Από την υπόσχεση για ανοικοδόμηση της Γάζας και αποκατάσταση των βασικών υποδομών της, το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ καταλήγει –τουλάχιστον σε πρώτη φάση– σε μια περιορισμένη πιλοτική ζώνη για δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένους.
Το Συμβούλιο Ειρήνης του Αμερικανού προέδρου επιχειρεί να επανεκκινήσει το σχέδιο που έχει βαλτώσει, δημιουργώντας μια προσωρινή «ανθρωπιστική ζώνη», την ώρα που περισσότερα από 2 εκατ. άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν ανάμεσα στα ερείπια, πεινασμένοι και εκτοπισμένοι.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η περιοχή θα διοικείται από την παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, με αστυνόμευση από ειδικά εκπαιδευμένη παλαιστινιακή δύναμη και υποστήριξη από τη σχεδιαζόμενη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης.
Στις αρχές του έτους, το Συμβούλιο Ειρήνης παρουσίαζε ένα πολύ ευρύτερο σχέδιο: ενίσχυση της ανθρωπιστικής βοήθειας, ανοικοδόμηση σε μεγάλη κλίμακα, παλαιστινιακή τεχνοκρατική διοίκηση, αφοπλισμό της Χαμάς και σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.
Προβλεπόταν επίσης πολυεθνική δύναμη χιλιάδων ανδρών και ταμείο πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη χρηματοδότηση της επόμενης ημέρας στη Γάζα.
Μήνες αργότερα, το σχέδιο παραμένει στάσιμο. Η παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας δεν έχει εγκατασταθεί στον θύλακα, οι διαπραγματεύσεις για τον αφοπλισμό της Χαμάς δεν έχουν ολοκληθεί και τα αναγκαία κεφάλαια δεν έχουν εξασφαλιστεί.
Η νέα πιλοτική ζώνη παρουσιάζεται πλέον ως «σημείο εκκίνησης», χωρίς όμως συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Η συμμετοχή στο πρόγραμμα θα είναι, σύμφωνα με το Συμβούλιο Ειρήνης, εθελοντική. Οι Παλαιστίνιοι που θα θελήσουν να μετακινηθούν στην περιοχή θα περνούν από διαδικασία ελέγχου, χωρίς να έχουν γνωστοποιηθεί τα ακριβή κριτήρια.
Η ζώνη θα μπορεί να φιλοξενήσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και να προσφέρει περισσότερη ανθρωπιστική βοήθεια και βασικές υπηρεσίες από εκείνες που είναι σήμερα διαθέσιμες στη Γάζα. Δεν έχει διευκρινιστεί, ωστόσο, πότε θα αρχίσει να λειτουργεί ούτε από πού θα προέλθουν τα χρήματα – το οικονομικό σκέλος παραμένει μία από τις μεγαλύτερες αδυναμίες του εγχειρήματος.
Από τα περίπου 17 δισ. δολάρια που είχαν ανακοινωθεί για τη διοίκηση και την ανοικοδόμηση της Γάζας, μόνο ένα μικρό μέρος είχε καταβληθεί μέχρι τον Απρίλιο, σύμφωνα με πηγές του Reuters.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η χρηματοδότηση που είχε συγκεντρωθεί δεν ξεπερνούσε το 1 δισ. δολάρια, ισχυρισμό που το Συμβούλιο Ειρήνης απέρριψε, υποστηρίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζει οικονομικούς περιορισμούς.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνείς εταίροι ανακοίνωσαν ξεχωριστό πρόγραμμα ύψους 883,6 εκατ. ευρώ, για έργα ύδρευσης, αποχέτευσης, υγείας, απομάκρυνσης συντριμμιών και διαχείρισης αποβλήτων. Το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης της Γάζας υπολογίζεται από τον ΟΗΕ σε περίπου 70 δισ. δολάρια.
Η δημιουργία μιας μεμονωμένης ζώνης, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της Γάζας παραμένει κατεστραμμένο και υπό ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο, προκαλεί ανησυχίες ότι μια προσωρινή διευθέτηση μπορεί να εξελιχθεί σε μόνιμη πραγματικότητα.
Η Παλαιστίνια υπουργός Εξωτερικών Βαρσέν Αγκαμπεκιάν προειδοποίησε ότι η ανθρωπιστική καταστροφή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά μέτρα. «Οι προσωρινές ρυθμίσεις δεν πρέπει ποτέ να υποκαταστήσουν μια συνολική λύση ή να χρησιμεύσουν στην ομαλοποίηση μιας απαράδεκτης πραγματικότητας», τόνισε.
