Επανάσταση στην έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του μαστού φέρνει η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (AI), καθώς νέα επιστημονική έρευνα αποδεικνύει ότι τα προηγμένα ψηφιακά συστήματα μπορούν να εντοπίσουν πρώιμα σημάδια της νόσου έως και 10 χρόνια πριν από τη συμβατική διάγνωση.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνούς κύρους περιοδικό Radiology της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής, βασίστηκε στην ανάλυση σχεδόν 89.000 μαστογραφιών από 31.394 γυναίκες στη Σουηδία, σε βάθος δεκαετίας. Μεταξύ των ερευνητών που υπέγραψαν την επιτυχία είναι ο ακτινολόγος Παντελής Γιαλιάς, που πραγματοποίησε την έρευνα στο πλαίσιο των διδακτορικών του σπουδών στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Linkoping, και η ερευνήτρια Αποστολία Τσιρίκογλου από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα.
Τα εντυπωσιακά ευρήματα της έρευνας
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης τριών διαθέσιμων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης έδειξαν ότι το 20% των περιστατικών καρκίνου του μαστού εμφάνιζαν ενδείξεις τις οποίες το AI εντόπισε πολύ νωρίτερα από τους γιατρούς:
- 6 χρόνια νωρίτερα: Αναγνωρίστηκαν ύποπτα σημάδια στο 20% των γυναικών.
- 4 χρόνια νωρίτερα: Η έγκαιρη προειδοποίηση αφορούσε το 25% των περιστατικών.
- 2 χρόνια νωρίτερα: Το ποσοστό έγκαιρου εντοπισμού έφτασε το 39%.
- 10 χρόνια νωρίτερα: Στο 15% των γυναικών τα συστήματα εντόπισαν την αλλοίωση μια ολόκληρη δεκαετία πριν.
Παράλληλα, τα συστήματα πέτυχαν υψηλότατη ακρίβεια 90% στη διάκριση μεταξύ πραγματικά θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων.
Τι βλέπει το AI που ξεφεύγει από το ανθρώπινο μάτι
Όπως εξηγεί ο Παντελής Γιαλιάς, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης εντοπίζουν υποκείμενες μικροσκοπικές μεταβολές, όπως μια ελάχιστη διαταραχή στην αρχιτεκτονική του μαστού ή μια σταδιακή αύξηση της πυκνότητάς του. Πρόκειται για στοιχεία που ακόμη και ο πιο έμπειρος ακτινολόγος αδυνατεί να αξιολογήσει με σιγουριά ως ύποπτα.
Παρά τη αλματώδη εξέλιξη της τεχνολογίας –καθώς οι δοκιμές του 2015 έδιναν απογοητευτικά αποτελέσματα– οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρόκειται να αντικαταστήσει τους γιατρούς. Αποτελεί ένα ισχυρό βοηθητικό εργαλείο, ενώ η τελική απόφαση θα ανήκει πάντα στον άνθρωπο.
Μείωση κόστους και εξατομικευμένη πρόληψη
Προγενέστερες μελέτες του Έλληνα ερευνητή είχαν ήδη δείξει ότι η εμπλοκή του AI μπορεί να μειώσει τον φόρτο εργασίας των ακτινολόγων έως και 34%, προσφέροντας παράλληλα σημαντική εξοικονόμηση πόρων στα εθνικά συστήματα υγείας.
Ο επόμενος στόχος των ερευνητών είναι η διαμόρφωση νέων πρωτοκόλλων, ώστε οι γυναίκες που εμφανίζουν αυτά τα πρώιμα αλγοριθμικά σημάδια να παρακολουθούνται με διαφορετική συχνότητα.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η επέκταση της έρευνας σε γυναίκες με ενθέματα σιλικόνης, όπου η απεικόνιση παρουσιάζει εξαιρετικές δυσκολίες.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη Μαρία Κουζινοπούλου.
