Μπορεί σήμερα το Κίζαρι Ροδόπης να αριθμεί μόλις περίπου 30 μόνιμους κατοίκους, όμως το βράδυ του Σαββάτου γέμισε ξανά κόσμο, μουσικές και ποντιακούς χορούς. Οι Κιζαριώτες επέστρεψαν στο χωριό των προγόνων τους, ανταμώνοντας σε μια χρονιά με ιδιαίτερο συμβολισμό: φέτος συμπληρώνεται ένας αιώνας από την εγκατάσταση των πρώτων Ποντίων προσφύγων στον οικισμό.
Το παραδοσιακό ποντιακό γλέντι διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος των Απανταχού Κιζαριωτών «Ο Πόντος», στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια μνήμης και ριζώματος, 1926-2026.
Το γλέντι… κράτησαν οι Μπάμπης Ιωακειμίδης και Γιάννης Τσακλίδης στο τραγούδι, οι Τάσος Πετρόπουλος και Κώστας Καλλιανίδης στη λύρα, ο Ηλίας Ρακόπουλος στο αρμόνιο και οι Νίκος Τσεπίδης και Μπάμπης Παγκοζίδης στο νταούλι.
Η διασκέδαση με ήχο ποντιακό κράτησε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, με διαφορετικές γενιές Κιζαριωτών να συναντιούνται ξανά στον τόπο από τον οποίο ξεκίνησε η νεότερη ιστορία των οικογενειών τους.
Από το Σοχούμ στο Κίζαρι
Το Κίζαρι είναι ένας μικρός ημιορεινός οικισμός του Δήμου Μαρωνείας-Σαπών. Η σύγχρονη ιστορία του άρχισε τον Φεβρουάριο του 1926, όταν εγκαταστάθηκαν εκεί 52 οικογένειες Πόντιων προσφύγων.
Οι οικογένειες αυτές είχαν ήδη γνωρίσει δύο φορές τον ξεριζωμό. Αρχικά είχαν μετακινηθεί από τον ιστορικό Πόντο προς τον Καύκασο και το Σοχούμ της Αμπχαζίας.
Από εκεί έφτασαν στην Ελλάδα και παρέμειναν για ένα διάστημα στην Καλαμαριά, προτού μεταφερθούν με τρένο μέχρι τον σιδηροδρομικό σταθμό της Μέστης, στα όρια Ροδόπης και Έβρου.
Το τελευταίο τμήμα του ταξιδιού τους έγινε με άμαξες που έσερναν βουβάλια. Όταν έφτασαν στο Κίζαρι, βρέθηκαν σε έναν τόπο σχεδόν χωρίς υποδομές και χρειάστηκε να ξεκινήσουν από την αρχή: να χτίσουν σπίτια, να καλλιεργήσουν τη γη και να οργανώσουν μια νέα κοινότητα.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, το Κίζαρι εξελίχθηκε σε μια ζωντανή αγροτική κοινωνία. Οι κάτοικοί του διατήρησαν την ποντιακή διάλεκτο, τη μουσική, τους χορούς και τα έθιμά τους, μεταφέροντάς τα στις επόμενες γενιές.
Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι είναι λιγοστοί και στην πλειονότητά τους ηλικιωμένοι. Οι απανταχού Κιζαριώτες, όμως, είναι χιλιάδες και παραμένουν συνδεδεμένοι με το χωριό. Γι’ αυτό κάθε αντάμωμα δεν αποτελεί μόνο μια ευκαιρία για γλέντι, αλλά και μια συμβολική επιστροφή στον τόπο όπου, πριν από ακριβώς έναν αιώνα, οι πρώτες 52 οικογένειες επιχείρησαν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.
Η ιστορία της εγκατάστασής τους τιμήθηκε τον περασμένο Απρίλιο, όταν διαβάστηκαν για πρώτη φορά δημόσια τα ονόματα των 52 οικογενειών, παρουσία των απογόνων τους.
