Έφτασε στην Αυστραλία σε ηλικία 22 ετών, χωρίς να γνωρίζει αγγλικά. Χρόνια αργότερα, η γλώσσα θα γινόταν το επάγγελμα, το πάθος και το μέσο με το οποίο θα βοηθούσε γενιές παιδιών της ομογένειας να διατηρήσουν τη σύνδεσή τους με την Ελλάδα.
Ο Αθανάσιος «Σάκης» Ζαντίδης, Πόντιος από τα Κάτω Πορόια Σερρών, έφυγε από τη ζωή στη Μελβούρνη στις 25 Αυγούστου 2026, έχοντας στο πλευρό του την οικογένειά του.
Ο ομογενειακός Νέος Κόσμος με αφιέρωμά του φωτίζει τη διαδρομή ενός ανθρώπου που απέφυγε τη δημοσιότητα, αλλά άφησε ουσιαστικό αποτύπωμα στην ελληνόγλωσση εκπαίδευση και την πνευματική ζωή των Ελλήνων της Αυστραλίας.
Ο νεαρός Πόντιος που ταξίδεψε στην Αυστραλία
Ο Σάκης Ζαντίδης γεννήθηκε στα Κάτω Πορόια, σε μια πολυμελή ποντιακή οικογένεια με έξι παιδιά. Από μικρός είχε ιδιαίτερη αγάπη για τα βιβλία, τη φιλοσοφία, την ιστορία και τη λογοτεχνία.
Στα 22 του πήρε τη μεγάλη απόφαση να μεταναστεύσει στην Αυστραλία για να σπουδάσει, παρότι δεν γνώριζε αγγλικά. Παράλληλα με τις σπουδές του εργάστηκε, παντρεύτηκε και δημιούργησε τη δική του οικογένεια.
Η επιμονή του τον οδήγησε στο Πανεπιστήμιο La Trobe, όπου ολοκλήρωσε σπουδές στις ανθρωπιστικές επιστήμες, με ειδίκευση στην αγγλική και την ελληνική γλώσσα.
Ο άνθρωπος που είχε φτάσει στη Μελβούρνη χωρίς να μπορεί να μιλήσει αγγλικά εργάστηκε τελικά επί σειρά ετών ως ανεξάρτητος διερμηνέας και μεταφραστής, μετατρέποντας τη μεγαλύτερη αρχική δυσκολία του σε επάγγελμα ζωής.
Ένα ελληνικό σχολείο στα προάστια της Μελβούρνης
Κατά τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, οι ελληνικές οικογένειες της Μελβούρνης άρχισαν να μετακινούνται από τις παραδοσιακές συνοικίες των μεταναστών προς πιο απομακρυσμένα προάστια.
Ο Σάκης Ζαντίδης αντιλήφθηκε ότι τα παιδιά που μεγάλωναν σε περιοχές όπως το Deer Park, το St Albans και το Taylors Lakes χρειάζονταν πρόσβαση στην ελληνική γλώσσα, την ιστορία και τον πολιτισμό κοντά στον τόπο κατοικίας τους.
Έτσι, ίδρυσε ένα ανεξάρτητο ελληνικό σχολείο, το οποίο παρέδιδε μαθήματα τα Σαββατοκύριακα σε κοινοτικό κτήριο του Deer Park.
Η ανταπόκριση των ομογενειακών οικογενειών ήταν τόσο μεγάλη, ώστε οι μαθητές σύντομα ξεπέρασαν τις δυνατότητες της αρχικής δομής. Το σχολείο εντάχθηκε στη συνέχεια στο Omiros College, αποκτώντας μεγαλύτερη οργανωτική και εκπαιδευτική υποστήριξη.
Ο Πόντιος εκπαιδευτικός δεν περιορίστηκε στη διοικητική λειτουργία του. Συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση του εκπαιδευτικού προγράμματος και στη διοργάνωση δραστηριοτήτων με ελληνική ποίηση, παραδοσιακούς χορούς και πολιτιστικά στοιχεία.
Στόχος του ήταν τα παιδιά να μην μαθαίνουν απλώς λέξεις και γραμματικούς κανόνες, αλλά να κατανοούν την ιστορία και τον πολιτισμό που κουβαλούσε η γλώσσα τους.
Η Όμορφη Ηλικία και η ζωή ανάμεσα σε δύο πατρίδες
Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 ο Σάκης Ζαντίδης δημιούργησε στη Μελβούρνη την Όμορφη Ηλικία, ένα δωρεάν ελληνόγλωσσο περιοδικό που απευθυνόταν στην ομογένεια.
Στις σελίδες του συνυπήρχαν η ελληνική ιστορία και τέχνη, η φιλοσοφία και η λογοτεχνία με θέματα όπως η μετανάστευση, οι οικογενειακές σχέσεις, η θέση της γυναίκας, το αυστραλιανό δίκαιο και η ζωή των ανθρώπων που αισθάνονταν ότι ανήκουν σε δύο χώρες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι το περιοδικό έθετε ήδη από τη δεκαετία του 1990 ερωτήματα για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και την τεχνητή νοημοσύνη, εξετάζοντας τι μπορεί να χαθεί όταν η τεχνολογική εξέλιξη αρχίζει να υποκαθιστά την ανθρώπινη παρουσία και σκέψη.
Για τον Σάκη Ζαντίδη, η διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας δεν μπορούσε να βασίζεται μόνο στη νοσταλγία. Προϋπέθετε γνώση, κριτική σκέψη, ανοιχτό διάλογο και τη δυνατότητα κάθε νέας γενιάς να ανακαλύπτει τη δική της σχέση με την καταγωγή της.
Η παρακαταθήκη του βρίσκεται στους μαθητές που βοήθησε να γνωρίσουν τη γλώσσα και την ιστορία τους, στους ανθρώπους με τους οποίους μοιράστηκε τη γνώση του και στην οικογένεια που διατηρεί ζωντανή τη μνήμη του.
