Στα τέλη Ιουλίου, όταν το pontosnews.gr παρουσίασε την προσπάθεια των νέων της Λευκόπετρας Ξάνθης, το μνημείο της ποντιακής λύρας βρισκόταν ακόμη στην τελική φάση της κατασκευής του. Τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου «Οι Σταυραετοί του Πόντου» δούλευαν εθελοντικά, συγκέντρωναν χρήματα και διαμόρφωναν το χώρο, με έναν συγκεκριμένο στόχο: να αφήσουν στο χωριό τους ένα μόνιμο σημάδι μνήμης.
Δύο μήνες αργότερα, το έργο έχει ολοκληρωθεί και ετοιμάζεται να παραδοθεί επίσημα στην τοπική κοινωνία.
Τα αποκαλυπτήρια θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, στις 18:00, στην κεντρική πλατεία της Λευκόπετρας, με μια εκδήλωση που θα περιλαμβάνει μουσική, αφηγήσεις, ομιλίες, χορό και κατάθεση στεφάνων.
Αυτή θα είναι η κατάληξη μιας διαδρομής που άρχισε με την επανενεργοποίηση ενός συλλόγου και στηρίχθηκε κυρίως στην προσωπική εργασία των ανθρώπων του.
Από έναν ανενεργό σύλλογο σε μια συλλογική προσπάθεια
Για αρκετά χρόνια, οι «Σταυραετοί του Πόντου» είχαν ουσιαστικά αναστείλει τη δράση τους. Η αλλαγή ήρθε όταν μια ομάδα νέων ανθρώπων αποφάσισε να ενεργοποιήσει ξανά τον σύλλογο και να επαναφέρει στο προσκήνιο την ποντιακή παρουσία του χωριού.
Η πρωτοβουλία δεν περιορίστηκε στην επανέναρξη των μαθημάτων χορού ή στη διοργάνωση εκδηλώσεων. Τα νέα μέλη αναζήτησαν έναν τρόπο να συνδέσουν τη σημερινή Λευκόπετρα με την προσφυγική καταγωγή της.
Έτσι γεννήθηκε η ιδέα για ένα μνημείο αφιερωμένο στους προγόνους τους και στα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Η αρχική πρόταση ανήκε στη Βασιλική Κυριακίδου και υιοθετήθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο. Για να γίνει πράξη, χρειάστηκαν οικονομική ενίσχυση, η συνδρομή του Δήμου Αβδήρων και πολλές ώρες προσωπικής εργασίας. Τα μέλη του συλλόγου συμμετείχαν τόσο στην κατασκευή όσο και στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
Τέσσερις λύρες και ένας «θρόνος» από μάρμαρο
Το ολοκληρωμένο μνημείο φτάνει σε ύψος περίπου τα 3,5 μέτρα. Στην κορυφή του βρίσκεται η μεγάλη μπρούντζινη ποντιακή λύρα, ενώ στη συνολική σύνθεση έχουν ενσωματωθεί τέσσερις λύρες.
Τη λύρα φιλοτέχνησε ο αυτοδίδακτος γλύπτης από τον Κορινό Πιερίας Ιορδάνης Ποιμενίδης, ενώ τη συνολική επιμέλεια και την υλοποίηση του έργου ανέλαβε ο καλλιτέχνης και συγγραφέας Δημήτρης Αβούρης. Το βάθρο κατασκευάστηκε από λευκό ακατέργαστο μάρμαρο θαλάσσης και δουλεύτηκε στο χέρι.
Η κατασκευή διήρκεσε περίπου 30 ημέρες. Ο Δημήτρης Αβούρης περιέγραψε τον δικό του ρόλο με μια μουσική εικόνα: «Εγώ διηύθυνα την ορχήστρα επί 30 μέρες», αποδίδοντας παράλληλα τα εύσημα στο συμβούλιο του συλλόγου και σε όσους βοήθησαν να ολοκληρωθεί το έργο.
Η λύρα ως δημόσια μνήμη
Η επιλογή της ποντιακής λύρας ως κεντρικού συμβόλου δεν είναι τυχαία. Για τους ανθρώπους του συλλόγου δεν αποτελεί μόνο μουσικό όργανο, αλλά φορέα οικογενειακών αφηγήσεων, εθίμων και μνήμης από τις πατρίδες του Πόντου.
Αυτό το σύμβολο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στη Λευκόπετρα, ένα προσφυγικό χωριό περίπου 700 κατοίκων, το οποίο δημιουργήθηκε από οικογένειες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών.
Σήμερα στο χωριό συνυπάρχουν χριστιανοί και μουσουλμάνοι, ενώ το νέο μνημείο έρχεται να καταγράψει στον δημόσιο χώρο μία συγκεκριμένη πλευρά της ιστορικής ταυτότητας του τόπου.
Στην πρόσκλησή του για τα αποκαλυπτήρια, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Λευκόπετρας αφιερώνει το μνημείο στους 353.000 νεκρούς της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, αλλά και σε όσους ξεριζώθηκαν και ακολούθησαν τον δρόμο της προσφυγιάς.
Το πρόγραμμα:
