Πέντε εμπορικά πλοία βρέθηκαν μέσα σε λίγες ώρες στη γραμμή του πυρός, σε δύο διαφορετικά πολεμικά μέτωπα: τρία κοντά στα ουκρανικά λιμάνια της Οδησσού και του Τσορνομόρσκ, σύμφωνα με τη Μόσχα, και άλλα δύο στα Στενά του Ορμούζ, ανοικτά του Ομάν.
Τα περιστατικά δεν συνδέονται επιχειρησιακά, αποτυπώνουν όμως την ίδια επικίνδυνη μεταβολή: το εμπορικό πλοίο δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ουδέτερος μεταφορέας, αλλά ως τμήμα της εφοδιαστικής αλυσίδας του αντιπάλου και, επομένως, ως πιθανός στόχος.
Η Μαύρη Θάλασσα, τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελούν διαφορετικούς κρίκους της ίδιας παγκόσμιας αλυσίδας. Από τον πρώτο περνούν σιτηρά και αγροτικά προϊόντα, από τον δεύτερο πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο και από τον τρίτο η θαλάσσια κίνηση προς την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ.
Τρία πλοία στα ουκρανικά λιμάνια – Τι υποστηρίζει η Μόσχα
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι οι δυνάμεις του έπληξαν δύο φορτηγά πλοία στο λιμάνι του Τσορνομόρσκ και ένα ακόμη φορτηγό εν πλω προς την Οδησσό.
Κατά τη ρωσική εκδοχή, τα πλοία μετέφεραν στρατιωτικό υλικό για τις ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις. Η Μόσχα υποστήριξε επίσης ότι επλήγησαν ένα σκάφος, δεξαμενές καυσίμων και αποθήκη με εφόδια.
Μέχρι στιγμής δεν είχαν ανακοινωθεί τα ονόματα, οι σημαίες ή οι διαχειρίστριες εταιρείες των τριών πλοίων, ούτε είχε υπάρξει ανεξάρτητη επιβεβαίωση των ρωσικών ισχυρισμών.
Την ίδια ώρα, το ρωσικό υπουργείο ανακοίνωσε ότι η αντιαεροπορική άμυνα αναχαίτισε και κατέστρεψε 777 ουκρανικά drones από τις 20:00 της Πέμπτης έως τις 08:00 της Παρασκευής, πάνω από δεκάδες ρωσικές περιφέρειες, την προσαρτημένη Κριμαία, τη Μαύρη και την Κασπία Θάλασσα. Και αυτός ο αριθμός προέρχεται αποκλειστικά από τη ρωσική πλευρά και δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Οι επιθέσεις προκάλεσαν τον θάνατο δύο ανθρώπων και τον τραυματισμό άλλων τριών στην περιφέρεια της Τούλα, σύμφωνα με τον τοπικό κυβερνήτη.
Η εμπορική ναυτιλία χάνει την προστασία της
Η εξέλιξη δεν είναι μεμονωμένη. Οι επιθέσεις εναντίον λιμανιών, εμπορικών πλοίων, πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και αποθηκών έχουν αυξηθεί κατακόρυφα και από τις δύο πλευρές στη Μαύρη Θάλασσα.
Η Ρωσία εντείνει τα πλήγματα εναντίον των ουκρανικών εξαγωγικών υποδομών, ενώ η Ουκρανία στοχοποιεί ρωσικά διυλιστήρια, πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς και πλοία που συνδέει με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Μόσχας.
Οι συνέπειες έχουν ήδη περάσει στην εμπορική ναυτιλία. Η Maersk και η Kernel είχαν αναστείλει δραστηριότητες σε τμήμα του Τσορνομόρσκ, ενώ οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις είχαν περιορίσει περίπου κατά ένα τρίτο τη δυνατότητα της Ουκρανίας να εξάγει φορτία μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου φωτογραφίες του Reuters κατέγραψαν εμπορικά πλοία να διασχίζουν τον Βόσπορο με δίχτυα, ελαστικά και δεξαμενές νερού γύρω από ευάλωτα σημεία τους, σε αυτοσχέδιες προσπάθειες προστασίας από drones.
Δύο ακόμη πλοία χτυπήθηκαν στο Ορμούζ
Την ίδια νύχτα, στις 19:10 UTC της Πέμπτης, το βρετανικό Κέντρο Επιχειρήσεων Θαλάσσιου Εμπορίου UKMTO κατέγραψε επίθεση εναντίον δύο αγνώστων πλοίων, μόλις τέσσερα ναυτικά μίλια δυτικά του Κασάμπ, στο Ομάν.
Ο πλοίαρχος παραπλέοντος σκάφους ανέφερε ότι είδε τέσσερα άγνωστα βλήματα να πλήττουν τα δύο πλοία. Στο ένα εκδηλώθηκε πυρκαγιά, ενώ η κατάσταση του δεύτερου παρέμενε αδιευκρίνιστη. Το UKMTO δεν απέδωσε την επίθεση σε συγκεκριμένη πλευρά.
Το νέο περιστατικό σημειώθηκε δύο ημέρες μετά τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα ανταλλαγή πληγμάτων σε πλοία κατά τον εξάμηνο πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν. Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι έπληξε δέκα πλοία κοντά στο Ορμούζ, μετά τις αμερικανικές επιθέσεις εναντίον πέντε ιρανικών δεξαμενόπλοιων.
Gulf of Oman Ship-to-Ship transfers of crude oil are up!
Over the past full 14 days, there were 7.15 million barrels per day being exchanged. These numbers are based on both AIS and satellite imagery of unique sessions.
This is up 56% MoM.#OOTT #IranWar #Tankers pic.twitter.com/v0jM15203q
— TankerTrackers.com, Inc. (@TankerTrackers) September 10, 2026
Η κίνηση στα Στενά έχει πλέον περιοριστεί σε μονοψήφιο αριθμό. Την Πέμπτη πέρασαν μόλις επτά μεγάλα εμπορικά πλοία, από 11 την προηγουμένη και έναν μέσο όρο 15 κατά το τελευταίο δεκαήμερο. Πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, διέρχονταν περίπου 125 την ημέρα.
Τα δεδομένα ενδέχεται να μην περιλαμβάνουν πλοία που κινούνται με απενεργοποιημένο το σύστημα AIS. Η απόκρυψη των κινήσεων, όμως, αποτελεί και αυτή ένδειξη του κινδύνου που αντιμετωπίζουν πληρώματα και εταιρείες.
Οι Χούθι πλησιάζουν το Μπαμπ ελ Μαντέμπ
Την εικόνα συμπληρώνει η κατάληψη της πόλης-λιμανιού Μόκα της Υεμένης από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι. Η πόλη απέχει περίπου 80 χιλιόμετρα από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το στενό από το οποίο περνά συνήθως περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου.
Οι Χούθι προωθήθηκαν παράλληλα κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας και προς τις στρατηγικές νήσους Χανίς.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Σαουδική Αραβία είχε στραφεί περισσότερο προς τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας για τις εξαγωγές πετρελαίου, εξαιτίας της ασφυκτικής κατάστασης στο Ορμούζ.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει καταγραφεί κατάρρευση της κίνησης στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ: την Πέμπτη διήλθαν 26 εμπορικά πλοία, αριθμός κοντά στον μέσο όρο των τελευταίων δέκα ημερών. Η κατάληψη της Μόκα αυξάνει τον κίνδυνο· δεν ισοδυναμεί ακόμη με έλεγχο ή αποκλεισμό του περάσματος.
Τρόφιμα από το βορρά, ενέργεια από το νότο
Η γεωπολιτική σύνδεση των δύο μετώπων βρίσκεται στις επιπτώσεις τους. Η ανασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα πιέζει τις εξαγωγές σιτηρών προς τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Η κρίση στο Ορμούζ απειλεί περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ημερήσιας προσφοράς αργού πετρελαίου και LNG, ενώ η πίεση στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ μπορεί να οδηγήσει σε νέες παρακάμψεις της Αφρικής και μεγαλύτερους χρόνους μεταφοράς.
Οι τιμές του Brent και του αμερικανικού αργού παρέμεναν την Παρασκευή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, οδεύοντας προς τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδό τους από τα μέσα Ιουλίου.
