Με την ολοκλήρωση του Σπουδαστηρίου Ποντιακής Ιστορίας και Πολιτισμού 2026, η Ένωση Ποντίων Μελισσίων Αττικής ολοκλήρωσε έναν κύκλο επιμορφωτικών δράσεων που φιλοδοξούσε να προσεγγίσει τον Πόντο όχι ως μια μακρινή ιστορική ανάμνηση, αλλά ως έναν ζωντανό πολιτισμό, μια διαχρονική πνευματική παρακαταθήκη και ένα πεδίο συνεχούς επιστημονικής έρευνας.
Από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκαν 20 διαλέξεις και σεμινάρια με τη συμμετοχή 16 διακεκριμένων εισηγητών ακαδημαϊκού και επιστημονικού κύρους, οι οποίοι προσέγγισαν τον Πόντο μέσα από ένα πραγματικά διεπιστημονικό πρίσμα.
Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ελληνική μυθολογία και τη σύνδεσή της με τον Πόντο, την αρχαία, ρωμαϊκή, βυζαντινή και οθωμανική ιστορία της περιοχής, τους εξισλαμισμούς, την κρυπτοχριστιανική παράδοση και τη Γενοκτονία, την παιδεία, το θέατρο και τον Τύπο, τη μουσική και τη γλώσσα, τη διατροφή και τη γαστρονομία, την ιατρική στον Πόντο, την οικονομική ανάπτυξη και τα μεταλλεία, τον ελληνισμό της Ρωσίας και τις σταλινικές διώξεις, τους αγίους, τα μοναστήρια και την εκκλησιαστική ιστορία, καθώς και τη συμβολή των προσφύγων στη σύγχρονη Ελλάδα.
Το Σπουδαστήριο ανέδειξε ότι ο Πόντος δεν αποτελεί μόνο μια σελίδα της ελληνικής ιστορίας. Είναι ένας χώρος όπου συναντώνται η αρχαιότητα, ο ελληνιστικός κόσμος, η βυζαντινή παράδοση, η επιστήμη, η οικονομία, οι τέχνες και η καθημερινή ζωή επί περισσότερους από τρεις χιλιετίες.
Είναι η γη που γέννησε και φιλοξένησε σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων, των επιστημών και του θεάτρου, ανέπτυξε σπουδαία εκπαιδευτικά ιδρύματα, εμπορικά δίκτυα και μοναδικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά, αφήνοντας ένα αποτύπωμα που εξακολουθεί να επηρεάζει τον σύγχρονο ελληνισμό.
Το σημαντικότερο όμως συμπέρασμα αυτού του τετραμήνου είναι ίσως άλλο. Η μνήμη δεν είναι στατική. Όταν μεταδίδεται μέσα από την επιστήμη, την εκπαίδευση και τον διάλογο, ανθίζει, εξελίσσεται και δημιουργεί νέους ερευνητές, νέες ιδέες και νέες προοπτικές.
Η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού και το ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε από νέους ανθρώπους για περαιτέρω ενασχόληση με ζητήματα ποντιακής ιστορίας και πολιτισμού αποδεικνύουν ότι τέτοιες δράσεις μπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία νέων ερευνητικών συνεργασιών, μεταπτυχιακών και διδακτορικών εργασιών, αλλά και μιας ουσιαστικής σύνδεσης της ακαδημαϊκής κοινότητας με την κοινωνία.
Οι ευχαριστίες του ΔΣ
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ποντίων Μελισσίων Αττικής εκφράζει τις θερμότερες ευχαριστίες του μεταξύ άλλων στο υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, υπό την αιγίδα του οποίου πραγματοποιήθηκε το Σπουδαστήριο, στην Επιτροπή Ποντιακών Μελετών και ιδιαίτερα στον πρόεδρό της Χρ. Γαλανίδη για την πολύτιμη διαχρονική συνεργασία.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον ομότιμο καθηγητή Κωνσταντίνο Φωτιάδη, ο οποίος με τη μακρόχρονη επιστημονική προσφορά του και την παρουσία του σφράγισε τη διοργάνωση, καθώς και στον επίτιμο Α’ Υπαρχηγό ΓΕΣ Νικόλαο Ταμουρίδη, που συνέβαλε ουσιαστικά στην τελετή λήξης και στον δημόσιο διάλογο για το παρόν και το μέλλον της Ποντιακής Υπόθεσης.
Κοιτάζοντας μπροστά
Όλες οι διαλέξεις έχουν βιντεοσκοπηθεί, και μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας του υλικού, θα αναρτηθούν από το φθινόπωρο στο κανάλι της Ένωσης στο YouTube, ώστε η γνώση να παραμείνει ελεύθερα προσβάσιμη σε κάθε ενδιαφερόμενο, στην Ελλάδα και στη διασπορά.
Γιατί η ιστορική μνήμη δεν διατηρείται μόνο με την ανάμνηση. Διατηρείται όταν διδάσκεται, ερευνάται, τεκμηριώνεται και μοιράζεται στις επόμενες γενιές.
Το Σπουδαστήριο Ποντιακής Ιστορίας και Πολιτισμού αποτέλεσε ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και μια υπόσχεση ότι η γνώση, όταν γίνεται κοινό κτήμα, μετατρέπεται σε πολιτισμό, ταυτότητα, διάρκεια και δημιουργία.
