Σε μια εποχή όπου οι ταξικές αποστάσεις ήταν αγέφυρωτες, ένα σπάνιο ντοκουμέντο του 1901 από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους στην Καβάλα έρχεται να μας θυμίσει πως η ανθρωπιά και η αναγνώριση δεν είχαν πάντα ταξικό πρόσημο.
Στις 30 Σεπτεμβρίου του 1901, ημέρα Κυριακή, ο Ηλίας Θεοδώρου –ένας συνηθισμένος υπάλληλος και Οθωμανός υπήκοος από την Άνω Συνοικία της Καβάλας– πέρασε την πόρτα της Ιεράς Μητροπόλεως. Μαζί του ήταν η Ευδοκία Δημητρίου, μια νέα γυναίκα με καταγωγή από το Πρόσωβο (τη σημερινή Προσοτσάνη Δράμας). Η Ευδοκία δεν ήταν συγγενής του· ήταν η οικιακή του βοηθός, η οποία υπηρέτησε πιστά το σπίτι του για 15 ολόκληρα χρόνια.
Θέλοντας να την αποκαταστήσει και να επιβραβεύσει την πολυετή αφοσίωσή της, ο εργοδότης της ανέλαβε να τη προικίσει πλουσιοπάροχα για τον γάμο της με τον Ιωάννη Ν. Μηλούδη, έναν καφετζή από τις Ζουμπάτες Θεσσαλονίκης.
Το προικοσύμφωνο συντάχθηκε ενώπιον του γραμματέα Αδαμάντιου Ιωαννίδη της Ιεράς Μητροπόλεως και τοπικών μαρτύρων ενώ το υπογράφει ο Αρχιερατικός Επίτροπος Καβάλας αρχιμανδρίτης Σπυρίδων Βλάχος, μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Χρυσόστομος.
«Σήμερον τη 30 Σεπτεμβρίου τω χιλιοστώ εννιακοσιοστώ πρώτω έτει ημέρα Κυριακή παραστάντες ενώπιον εμού γραμματέως της Ι. Μητροπόλεως Καβάλλας Αδαμ. Ιωαννίδη εκπληρούντος συνάμα και χρέη συμβολαιογράφου εν αυτή, αφενός μεν ο κ. Ηλίας Θεοδώρου κάτοικος της Άνω Συνοικίας Καβάλλας, υπήκοος Οθωμανός, υπάλληλος το επάγγελμα, ετέρωθεν δε ο κ. Ιωάννης Νικόλαος Μηλούδης εκ του χωρίου Ζουμπάτες της Θεσσαλονίκης ορμώμενος νυν κάτοικος του τμήματος Καβάλλας, υπήκοος Οθωμανός, καφέτζης το επάγγελμα αμφότεροι γνωστοί μοι εζήτησαν την σύνταξιν του παρόντος προικοσυμφώνου και εδήλωσαν επί παρουσία και των συνυποφαινομένων αξιοπίστων μαρτύρων υ.υ. Ιωάννου Βασιλείου εκτιμητού καπνών, Κυριάκου Παππά καφετζή και Γεωργίου Παντοπώλου, απάντων υπηκόων Οθωμανών και κατοίκων Καβάλλας γνωστών μοι και εις ουδεμίαν υπό του νόμου οριζομένην εξαίρεσιν υποκειμένων, ότι συνέβαλον προς αλλήλους τα ακόλουθα:

»Ο μέν κ. Ηλίας Θεοδώρου έχων υπηρεσίαν ονόματι Ευδοκία Δημητρίου εκ Προσώπου ιανής και αποφασίσας ίνα έλθη εις γάμου κοινωνίαν τη συγκαταθέσει της ιδίας προς τον Ιωάννην Ν. Μηλούδην παρέδωκεν αυτώ λόγω προικός της υπηρετρίας του ταξάζων [=τάσσων] εις μετρητά Λίρ. Τουρκ. δεκαπέντε Αριθ. 15. Συν εις ρουχισμόν και λοιπών εκτιμηθέντων εν όλω εις γρ. πέντε χιλιάδες και τριακόσια πεντήκοντα τέσσαρα Αριθ. 5354.
»Ο δε γαμβρός παραλαβών την ως άνω περιγραφείσαν προίκα ήτις έσται υπό την κατοχήν μεν αυτού την κυριότητα δε της μελλούσης συζύγου του υπογράφει κάτωθι του παρόντος την ειλικρινή παραλαβήν αυτής. Διό προς βεβαίωσιν συνετάχθη εν τω παρόντι Κώδηκι της Ι. Μητροπόλεως η παρούσα πράξις, ήτις αναγνωσθείσα εις επήκοον των τε συμβαλλομένων ως και των μαρτύρων υπεγράφη παρ’ απάντων ιδιοχείρως ως και παρ’ εμού του συμβολαιογραφούντος.»
Εκτός από τις 15 χρυσές οθωμανικές λίρες σε μετρητά, η λίστα περιελάμβανε τα πάντα· από μεταξωτά νυμφικά, φορέματα και κεντητά μαξιλάρια, μέχρι σεντόνια, χάλκινα σκεύη, εικόνες και καθημερινά είδη νοικοκυριού. Η συνολική αξία της προίκας ήταν 6.974 γρόσια.

Στο τέλος του εγγράφου υπάρχει μια σημείωση από την υποψήφια νύφη και ωφελούμενη. Η Ευδοκία Δημητρίου δηλώνει απόλυτα ικανοποιημένη από την προίκα που της δίνουν και πως δεν έχει άλλη απαίτηση ενώ εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες της στον πρώην εργοδότη της Ηλία Θεοδώρου.

















