Μήνυμα προς την Τουρκία για την προάσπιση της εθνικής ακεραιότητας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Καστελόριζο, κατά τη σημερινή ομιλία του για την 83η επέτειο της Απελευθέρωσης του νησιού.
Η τοποθέτηση συνδυάστηκε με εξαγγελίες για την παραμονή και την προσέλκυση κατοίκων σε έναν τόπο με ιδιαίτερο βάρος στο χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.
«Δεν απειλούμε κανέναν, αλλά και δεν δεχόμαστε απειλές ή υποδείξεις από κανέναν», δήλωσε, παρουσιάζοντας το διάλογο ως επιλογή που στηρίζεται στην αυτοπεποίθηση και στο Διεθνές Δίκαιο.
Παράλληλα, απέκλεισε την αποδοχή αναθεωρητικών επιδιώξεων και έθεσε ως βάση των σχέσεων τον αμοιβαίο σεβασμό.
Το Καστελόριζο και το μήνυμα προς την Ευρώπη
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το μήνυμα της Μεγίστης αφορά και την Ευρώπη, καθώς το έδαφος του νησιού είναι και ευρωπαϊκό.
Η επισήμανση προσδίδει ευρωπαϊκή διάσταση σε μια τοποθέτηση που έχει σαφή αποδέκτη την Άγκυρα.
Το γεωπολιτικό υπόβαθρο είναι συγκεκριμένο: η περιοχή του Καστελόριζου έχει βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης για τις θαλάσσιες ζώνες και τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Το 2020, οι τουρκικές σεισμικές έρευνες νοτίως του νησιού είχαν προκαλέσει έντονη αντίδραση της Αθήνας και κλιμάκωση της έντασης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρωθυπουργική παρουσία στο σύμπλεγμα της Μεγίστης μπορεί να διαβαστεί ως έμπρακτη επαναβεβαίωση της σημασίας που του αποδίδει η Αθήνα.
Χθες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε τη Ρω και τη Στρογγύλη, τα επιτηρητικά φυλάκια και το προσωπικό που υπηρετεί εκεί, συνοδευόμενος, μεταξύ άλλων, από τον πρόεδρο της Βουλής και τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ. Στη Ρω κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο της Δέσποινας Αχλαδιώτη.
Η αποτροπή και η συνεργασία με το Ισραήλ
Το ίδιο μήνυμα είχε διατυπωθεί και στην πρωινή κυριακάτικη ανάρτησή του: ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η επιδίωξη σταθερότητας και λειτουργικών σχέσεων με τους γείτονες δεν συνεπάγεται υποχωρήσεις ή αποδοχή τετελεσμένων.
Παρουσίασε ως αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής τις συμφωνίες ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο, τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο και τα εξοπλιστικά προγράμματα, με αναφορές στα Rafale, τις Belharra και τις δύο ιταλικές φρεγάτες FREMM κλάσης Bergamini.
Ιδιαίτερη θέση είχε η «Ασπίδα του Αχιλλέα». Σύμφωνα με τον ίδιο, μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ, το πρόγραμμα περνά στην υλοποίηση.
Ανέφερε ότι το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου θα αναπτυχθεί από τις ελληνικές εταιρείες που συμμετέχουν, με την απαραίτητη τεχνολογική και επιχειρησιακή υποστήριξη, ώστε ο πηγαίος κώδικας να είναι ελληνικός και προσαρμοσμένος στις ανάγκες της χώρας.
Η μόνιμη κατοίκηση ως στρατηγικό ζητούμενο
Στο Καστελόριζο, η ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας αποκτά και στρατηγική διάσταση. Η δυνατότητα να παραμένουν οικογένειες και να στελεχώνονται σταθερά οι δημόσιες υπηρεσίες συνδέεται με τη συνέχεια της καθημερινής ζωής στο ακριτικό σύμπλεγμα.
Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε δύο διαφορετικές ενισχύσεις:
• Ετήσιο μισθολογικό κίνητρο 5.000 ευρώ για το προσωπικό των δημόσιων υπηρεσιών, των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετεί στο νησί, σε συνδυασμό με πρόσθετα κίνητρα του υπουργείου Εσωτερικών.
• Κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής 5.000 ευρώ το χρόνο ανά νοικοκυριό, αφορολόγητο και ακατάσχετο, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί.
Για τη δεύτερη ενίσχυση απαιτείται τουλάχιστον ένα πλήρες έτος διαμονής. Όπως διευκρίνισε, οι ήδη μόνιμοι κάτοικοι θα τη λάβουν στις αρχές του 2027, ενώ για τους νέους κατοίκους η καταβολή θα αρχίσει το 2028 και θα συνεχίζεται κάθε επόμενο έτος. Οι αναλυτικές προϋποθέσεις αναμένεται να ανακοινωθούν από το αρμόδιο υπουργείο.
Ανακοίνωσε επίσης ένα επιπλέον επιδοτούμενο εβδομαδιαίο δρομολόγιο στη γραμμή Πειραιάς-Ρόδος-Καστελόριζο από τις αρχές του 2027.
Στις παρεμβάσεις που έχουν συζητηθεί περιλαμβάνονται η αποκατάσταση του λιμανιού, η ύδρευση, ο βιολογικός καθαρισμός και η στέγαση δημόσιων λειτουργών. Ως υφιστάμενα μέτρα στήριξης ανέφερε, μεταξύ άλλων, τον μειωμένο ΦΠΑ κατά 30%, τις επιδοτήσεις καυσίμων και τον μηδενικό ΕΝΦΙΑ.
Στην ομιλία του αναφέρθηκε και στη σύνδεση του νησιού με την είσοδο της Ελλάδας στα μνημόνια το 2010, την οποία χαρακτήρισε άδικη για το Καστελόριζο. Προέβαλε το νησί ως παράδειγμα υπέρβασης δυσκολιών μέσα από την ενότητα και την επιμονή, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή εικόνα της χώρας είναι διαφορετική.
