Νέα αντίδραση από την Άγκυρα προκαλεί η εφαρμογή του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου της Ελλάδας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς μετά το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών τοποθετήθηκε και το υπουργείο Άμυνας, επαναλαμβάνοντας τις πάγιες τουρκικές θέσεις για το Αιγαίο. Η νέα παρέμβαση ήρθε μία ημέρα μετά την πρώτη αντίδραση της Τουρκίας στην ελληνική απόφαση και κινείται στην ίδια γραμμή, με την Άγκυρα να υποστηρίζει ότι το ελληνικό χωροταξικό πλαίσιο δεν δημιουργεί έννομα αποτελέσματα για την ίδια και δεν μεταβάλλει τις θέσεις της σχετικά με τις θαλάσσιες και εδαφικές διαφορές που επικαλείται στο Αιγαίο.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι παρακολουθεί την εφαρμογή του νέου πλαισίου, επιχειρώντας παράλληλα να επαναφέρει στο προσκήνιο την αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Στην ανακοίνωσή του αναφέρει χαρακτηριστικά: «παρακολουθούμε στενά το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που έχει κηρύξει η Ελλάδα, το οποίο περιλαμβάνει και το Αιγαίο Πέλαγος. Αυτός ο κανονισμός δεν έχει νομικές συνέπειες για τη χώρα μας, συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών σχηματισμών, των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συμφωνιών, και δεν επηρεάζει τη θέση μας». Η διατύπωση αυτή επαναφέρει ουσιαστικά τη γνωστή ρητορική της Άγκυρας περί «γεωγραφικών σχηματισμών» στο Αιγαίο, επιχειρώντας να αμφισβητήσει το δικαίωμα της Ελλάδας να θεσπίζει κανόνες που αφορούν τον θαλάσσιο χώρο και τον ενεργειακό σχεδιασμό της.
Επιμένει η Άγκυρα στις θέσεις της για το Αιγαίο
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο είχε αντιδράσει μία ημέρα νωρίτερα στην ανακοίνωση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Οντζού Κετσελί, υποστήριξε ότι η ελληνική πρωτοβουλία, όπως και άλλες αντίστοιχες ενέργειες της Αθήνας, δεν δημιουργεί «καμία νομική συνέπεια» για την Τουρκία αναφορικά με τα ζητήματα που η Άγκυρα συνδέει με το Αιγαίο. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε «γεωγραφικούς σχηματισμούς των οποίων η κυριότητα δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες», επαναλαμβάνοντας μια θέση που αποτελεί διαχρονικό σημείο της τουρκικής ρητορικής.
Η Άγκυρα υποστήριξε ακόμη ότι μονομερείς ενέργειες δεν μπορούν να μεταβάλουν τη νομική της θέση και έκανε αναφορά στην ανάγκη αποφυγής τέτοιων κινήσεων σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες.
Την ίδια ώρα, το τουρκικό ΥΠΕΞ επιχείρησε να συνδέσει την αντίδρασή του με την επίκληση του Διεθνούς Δικαίου, της καλής γειτονίας και της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ. Σε ανάρτησή του, ο εκπρόσωπος Τύπου του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε: «Σχετικά με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που ανακοίνωσε η Ελλάδα: Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο ανακοινώθηκε σήμερα (19 Αυγούστου), όπως και άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες της Ελλάδας, δεν θα έχει καμία νομική συνέπεια για τη χώρα μας στο πλαίσιο των αλληλένδετων προβλημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η κυριότητα δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών Συνθηκών». Στη συνέχεια, ο Οντζού Κετσελί σημείωσε: «Όπως έχουμε τονίσει επανειλημμένως στο παρελθόν, αυτή και παρόμοιες πρωτοβουλίες δεν θα επηρεάσουν τη νομική θέση της Τουρκίας όσον αφορά τα ζητήματα του Αιγαίου».
Η τουρκική πλευρά έκανε επίσης ειδική αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και στη συνεργασία των παράκτιων κρατών, υποστηρίζοντας: «Υπενθυμίζουμε ότι σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος, πρέπει να αποφεύγονται οι μονομερείς πράξεις και ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των παράκτιων κρατών στις εν λόγω θάλασσες, ενώ υπογραμμίζουμε για άλλη μια φορά ότι η Τουρκία, ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου, είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα».
Επίκληση και στη Διακήρυξη των Αθηνών
Η ανακοίνωση της Άγκυρας δεν παρέλειψε να κάνει αναφορά ούτε στη Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία, που υπογράφηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2023.
«Η Τουρκία, στο πλαίσιο της Διακήρυξης των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία της 7ης Δεκεμβρίου 2023, διατηρεί τη στάση της ότι πρέπει να υιοθετηθεί μια ειλικρινής και ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επίλυση των προβλημάτων με βάση το Διεθνές Δίκαιο, τη δικαιοσύνη και την καλή γειτονία», καταλήγει ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί.
Με τη διπλή παρέμβαση, αρχικά από το υπουργείο Εξωτερικών και στη συνέχεια από το υπουργείο Άμυνας, η Άγκυρα δείχνει ότι επιλέγει να δώσει ιδιαίτερη πολιτική και διπλωματική βαρύτητα στο ελληνικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, επιχειρώντας να το εντάξει στο ευρύτερο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο. Η ελληνική πλευρά, από την άλλη, έχει θέσει σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο για τον χωρικό σχεδιασμό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, καθορίζοντας τις περιοχές όπου μπορούν να αναπτυχθούν σχετικές επενδύσεις, αλλά και εκείνες στις οποίες προβλέπονται περιορισμοί ή απαγορεύσεις για αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα.
Ρένα Δούρου: «Η Τουρκία επαναφέρει τις γκρίζες ζώνες»
Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων ασκεί η Ρένα Δούρου, με αφορμή τη νέα αντίδραση της Άγκυρας στο ελληνικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ. Η πρόεδρος της Κ.Ο. και Τομεάρχισσα Εξωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υποστηρίζει ότι η Τουρκία επαναφέρει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» και επιχειρεί να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η Ρένα Δούρου κάνει λόγο για «επικίνδυνη εξωτερική πολιτική» και υποστηρίζει ότι η απουσία, όπως αναφέρει, συνεκτικής εθνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία έχει οδηγήσει σε κλιμάκωση των τουρκικών αμφισβητήσεων.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει: «Η πρόσφατη αντίδραση της Τουρκίας στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις ΑΠΕ, η οποία επανέλαβε την παράνομη θεωρία της των “γκρίζων ζωνών”, είναι αποκαλυπτική της επικίνδυνης ΙΧ εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη».
Παράλληλα, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι αντιμετωπίζει τις τουρκικές προκλήσεις από θέση παρατηρητή, ενώ επαναλαμβάνει τη θέση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υπέρ του διαλόγου με την Τουρκία, με σαφείς κόκκινες γραμμές, ευρωπαϊκές κυρώσεις όπου απαιτούνται και αξιοποίηση των διεθνών συμμαχιών της Ελλάδας.
