Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την αποφράδα ημέρα της 26ης Απριλίου 1986, όταν ο κόσμος ήρθε αντιμέτωπος με το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα στην ιστορία. Η Ουκρανία τιμά την επέτειο της καταστροφής στο Τσερνόμπιλ, με τις εκδηλώσεις μνήμης να διεξάγονται φέτος κάτω από τη βαριά σκιά της συνεχιζόμενης ρωσικής εισβολής. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναμένεται να δώσει το «παρών» σε ειδική τελετή στον ίδιο τον πυρηνικό σταθμό, στο βόρειο τμήμα της χώρας.
«Ο κόσμος δεν πρέπει να επιτρέψει να συνεχισθεί αυτή η πυρηνική τρομοκρατία και ο καλύτερος τρόπος για να βάλει τέλος σ’ αυτή είναι να υποχρεώσει τη Ρωσία να σταματήσει τις ανεύθυνες επιθέσεις της», δήλωσε ο Ζελένσκι αναφερόμενος στον πόλεμο που ξέσπασε το Φεβρουάριο 2022 με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η Ρωσία «για άλλη μια φορά οδηγεί τον κόσμο στο χείλος μιας προκαλούμενης από τον άνθρωπο καταστροφής», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη πετούν τακτικά πάνω από το Τσερνόμπιλ και πως ένα απ’ αυτά είχε προσκρούσει πέρυσι στο κέλυφος προστασίας του.
Η εγγύτητα της περιοχής με τα σύνορα της Λευκορωσίας –στενού συμμάχου της Μόσχας– έχει αναγκάσει τις Αρχές να λάβουν αυστηρότατα μέτρα ασφαλείας, καθώς η περιοχή παραμένει στρατηγικά ευαίσθητη λόγω του πολέμου που ξεκίνησε το 2022.
Στο Κίεβο και σε άλλες μεγάλες πόλεις, η μνήμη των θυμάτων θα τιμηθεί με:
• Τήρηση λεπτών σιγής και καταθέσεις στεφάνων
• Ειδικές εκθέσεις και προβολές ταινιών για το χρονικό της τραγωδίας
• Συναυλίες μνήμης για τους χιλιάδες «εκκαθαριστές».
Ανάλογες τελετές αναμένονται στη Λευκορωσία, τη Ρωσία και άλλες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, τιμώντας τους εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες που στάλθηκαν από κάθε γωνιά της ΕΣΣΔ για να περιορίσουν τη ραδιενεργό μόλυνση.
Η τραγωδία
Η καταστροφή συνέβη όταν μια δοκιμή ασφαλείας στον αντιδραστήρα αριθμό 4 βγήκε εκτός ελέγχου. Η έκρηξη που ακολούθησε προκάλεσε την απελευθέρωση τεράστιων ποσοτήτων ραδιενεργού υλικού στην ατμόσφαιρα, με τα ραδιενεργά νέφη να εξαπλώνονται σε μεγάλο μέρος της βόρειας και δυτικής Ευρώπης.
Οι συνέπειες ήταν βιβλικές. Η Λευκορωσία και η δυτική Ρωσία δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα, καθώς ο κατεστραμμένος αντιδραστήρας εξέπεμπε ραδιενέργεια για μήνες.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι θάνατοι που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την καταστροφή ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες.
Περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, αφήνοντας πίσω μια νεκρή ζώνη αποκλεισμού 30 χιλιομέτρων που παραμένει ακατοίκητη μέχρι σήμερα.
Σαράντα χρόνια μετά, το Τσερνόμπιλ παραμένει ένα οδυνηρό σύμβολο των κινδύνων της πυρηνικής ενέργειας, αλλά και της αυτοθυσίας των ανθρώπων που πάλεψαν με έναν αόρατο εχθρό.
