Έφυγαν από την Αλεξάνδρεια, την Άνδρο, την Πελοπόννησο και την Κύπρο, έχτισαν τη ζωή τους στην Ιρλανδία και κράτησαν μαζί τους τη γλώσσα, τις μνήμες και τις ιστορίες του τόπου τους.
Τώρα, προτού αυτές οι φωνές χαθούν, η Ελληνική Κοινότητα Ιρλανδίας τις καταγράφει και τις παραδίδει στις επόμενες γενιές.
Το «Greek Voices in Ireland: A Living Heritage Project» είναι ένα πρόγραμμα προφορικής ιστορίας αφιερωμένο στις εμπειρίες της ελληνικής και ελληνοκυπριακής κοινότητας της χώρας: τη μετανάστευση, την οικογενειακή ζωή, την ταυτότητα και την προσπάθεια να χτιστεί μια νέα πατρίδα χωρίς να χαθεί η σύνδεση με την παλιά.
Το πρόγραμμα υλοποιείται από την Ελληνική Κοινότητα Ιρλανδίας, με τον συντονισμό της Mac Conmara Heritage Consulting και αρχειακή υποστήριξη από το Cork Folklore Project του University College Cork. Έχει ενταχθεί στις δράσεις που υποστηρίζει το 2026 το Heritage Council της Ιρλανδίας.
Οι διαδρομές της ξενιτιάς
Η επίσημη έναρξη του προγράμματος έγινε στις 27 Ιουνίου στο Κέντρο Επισκεπτών του Phoenix Park, στο Δουβλίνο. Τον Αύγουστο, στο πλαίσιο της National Heritage Week, παρουσιάστηκαν αποσπάσματα από τις πρώτες καταγεγραμμένες μαρτυρίες.
Ανάμεσά τους βρίσκονται οι ιστορίες του Δημήτρη Τσούρου, που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αλεξάνδρεια, του Νικόλαου Κουμαριανού, του οποίου η διαδρομή περνά από την Άνδρο, τη Βρετανία και την Ιρλανδία, αλλά και του Θεόδωρου Τακτικού από την Πελοπόννησο και της Ιρλανδής συζύγου του Κάρμελ.
Στο αρχείο καταγράφονται επίσης οι αφηγήσεις του Μάριου Μουσουλίδη και της Τούλας Ευθυμίου-Κόνραν από την Κύπρο, καθώς και του Μάικλ Γιούλτον.
Διαφορετικές αφετηρίες και διαφορετικές διαδρομές, με έναν κοινό πυρήνα: τη ζωή ανάμεσα σε δύο τόπους και δύο ταυτότητες.
Ο Έλληνας της Αλεξάνδρειας που αγάπησε την Ιρλανδία
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα έχει η ιστορία του εκλιπόντος δρ Τόνι Χριστοφίδη, ενός Έλληνα της Αλεξάνδρειας που παντρεύτηκε Ιρλανδή, δημιούργησε οικογένεια και συνέδεσε τη ζωή του με την υπεράσπιση της ιρλανδικής γλώσσας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Η δράση του στην περιοχή Gaeltacht, όπου η ιρλανδική γλώσσα παραμένει ζωντανή, τον έφερε κοντά στον μετέπειτα πρόεδρο της Ιρλανδίας Μάικλ Ντ. Χίγκινς και τη σύζυγό του Σαμπίνα. Το Πανεπιστήμιο του Γκάλγουεϊ έχει θεσπίσει υποτροφία που φέρει το όνομά του.
Καθώς ο ίδιος δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή, την ιστορία του αφηγούνται στο πρόγραμμα συγγενείς και φίλοι του, ανάμεσά τους ο πρώην πρόεδρος της Ιρλανδίας και η σύζυγός του.
Μνήμη για τις επόμενες γενιές
Η Ελληνική Κοινότητα Ιρλανδίας ιδρύθηκε το 1964, όμως η παρουσία Ελλήνων και Κυπρίων στη χώρα έχει βαθύτερες ρίζες. Οι προσωπικές τους ιστορίες κινδύνευαν να παραμείνουν διάσπαρτες σε οικογενειακές αφηγήσεις ή να χαθούν μαζί με τους ανθρώπους που τις έζησαν.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αποτρέψει το «Greek Voices in Ireland». Δεν καταγράφει μόνο ημερομηνίες και γεγονότα, αλλά φωνές, συναισθήματα και μικρές λεπτομέρειες της καθημερινότητας – όλα όσα μετατρέπουν τη μεταναστευτική εμπειρία σε ζωντανή μνήμη.
