Γραμμένο τη δεκαετία του 1940, το θεατρικό έργο του Φίλωνα Κτενίδη Ο χωρέτες έχει γνωρίσει δόξες σε περιφερειακές και κεντρικές σκηνές – με πρώτη κορύφωση το ανέβασμά του το 1950, στο θέατρο Ρεξ-Κοτοπούλη των Αθηνών. Ο υπότιτλος του έργου («Νέα Βαβυλωνία») παραπέμπει ευθέως στο έργο του Δημήτριου Βυζάντιου, και αυτομάτως φέρνει στο μυαλό εικόνες ασυνεννοησίας και χάους.
Πώς δένουν όλα αυτά στο θεατρικό του σπουδαίου Κτενίδη;
Η υπόθεση του έργου εκτυλίσσεται τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1920, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν κύματα προσφύγων από τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Θράκη και τον Πόντο κατέκλυσαν την Ελλάδα. Τότε ο γηγενής πληθυσμός, παράλληλα με το κράτος, έκανε ό,τι μπορούσε για να βοηθήσει τους άτυχους ξεριζωμένους αδελφούς.
Εκ των «πρωταγωνιστριών» η Φρόσω, πρόεδρος του Σωματείου «Προσφυγική Μέριμνα» (το οποίο συστήθηκε για να βοηθήσει τους πρόσφυγες), χήρα, νέα και πλουσία, πηγαίνει σε ένα προσφυγικό χωριό για να δει και να καταγράψει τις ανάγκες των νεοαφιχθέντων. Εκεί γνωρίζεται με τον Στύλο, έναν οικονομικά καλοστεκούμενο πρόσφυγα από τον Πόντο –γεροντοπαλίκαρο– που όμως μιλά μόνο ποντιακά.
Ανάμεσά τους γεννιέται ένα αίσθημα που επιμελώς το κρύβουν ο ένας από τον άλλον και χάρη στο οποίο υποβάλλεται ο καθένας (κρυφά από όλους) στη βάσανο της εκμάθησης της διαλέκτου του άλλου.
Ο Κτενίδης, μεγάλος μάστορας της θεατρικής αναπαράστασης, δημιουργεί σκηνές σπαρταριστές: Σατιρίζει πρόσωπα και καταστάσεις, παρουσιάζει τύπους ζωντανούς, και –το σπουδαιότερο– αφήνει για τους μεταγενέστερους μια εικόνα της κατάστασης που δημιουργήθηκε στην πρώτη επαφή και στον πρώτο συγχρωτισμό που έγινε στην απαρχή της προσφυγικής εγκατάστασης.
Η θεατρική ομάδα του ΜΠΣ «Αλέξανδρος Υψηλάντης» Νέας Τραπεζούντας Πιερίας έχει μελετήσει το έργο πολύ καλά και το έχει παρουσιάσει κατ’ επανάληψη, άρα οι ηθοποιοί που συμμετέχουν –ερασιτέχνες με όλη τη σημασία του όρου– έχουν κατακτήσει κάθε πτυχή των ρόλων τους.
Αύριο στις 20:00, στο Πολυλειτουργικό Κέντρο «Μίκης Θεοδωράκης» (Παρατσίκογλου & Χρυσοστόμου Σμύρνης) του Δήμου Κορδρλιού-Ευόσμου ο Χωρέτες θα ζωντανέψει και πάλι, χάρη στην εξαιρετική πρωτοβουλία της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος να δώσει νέα πνοή στο θέατρο και τη διάλεκτο του Πόντου.
