» δημητριακό με την ελληνική ονομασία – Φαγόπυρον το εδώδιμον

14/11/2026 - 4:39μμ
(Φωτ.: Greek Orthodox Community of SA Inc. - GOCSA/Facebook)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Από το 1936 έως σήμερα: Η ιστορία του ελληνισμού της Νότιας Αυστραλίας μέσα από το ναό των Ταξιαρχών

14/11/2026 - 8:35πμ
(Φωτ.: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Ιστορική δικαίωση για τους Έλληνες της Πολωνίας – Αναγνωρίστηκαν ως εθνική μειονότητα

13/11/2026 - 6:14μμ
(Φωτ.: pontianbrotherhood_stgeorge_wa/Instagram)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Περθ: Πόντιοι από τη Δυτική Αυστραλία και το Σίδνεϊ αντάμωσαν σε μια μεγάλη γιορτή παράδοσης

13/11/2026 - 5:22μμ
Οι εγκαταστάσεις της Ελληνικής Ορθόδοξης Κοινότητας Νέας Νότιας Ουαλίας στη Λακέμπα του Σίδνεϊ, όπου στεγάζεται το Ελληνικό Ιστορικό και Πολιτιστικό Κέντρο (φωτ. αρχείου: SBS Greek, 2020)
ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Σίδνεϊ: Ξεκίνησαν οι εργασίες για το Ελληνικό Ιστορικό και Πολιτιστικό Κέντρο

13/11/2026 - 1:25μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΥΞΕΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΑΛΜΥΡΟΥ «ΔΑΥΙΔ ΜΕΓΑΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ» ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΥΞΕΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΑΛΜΥΡΟΥ «ΔΑΥΙΔ ΜΕΓΑΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ»/Facebook)

Μεγάλη γιορτή της ποντιακής νεολαίας ετοιμάζεται στον Αλμυρό

15 λεπτά πριν
Οι επτά δήμαρχοι έξω από το Μαξίμου, πριν από τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό για τους συντελεστές δόμησης. Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026   (φωτ.: EUROKINISSI / Γιάννης Παναγόπουλος)

Συντελεστής δόμησης: Φρένο Μητσοτάκη μετά τις αντιδράσεις των δημάρχων – Τι αλλάζει

38 λεπτά πριν
Η γέφυρα της Κριμαίας, στο Στενό του Κερτς, μετά τη νυχτερινή επίθεση με ουκρανικά drones, σε φωτογραφία που αναρτήθηκε στο Χ. Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026 (πηγή: NEXTA)

Καταιγίδα ουκρανικών drones στη Ρωσία: Χτύπημα στη γέφυρα του Κερτς, συναγερμός σε 16 περιφέρειες

1 ώρα πριν
Συνάντηση Γεραπετρίτη-Φιντάν στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δευτέρα 16 Νοεμβρίου (φωτ.: Υπουργείο Εξωτερικών)

Γεραπετρίτης-Φιντάν: Συνάντηση στις Βρυξέλλες με φόντο την Ανατολική Μεσόγειο

1 ώρα πριν
Η σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυματίζει μπροστά από το βρετανικό Κοινοβούλιο (φωτ.: EPA / Andy Rain)

Brexit: Η γεωπολιτική φέρνει ξανά τη Βρετανία κοντά στην ΕΕ – Το νέο παζάρι με τις Βρυξέλλες

2 ώρες πριν
Ο κώδικας Μορς για τα τρία γράμματα VGR, το διακριτικό της αποστολής Voyager. Η NASA καλεί τους πολίτες να στείλουν το δικό τους φωτεινό μήνυμα προς τον ουρανό στις 17 Νοεμβρίου (εικ.: NASA / JPL-Caltech)

Voyager 1: Η Γη στέλνει φωτεινό σήμα στο Διάστημα – Πώς συμμετέχουμε από την Ελλάδα

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV