Το 1996 ιδρύθηκε από τον χορογράφο Οτάρι (Νεκτάριο) Τουρσίδη ο Πολιτιστικός Όμιλος Παραδοσιακών Χορών «Ρωμιοσύνη», στη Λεμεσό της Κύπρου. Γεννημένος στην Τσάλκα, ο χορογράφος ήθελε με αυτόν τον τρόπο να μεταφέρει στη Μεγαλόνησο τη χορευτική παράδοση τόσο της Γεωργίας όσο και του Πόντου, και επί 30 χρόνια το συγκρότημα (με επικεφαλής τον Άγι Τουρσίδη από το 2010) έχει δώσει εκατοντάδες παραστάσεις σε διάφορες χώρες.
Τον περασμένο Μάιο, μάλιστα, μέλη της «Ρωμιοσύνης» χόρεψαν Σέρρα στο Παραλίμνι, στην εκδήλωση για τη 19η Μαΐου, παρουσία του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη.
Ωστόσο και η πιο πρόσφατη εμφάνισή του Ομίλου έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ούτε λίγο ούτε πολύ ταξίδεψε τη σημαία της Κύπρου και τη σημαία του Πόντου στην Ουγγαρία, όπου έλαβε μέρος στο 30ό Διεθνές Καλοκαιρινό Πολιτιστικό Φεστιβάλ της πόλης Szigetszentmiklós. Κατά την παραμονή του συγκροτήματος εκεί πολλά και όμορφα συνέβησαν, τα οποία συνοψίστηκαν στον εύγλωττο τίτλο «Σημαίες, μνήμες και φιλίες που ξεπερνούν τα σύνορα».
Από τις πρόβες των χορευτών για το Φεστιβάλ
Ακολουθεί το κείμενο όπως το μοιράστηκε ο Όμιλος – γλαφυρό, συγκινητικό, και γεμάτο εικόνες και συναισθήματα:
Σημαίες, μνήμες και φιλίες που ξεπερνούν τα σύνορα
Η συμμετοχή του Πολιτιστικού Ομίλου Παραδοσιακών Χορών «Ρωμιοσύνη» στο επετειακό 30ό Summerfest International Cultural Festival στη Szigetszentmiklós της Ουγγαρίας δεν ήταν απλώς μια ακόμη διεθνής καλλιτεχνική παρουσία.
Ήταν ένα ταξίδι πολιτισμού, ιστορίας, ταυτότητας και, πάνω απ’ όλα, ανθρώπινων σχέσεων.
Το Romiosini παρουσίασε στο διεθνές κοινό γεωργιανούς παραδοσιακούς χορούς, αναδεικνύοντας μέσα από την τέχνη του την ιδιαίτερη πολιτιστική διαδρομή των Ελλήνων του Πόντου με ιστορικές ρίζες στη Γεωργία, αλλά και τη ζωντανή παρουσία της γεωργιανής κοινότητας στην Κύπρο.
Όμως οι πιο δυνατές στιγμές του ταξιδιού δεν ήταν μόνο πάνω στη σκηνή.
Μια σημαία της Κύπρου στην καρδιά της Szigetszentmiklós
Κατά τη διάρκεια της παραμονής της κυπριακής αποστολής στην πόλη, οι άνθρωποι του Romiosini παρατήρησαν ότι στην κεντρική πλατεία της Szigetszentmiklós υπήρχε αναρτημένη σημαία του παράνομου αποσχιστικού καθεστώτος στα Κατεχόμενα της Κύπρου. Η εικόνα αυτή δεν μπορούσε να περάσει απαρατήρητη.
Η κυπριακή αποστολή αποφάσισε να προσφέρει στον δήμαρχο της πόλης, Nagy János, την επίσημη σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως δώρο και ως συμβολική παρουσία της Κύπρου στην πόλη που φιλοξενούσε το φεστιβάλ.
Η αντίδραση του δημάρχου ήταν ιδιαίτερα συγκινητική: Η επίσημη σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας τοποθετήθηκε στην πλατεία της πόλης, αντικαθιστώντας τη σημαία του παράνομου καθεστώτος, μια πράξη που δεν χρειάστηκε πολλές εξηγήσεις.
Για την κυπριακή αποστολή ήταν ένα μήνυμα σεβασμού προς την Κυπριακή Δημοκρατία και την ιστορία της. Και για εμάς, μια εικόνα που θα μείνει βαθιά χαραγμένη από το ταξίδι.
Μια δεύτερη σημαία, από τον Πόντο
Λίγες ημέρες αργότερα, μια ακόμη σημαία απέκτησε ιδιαίτερη σημασία. Το Romiosini προσέφερε στο ΕΛΚΕΛΑΜ (Ελληνικό Κέντρο Λαογραφικών Μελετών) από την Αθήνα μια ελληνική σημαία με τον δικέφαλο αετό του Πόντου.
Με αυτή τη σημαία οι φίλοι πλέον του Romiosini από το ΕΛΚΕΛΑΜ παρέλασαν στην επίσημη έναρξη του Summerfest, μέσα στη μεγάλη διεθνή παρέλαση των συμμετεχόντων συγκροτημάτων.
Ήταν μια συμβολική κίνηση που ένωσε δύο ελληνικά συγκροτήματα, από την Κύπρο και την Ελλάδα, μέσα από μια κοινή ιστορική και πολιτιστική μνήμη.
Και ύστερα, ο κύκλος της Σέρρας
Η φιλία αυτή δεν έμεινε στις σημαίες. Στο γλέντι του φεστιβάλ, χορευτές του Romiosini και του ΕΛΚΕΛΑΜ βρέθηκαν μαζί στον κύκλο και χόρεψαν τη Σέρρα, τον «χορό των χορών» του ποντιακού ελληνισμού.
Χωρίς σκηνή.
Χωρίς πρόγραμμα.
Χωρίς αποστάσεις.
Μόνο άνθρωποι, μουσική και ένας κοινός χορός.
Και ίσως αυτή ήταν η πιο αυθεντική στιγμή ολόκληρου του φεστιβάλ. Γιατί η παράδοση δεν είναι μουσειακό αντικείμενο. Ζει όταν την μοιραζόμαστε.
Ένας δήμαρχος που έγινε μέρος της παρέας
Σημαντικό κομμάτι αυτής της εμπειρίας ήταν και η σχέση που αναπτύχθηκε με τον δήμαρχο Nagy János, καθώς δεν περιορίστηκε στον τυπικό ρόλο του οικοδεσπότη. Πέρασε κυριολεκτικά τρία βράδια μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες μαζί με τους καλλιτέχνες, συζητώντας, τραγουδώντας, γελώντας και ζώντας από κοντά την ατμόσφαιρα του Summerfest. Η φιλοξενία του, αλλά και η προσωπική του συμμετοχή στη ζωή του φεστιβάλ, δημιούργησαν μια σχέση που ξεπέρασε τα όρια μιας επίσημης πολιτιστικής διοργάνωσης.
Ένα φεστιβάλ που έγινε γέφυρα
Το Summerfest 2026 έφερε κοντά ανθρώπους από διαφορετικές χώρες, διαφορετικές γλώσσες και διαφορετικές παραδόσεις. Για το Romiosini, όμως, η φετινή συμμετοχή είχε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Η Κύπρος, η Ελλάδα, ο Πόντος και η Γεωργία συναντήθηκαν μέσα από το χορό.
Η κυπριακή σημαία βρήκε τη θέση της στην πλατεία της πόλης, η σημαία του Πόντου ταξίδεψε με τους φίλους του ΕΛΚΕΛΑΜ στην παρέλαση, και η Σέρρα ένωσε τους ανθρώπους σε έναν κοινό κύκλο.
Τρεις εικόνες, τρεις διαφορετικοί συμβολισμοί, μία κοινή λέξη: Ταυτότητα.
Τριάντα χρόνια Romiosini
Η συμμετοχή στο Summerfest πραγματοποιήθηκε τη χρονιά που το Romiosini συμπληρώνει 30 χρόνια από την ίδρυσή του. Τριάντα χρόνια κατά τα οποία η παράδοση ταξιδεύει από γενιά σε γενιά και από τόπο σε τόπο, και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα που επιστρέφει μαζί μας από την Ουγγαρία:
Ότι ο πολιτισμός μπορεί να μιλήσει για την ιστορία χωρίς να χρειάζεται να υψώσει τη φωνή του. Μπορεί να υπερασπιστεί τη μνήμη χωρίς να δημιουργεί εχθρούς. Μπορεί να ενώσει ανθρώπους χωρίς να ζητά από κανέναν να ξεχάσει ποιος είναι.
Στο Summerfest 2026 δεν αφήσαμε πίσω μόνο μια σειρά παραστάσεων. Αφήσαμε σημαίες, χορούς, αναμνήσεις, και κυρίως φίλους. Και επιστρέψαμε στην Κύπρο με κάτι ακόμη πιο πολύτιμο: την πεποίθηση ότι όταν ο πολιτισμός συναντά την ανθρώπινη ευαισθησία, μπορεί πραγματικά να γίνει γέφυρα.
