Με μια διάλεξη που συνδύασε ιστορική ανάλυση, πολιτική διάσταση και έντονο συναισθηματικό φορτίο συνεχίστηκε το βράδυ της Τρίτης στη Μελβούρνη η σειρά σεμιναρίων Ιστορίας και Πολιτισμού της Ελληνικής Κοινότητας.
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο δικηγόρος, συγγραφέας και υποστηρικτής της διεθνούς αναγνώρισης γενοκτονιών Κωνσταντίνος Καλυμνιός, με τη διάλεξη «Venizelos and Pontus: The Politics of Abandonment?» (Βενιζέλος και Πόντος: Η πολιτική της εγκατάλειψης;), η οποία εντάχθηκε στο πλαίσιο των φετινών εκδηλώσεων για τη Γενοκτονία των Ποντίων.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Ελληνικό Κέντρο Μελβούρνης και συγκέντρωσε ακαδημαϊκούς, εκπροσώπους της ομογένειας, φοιτητές, μέλη ποντιακών φορέων αλλά και εκπροσώπους άλλων κοινοτήτων, δίνοντας έναν ευρύτερο χαρακτήρα διαλόγου γύρω από τη μνήμη, τον ξεριζωμό και τα ιστορικά τραύματα.
Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους ήταν ο πρόεδρος της Ποντιακής Εστίας Κώστας Τσεπραϊλίδης, ο καθηγητής Νίκος Παπαστεργιάδης, ο δρ Θεμιστοκλής Κρητικάκος και ο δρ Χρήστος Φίφης, ενώ το παρών έδωσαν επίσης εκπρόσωποι και μέλη των αρμενικών, ιρανικών και παλαιστινιακών κοινοτήτων.
Βενιζέλος, Πόντος και γεωπολιτική
Στην ομιλία του ο Κωνσταντίνος Καλυμνιός επιχείρησε να προσεγγίσει τη σχέση του Ελευθερίου Βενιζέλου με τον ποντιακό ελληνισμό, αποφεύγοντας –όπως επισημάνθηκε– τόσο την άκριτη εξιδανίκευση όσο και την απλουστευτική καταδίκη.
Η παρουσίαση επικεντρώθηκε στις γεωπολιτικές συνθήκες της εποχής και στις πιέσεις που διαμόρφωσαν τις αποφάσεις της ελληνικής πλευράς: τη στάση των Συμμάχων, τις ισορροπίες της Διάσκεψης Ειρήνης των Παρισίων, την εξάντληση του ελληνικού κράτους μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και την προτεραιότητα που δόθηκε στη Μικρασιατική Εκστρατεία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην απόρριψη της προοπτικής ανεξάρτητης Δημοκρατίας του Πόντου, στην προτίμηση του Βενιζέλου για ένταξη της Τραπεζούντας σε ένα αρμενικό πολιτικό πλαίσιο, αλλά και στις μακροχρόνιες συνέπειες που άφησε η Συνθήκη της Λοζάνης.
Σύμφωνα με τον ομιλητή, το ποντιακό ζήτημα αναδεικνύει τη βαθιά σύγκρουση ανάμεσα στον εθνικό ιδεαλισμό και τον γεωπολιτικό πραγματισμό, ενώ ίσως εξηγεί γιατί ο Βενιζέλος εξακολουθεί να αποτελεί μια σύνθετη και συχνά αμφιλεγόμενη προσωπικότητα στη συλλογική μνήμη των Ποντίων.
Η μνήμη πέρα από την Ιστορία
Η συζήτηση δεν περιορίστηκε μόνο στα ιστορικά γεγονότα. Επεκτάθηκε και σε ζητήματα συλλογικής μνήμης, ιστορικού τραύματος και στον τρόπο με τον οποίο οι κοινότητες διαχειρίζονται την απώλεια και μεταφέρουν τη μνήμη στις επόμενες γενιές.
Ακολούθησε εκτεταμένη συζήτηση με το κοινό, με ερωτήματα που κινήθηκαν όχι μόνο γύρω από τη Γενοκτονία και την Ιστορία, αλλά και γύρω από σύγχρονα ζητήματα βίας, διεθνούς αδιαφορίας και τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες θυμούνται – ή ξεχνούν.
Η βραδιά ολοκληρώθηκε σε συγκινητικό κλίμα όταν η Λίτσα Αθανασιάδη τίμησε τον Κωνσταντίνο Καλυμνιό για 25 χρόνια συνεχούς προσφοράς στην Ποντιακή Εστία, αναγνωρίζοντας τη μακρόχρονη συμβολή του στην ανάδειξη της Γενοκτονίας των Ελλήνων και στον αγώνα για τη διεθνή αναγνώριση.
