Νέα ώθηση στη συζήτηση για τη διάσωση δύο από τα σημαντικότερα, αλλά βαθιά πληγωμένα, μνημεία του ποντιακού ελληνισμού έδωσε η πενθήμερη προσκυνηματική επίσκεψη Ελλήνων δημάρχων στον Πόντο.
Κατά τη συνάντησή του με τον δήμαρχο Ματσούκας Κοράι Κοτσάν, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου έθεσε το ζήτημα της προστασίας και αποκατάστασης των ιστορικών μονών Αγίου Ιωάννη Βαζελώνα και Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα.
Οι δύο μονές, μαζί με την Παναγία Σουμελά, συγκροτούν το σημαντικότερο μοναστηριακό τρίπτυχο του ιστορικού Πόντου και βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων της Ματσούκας.
Από τις υποσχέσεις στα πρώτα έργα
Ο δήμαρχος Ματσούκας δήλωσε ότι υποστηρίζει τις προσπάθειες αποκατάστασης και ανάδειξης των δύο μνημείων, ενώ γνωστοποίησε ότι έχουν ήδη αρχίσει εργασίες στον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα.
Το αίτημα δεν διατυπώνεται για πρώτη φορά.
Όπως είχε γράψει το pontosnews.gr, το θέμα είχε τεθεί τον Ιούλιο στο Δημοτικό Συμβούλιο Τραπεζούντας, όπου αιρετοί ζητούσαν να υλοποιηθεί η προεκλογική δέσμευση για την αποκατάσταση των δύο μονών. Στη συζήτηση είχε προβληθεί ως παράδειγμα η Παναγία Σουμελά, η οποία προσέλκυσε περισσότερους από 2 εκατ. επισκέπτες μέσα σε πέντε χρόνια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η περίπτωση του Βαζελώνα, μιας από τις αρχαιότερες μονές της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Οι μελέτες αποκατάστασης και αναστήλωσής της έχουν ήδη ενταχθεί στο επενδυτικό πρόγραμμα του 2026, έπειτα από χρόνια εγκατάλειψης, βανδαλισμών και αδιαφορίας.
Στη Σουμελά, παρά τους περιορισμούς
Κορυφαία στιγμή του προσκυνήματος ήταν η αρχιερατική Θεία Λειτουργία που τελέστηκε την Κυριακή 23 Αυγούστου, ημέρα της Απόδοσης της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην Παναγία Σουμελά.
Προεξήρχε ο μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβας, εκπροσωπώντας τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε με αυστηρούς περιορισμούς, καθώς η είσοδος επιτράπηκε σε μόλις 80 εγκεκριμένα πρόσωπα, ενώ για πρώτη φορά αποκλείστηκαν από το εσωτερικό της μονής οι εκπρόσωποι των Μέσων Ενημέρωσης.
Το ιστορικό μοναστήρι, φωλιασμένο στις απόκρημνες πλαγιές του όρους Μελά, παραμένει επί περισσότερους από δεκαέξι αιώνες ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα της ορθόδοξης πίστης και του Ποντιακού Ελληνισμού.
Στα ίχνη της ελληνικής παρουσίας
Η αποστολή, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 20 έως τις 24 Αυγούστου με πρωτοβουλία του μητροπολίτη Βαρνάβα, ακολούθησε μια διαδρομή σε τόπους και μνημεία που διασώζουν τα ίχνη της μακραίωνης ελληνικής παρουσίας στον Πόντο.
Στην Τραπεζούντα οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν την Αγία Σοφία, την Παναγία Χρυσοκέφαλο, την Αγία Άννα και το ναό του Αγίου Ευγενίου, πολιούχου της πόλης. Είδαν επίσης την οικία Καπαγιαννίδη, την οικία Θεοφυλάκτου και το κτήριο της Τράπεζας Θεοφυλάκτου, που θυμίζουν την οικονομική και κοινωνική ακμή των ελληνικών οικογενειών της Τραπεζούντας.
Η διαδρομή συνεχίστηκε στην Κερασούντα, με επίσκεψη στον Άγιο Νικόλαο, και στα Κοτύωρα –τη σημερινή Ορντού–, όπου η αποστολή βρέθηκε στον ναό του Αγίου Γεωργίου και στην ιστορική Πολυκάρπειο Σχολή.
Στο προσκύνημα συμμετείχαν, εκτός από τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, οι δήμαρχοι Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, Ελευθέριος Αλεξανδρίδης, Παντελής Τσακίρης, Θεόδωρος Παπαδόπουλος, Νίκη Ανδρεάδου, Γερακίνα Μπισμπινά και Μιχάλης Κοκολάκης.
