Μπορεί η ποντιακή μουσική παράδοση να εμπνεύσει και να δώσει νέους καρπούς στο πεδίο της κλασικής μουσικής; Η απάντηση έχει δοθεί εδώ και αρκετά χρόνια, και είναι καταφατική.
Ναι, μπορεί, και το αποδεικνύει ο Ελληνοπολωνός συνθέτης Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος ανά τακτά χρονικά διαστήματα – πρώτα με την Pontische Suite (αφιερωμένη στα 100 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ποντίων, το 2019), και πιο πρόσφατα με τα Πέντε ελληνικά τραγούδια / Κανόνας για ντουέτο κιθάρας, στα οποία περιλαμβάνονται το «Τη Τρίχας το γεφύριν» και ο «Πυρρίχιος».
Τον Μάιο του 2017 μάλιστα, στο Μόναχο, στις εκδηλώσεις για τη Γενοκτονία που διοργάνωναν ο Σύλλογος Ποντίων Μονάχου και η Διαρκής Επιτροπή της ΟΣΕΠΕ για τη Γενοκτονία, ο προσκεκλημένος Γιώργος Νταλάρας, μιλώντας σε στελέχη του ΣΠΝ παρακάλεσε να μεταφέρουν εκ μέρους του στον Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο θερμούς χαιρετισμούς, συμπληρώνοντας:
«Έχετε στη Νυρεμβέργη έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες μουσικούς του εξωτερικού, έναν σπάνιο πολιτικό στοχαστή και έναν από τους κορυφαίους συνεργάτες μου…».
Δυστυχώς στην Ελλάδα αυτός ο σπουδαίος συνθέτης δεν είναι γνωστός, αυτό όμως προσπαθεί να το διορθώσει ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης, που με κάθε ευκαιρία που του δίνεται στηρίζει εμπράκτως είτε την έκδοση είτε την παρουσίαση έργων του, και κοινωνώντας αυτές τις συνεργασίες και στο εν Ελλάδι ποντιακό κοινό.
Αυτήν τη φορά ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος προχώρησε ένα βήμα πιο βαθιά στην αλησμόνητη γη του Πόντου, στην ελληνόφωνη Όκενα (ή Ότσενα), περιγράφοντας με τις νότες του τα χρώματα της αυγής. Και αναγνωρίζοντας τη συμβολή και στήριξη του ΣΠΝ, αφιερώνει το έργο στον πρόεδρό του, τον πάντα (και ουσιαστικά) δραστήριο Δημήτρη Λαμπρόπουλο, ο οποίος του απαντά με ένα «Γράμμα σε φίλους», που ακολουθεί αυτούσιο μετά το βίντεο.
Γράμμα σε φίλους
Αγαπημένοι φίλοι Marcin (Marcin Kuzniar), Radek (Radoslaw Wieczorek) και Οδυσσέα (Odysseas Konstantinopoulos), τα τελευταία χρόνια συνεργάζεστε σε συνθέσεις και ξεχωριστές επιτελέσεις μουσικών έργων, αναδεικνύοντας τον λαϊκό πολιτισμό των Ρωμιών του Πόντου ενώπιον ευγενών ακροατηρίων στο παγκόσμιο στερέωμα της κλασικής μουσικής.
Θα είμαστε παντοτινά ευγνώμονες.
Όλες οι μελέτες, οι σπουδές και οι προβολές της ποντιακής μελωδίας, εκκινούν από το επιστημονικό σας κύρος, την εξωστρεφή παγκόσμια εμπειρία και τη δημόσια αναφορά του καλλιτεχνικού ήθους σας, αποτελώντας μοναδική αναγνώριση και τιμή στην ίδια την ιστορία του ποντιακού ελληνισμού.
Οδυσσέα, ο Σύλλογός μας, χάρη σε εσένα έγινε φίλος μιας παρέας προσωπικοτήτων της ορφικής αρετής και κάλους, όπως του Szymon Bywalec, της Karina1 Skrzeszewska, του Marcin Kuzniar, του Radoslaw Wieczorek, των Πολωνών δασκάλων σου, του Sebastian Chondrokostas, των ειδικών εκδόσεων για την κλασική μουσική, όπως του περιοδικού Szesc Strun Swiata («Έξι χορδές του κόσμου»), των Modran publications, αλλά και του υπουργείου Πολιτισμού της Πολωνίας, τoυ οργανισμού νέων μουσικών της ορχήστρας NOSPR Katowice, κάθε ακόλουθου, κάθε συνεργάτη σου και ιδιαίτερα της Isabella Gryc.
Kάλεσες ολόκληρο τo σύμπαν σου ως πρεσβευτή της ρωμιοσύνης του Πόντου με ανιδιοτελή αφοσίωση και επιστημοσύνη.
Εμείς δε, μαζί σου (μεταξύ των τόσων!), ανακαλύπτουμε την αδελφή χώρα Πολωνία, τη λαϊκή και κλασική της μουσική, τον Φρειδερίκο Σοπέν, αλλά και τη σπουδαία ελληνοπολωνική κοινότητα.
Μαζί σου ανακαλύπτουμε πως τίποτα δεν γνωρίζαμε για την ποντιακή μουσική, σε όσο διάστημα μόνο αυτήν γνωρίζαμε.
Marcin και Οδυσσέα, πρόσφατα, μεταξύ των όσων μοναδιαίων δημιουργήσατε, επιτελέσατε σε παραγωγή videoclip τη σύνθεση «Όκενα», της –εμπνευσμένης από το πολιτικό ίχνος και διάλογό της με την Ιστορία– πολιτισμικής ταυτότητας του ρωμιόφωνου οικισμού Όκενα/Ότσενα, στην αρχαία Οφιούντα, ανατολικά της Τραπεζούντας.
Τη σπουδή και εργασία σας αυτή αφιερώσατε, όπως σημειώσατε προλογικά, σε εμένα, τον Δημήτρη Λαμπρόπουλο. Δεν μπορώ να βρω ένα κατάλληλο «ευχαριστώ» ή να περιγράψω την περηφάνια μου.
Όμως αυτή η τιμητική προσφορά, ν’ αναδεχτώ δηλαδή αναγνώριση από δημιουργούς ήθους στις κοινωνίες μας, αυτή η σπάνια στιγμή ζωής δεν μου ανήκει.
Ανήκει στους συντρόφους μου στο Σύλλογο Ποντίων Νυρεμβέργης.
Χωρίς την αλληλεγγύη τους δεν θα είχαμε γνωριστεί.
Χωρίς την υποστήριξή τους δεν θα είχαμε συνεργαστεί.
Χωρίς την εμπιστοσύνη τους δεν θα υπήρχε κανείς Δημήτρης Λαμπρόπουλος σε κανένα δημόσιο βήμα.
Συνεπώς, παραδίδω αυτό το τρόπαιο στους δικαιούχους του. Σε όλα τα μέλη του ΣΠΝ εξ αδιαιρέτου.
Σας απευθύνω εύλογα λοιπόν την ευγνωμοσύνη των μελών της κολεκτίβας του Συλλόγου Ποντίων Νυρεμβέργης, διότι κάνετε τον ποντιακό ελληνισμό ακόμη πιο αναγνώσιμο, ακόμη πιο αναγνωρίσιμο, ακόμη πιο δικαιωμένο σε νέα ακροατήρια πολιτών και πολιτισμικών forum στην Ευρώπη.
Παράλληλα όμως σας ευχαριστώ εκ μέρους όλων των Ελλήνων της Νυρεμβέργης, διότι τόσο η συνεργασία σας με τον ΣΠΝ κατοπτρίζει τιμή σε όλα τα σωματεία της, όσο και η εισφορά σου Οδυσσέα, προσωπικά, στις ευρύτερες κοινωνίες της αγαπημένης πόλης του Τραπεζούντιου ανθρωπιστή Βησσαρίωνα, όπως η υπηρεσία σου ως μουσικοπαιδαγωγού στα σχολεία της, θα κοσμούν τις πολιτικές συνάψεις και την παιδεία κάθε Έλληνα υποδειγματικά.
Οδυσσέα και Marcin, αυθαιρετώντας, επιλέγω να αφιερώσω τον έντιμό μας διάλογο στη μνήμη του Φρειδερίκου Σοπέν, του κορυφαίου συνθέτη που ανέδειξε τη λαϊκή μουσική της χώρας του Πολωνίας ως εξέχουσα, αλλά και σε ένα σύγχρονο Αινεία, τον Βαχίτ Τουρσούν (Vahit Tursun) – τον ακάματο ιστοριοδίφη, λαογράφο, μελετητή, καταγραφέα και διασώστη της ανυπότακτης πολιτισμικής κληρονομιάς της γενέθλιάς του γης, του ρωμιόφωνου οικισμού Όκενα/Ότσενα Τραπεζούντας.
Χαιρετίζω ευγνώμων τις Αργατίες μας.
Κερασινού 2026,
Δημήτρης Λαμπρόπουλος,
Μέλος του Συλλόγου Ποντίων Νυρεμβέργης.
