Η επόμενη μεγάλη επίθεση μπορεί να μην έρθει από εκεί όπου όλοι κοιτούν. Και ίσως, μάλιστα, να προετοιμάζεται ήδη σε ένα σημείο που οι υπηρεσίες ασφαλείας δεν παρακολουθούν αρκετά.
Αυτή είναι η προειδοποίηση του επικεφαλής της βρετανικής MI5 Κεν ΜακΚάλουμ, 25 χρόνια μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ.
Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύεται στην Independent, ο ΜακΚάλουμ υποστηρίζει ότι ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που μπορούν να κάνουν σήμερα οι υπηρεσίες πληροφοριών είναι να προετοιμάζονται για την επόμενη κρίση έχοντας ως μοντέλο αποκλειστικά την προηγούμενη.
«Ξέρουμε ότι το επόμενο στρατηγικό σοκ, εξ ορισμού, δεν θα μοιάζει με το τελευταίο. Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μάθημα απ’ όλα», γράφει.
«Να μην πολεμάμε τον εχθρό του χθες»
Ο επικεφαλής της MI5 επισημαίνει ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας οφείλουν να μελετούν τις επιθέσεις του παρελθόντος, αλλά όχι να εγκλωβίζονται σε αυτές.
Όπως σημειώνει, υπάρχει ο κίνδυνος να προετοιμάζονται για να πολεμήσουν «τον εχθρό του χθες, χρησιμοποιώντας μεθόδους του χθες, εναντίον του στόχου του χθες».
Και προσθέτει τη φράση που συμπυκνώνει την προειδοποίησή του:
«Η άβολη αλήθεια είναι πως το επόμενο στρατηγικό σοκ μπορεί ήδη να παίρνει μορφή κάπου εκεί που δεν κοιτάμε».
Η Αλ Κάιντα, παρά την αποδυνάμωσή της, εξακολουθεί σύμφωνα με τον ίδιο να αποτελεί απειλή, όπως και η φιλοδοξία τζιχαντιστικών οργανώσεων να πραγματοποιήσουν επιθέσεις με μαζικές απώλειες.
Ως πρόσφατο παράδειγμα ανέφερε αποτυχημένη ισλαμιστική συνωμοσία με στόχο τη δολοφονία εκατοντάδων ανθρώπων μέσω ένοπλων επιθέσεων εναντίον της εβραϊκής κοινότητας στο Μάντσεστερ.
Από την τρομοκρατία στις κυβερνοεπιθέσεις
Η εικόνα, όμως, είναι σήμερα πολύ πιο σύνθετη από ό,τι το 2001.
Ο ΜακΚάλουμ προειδοποιεί ότι η MI5 βρίσκεται αντιμέτωπη και με αυξανόμενη επιθετικότητα που υποστηρίζεται από κράτη, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί από επιχειρήσεις δολιοφθοράς μέσω τρίτων μέχρι κυβερνοεπιθέσεις εναντίον κρίσιμων υποδομών, όπως σταθμοί παραγωγής ενέργειας.
Παράλληλα, σε αντίθεση με την εποχή των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, μεγάλο μέρος των κρίσιμων συστημάτων και υπηρεσιών βρίσκεται πλέον στα χέρια του ιδιωτικού τομέα.
Αυτό, σύμφωνα με τον επικεφαλής της MI5, σημαίνει ότι η αντιμετώπιση μιας νέας μεγάλης κρίσης δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά υπόθεση των κρατικών υπηρεσιών. Κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και ακαδημαϊκοί φορείς θα πρέπει να συνεργάζονται εκ των προτέρων ώστε να εντοπίζουν αδυναμίες και να μπορούν να αντιδράσουν γρήγορα όταν εμφανιστεί η απειλή.
«Δεν μπορούμε να περιμένουμε το επόμενο σοκ για να ανακαλύψουμε ποιος έχει την ευαλωτότητα για να δράσουμε ή ποιος υποτίθεται ότι θα σηκώσει το τηλέφωνο», προειδοποιεί.
Και καταλήγει συνδέοντας την προετοιμασία για τις απειλές του μέλλοντος με τη μνήμη των θυμάτων της 11ης Σεπτεμβρίου: «Τους οφείλουμε προετοιμασία, σθένος και το θάρρος να προσαρμοστούμε προτού φθάσει το νέο σοκ».
