Η εισαγωγή σε μια σχολή δεν ήταν πάντοτε αρκετή για να μπορέσει ένα κορίτσι να σπουδάσει. Στη μεταπολεμική Ελλάδα, η οικονομική δυσκολία, η απόσταση από τον τόπο κατοικίας και η απροθυμία πολλών οικογενειών να αφήσουν μια νεαρή γυναίκα να ζήσει μόνη σε μια μεγάλη πόλη μπορούσαν να κλείσουν τον δρόμο προς τη μόρφωση πριν καν ανοίξει.
Μια φωτογραφία του 1961, την οποία δημοσίευσε η Μέριμνα Ποντίων Κυριών με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς, φέρνει ξανά στο φως ένα σημαντικό κεφάλαιο της κοινωνικής ιστορίας της Θεσσαλονίκης: τη «Στέγη Κοριτσιού».
Μια στέγη για περίπου 100 νέες γυναίκες κάθε χρόνο
Η δομή ιδρύθηκε το 1950 και λειτούργησε έως το 1972. Κάθε χρόνο φιλοξενούσε περίπου 100 φοιτήτριες και σπουδάστριες από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας, όχι μόνο ποντιακής καταγωγής, δίνοντας προτεραιότητα σε νέες από οικονομικά αδύναμες οικογένειες.
Στη Στέγη έβρισκαν ασφαλή διαμονή και ένα περιβάλλον που τους επέτρεπε να παρακολουθήσουν τις σπουδές τους στη Θεσσαλονίκη.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Άννας Θεοφυλάκτου, στη δομή είχαν φιλοξενηθεί κορίτσια από ολόκληρη την Ελλάδα, ακόμη και από την Κύπρο.
Η ίδια εξηγούσε ότι εκείνη την εποχή πολλοί γονείς από την επαρχία δεν επέτρεπαν στις κόρες τους να νοικιάσουν μόνες δωμάτιο στην πόλη. Η «Στέγη Κοριτσιού» κάλυψε ακριβώς αυτό το κενό, μετατρέποντας τη στέγαση σε γέφυρα προς την εκπαίδευση.
Μια ιδέα που γεννήθηκε στην Τραπεζούντα
Η πρωτοβουλία αποτελούσε συνέχεια της φιλοσοφίας με την οποία ιδρύθηκε η Μέριμνα Ποντίων Κυριών το 1904 στην Τραπεζούντα: την ουσιαστική υποστήριξη των γυναικών μέσω της εργασίας και της εκπαίδευσης και όχι μόνο με την παροχή ελεημοσύνης.
Μετά τον ξεριζωμό και την επανίδρυση του σωματείου στη Θεσσαλονίκη το 1923, η δράση του προσαρμοζόταν κάθε φορά στις ανάγκες της κοινωνίας. Στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, ανάγκη ήταν να μην εγκαταλείψει ένα κορίτσι τις σπουδές του επειδή δεν είχε πού να μείνει.
Η φωτογραφία του 1961 διασώζει και την εικόνα του παλιού κτηρίου της Μέριμνας, λίγα χρόνια πριν από την ανέγερση του νέου στη Βασιλίσσης Όλγας 107.
Η «Στέγη Κοριτσιού» έκλεισε το 1972, όταν οι κοινωνικές συνθήκες είχαν πλέον αλλάξει. Έμεινε όμως η παρακαταθήκη μιας ποντιακής γυναικείας οργάνωσης που αντιμετώπισε τη μόρφωση ως συλλογική υπόθεση.
Όπως έλεγε η Άννα Θεοφυλάκτου, «οι παλιοί Πόντιοι είχαμε την υποχρέωση του ανθρώπου προς το σύνολο».
Λεζάντα: Στη «Στέγη Κοριτσιού» της Μέριμνας Ποντίων Κυριών, το 1961 (φωτ.: Μέριμνα Ποντίων Κυριών)
