Σε μια κρίσιμη πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό επιστροφών μεταναστών που δεν διαθέτουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει επίσημα τον δρόμο για τη δημιουργία κόμβων επιστροφής σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ο νέος κανονισμός στοχεύει στην επιτάχυνση των διαδικασιών και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών.
«Η σημερινή συμφωνία ενισχύει την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ και συμπληρώνει το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα», δήλωσε ο Νικόλαος Ιωαννίδης, υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι 4 βασικοί πυλώνες των νέων μέτρων
Ο νέος κανονισμός φέρνει ριζικές αλλαγές στη διαχείριση των παράνομων διαμονών, που συνοψίζονται ως εξής:
- Θεσπίζεται το νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στα κράτη μέλη να δημιουργούν κέντρα φιλοξενίας σε τρίτες χώρες. Αυτές οι εγκαταστάσεις θα λειτουργούν είτε ως τελικοί προορισμοί είτε ως ενδιάμεσοι σταθμοί μεταφοράς προς τις χώρες καταγωγής, με ρητές πρόνοιες για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
- Τα άτομα που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής υποχρεούνται πλέον να συνεργάζονται πλήρως με τις εθνικές αρχές και να συμμορφώνονται άμεσα με τις διαδικασίες αποχώρησης.
- Εισάγεται ένα ενιαίο ευρωπαϊκό έγγραφο (European Return Order) στο οποίο θα καταγράφονται τα βασικά στοιχεία κάθε απόφασης. Στόχος είναι η ταχύτατη ανταλλαγή πληροφοριών και η άμεση αναγνώριση των αποφάσεων μεταξύ των κρατών μελών.
- Περιλαμβάνονται ειδικές, αυστηρότερες διατάξεις για άτομα που κρίνεται ότι συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια τάξη ή την εθνική ασφάλεια.
Προς το παρόν, η αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών παραμένει σε προαιρετική βάση, με την προοπτική να επανεξεταστεί στο μέλλον. Προκειμένου ο κανονισμός να τεθεί σε ισχύ, απομένει η τυπική και επίσημη έγκρισή του από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Οι νέοι αυτοί κανόνες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του ευρύτερου Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, η εφαρμογή του οποίου ξεκινά στις 12 Ιουνίου 2026.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη Μαίρη Αρώνη.
