Μια νέα ελληνική επιστημονική προσπάθεια φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι φθορές στις αρθρώσεις και τη σπονδυλική στήλη. Ερευνητές του ΑΠΘ αναπτύσσουν μια πλατφόρμα που επιτρέπει τη δημιουργία εξατομικευμένων «ζωντανών» εμφυτευμάτων χόνδρου, τα οποία μπορούν να αντικαταστήσουν τον κατεστραμμένο ιστό και να μειώσουν τον πόνο.
Με απλά λόγια, οι γιατροί μπορούν να «φτιάξουν» νέο χόνδρο στο εργαστήριο, χρησιμοποιώντας κύτταρα από τον ίδιο τον ασθενή. Αυτό σημαίνει ότι το εμφύτευμα προσαρμόζεται πλήρως στον οργανισμό και ενσωματώνεται πιο εύκολα, χωρίς τον κίνδυνο απόρριψης.
Η τεχνολογία βρίσκεται ήδη στα τελικά στάδια για κατοχύρωση πατέντας, ενώ το πρώτο προϊόν, με την ονομασία NEOTICA, έχει χαρακτηριστεί ως θεραπεία προηγμένης ιατρικής και ετοιμάζεται για κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Πώς λειτουργεί
Η διαδικασία ξεκινά με τη λήψη μικρής ποσότητας λίπους από τον ασθενή. Από εκεί απομονώνονται ειδικά κύτταρα (βλαστοκύτταρα), τα οποία «εκπαιδεύονται» σε ειδικό περιβάλλον ώστε να μετατραπούν σε κύτταρα χόνδρου.
Στη συνέχεια, τοποθετούνται πάνω σε ένα τρισδιάστατο «καλούπι» που έχει το σχήμα της βλάβης. Με τον χρόνο, δημιουργούν νέο χόνδρο, ο οποίος αντικαθιστά τον φθαρμένο ιστό.
Γιατί θεωρείται σημαντικό
Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες θεραπείες για παθήσεις όπως η αρθρίτιδα ή η κήλη δίσκου αντιμετωπίζουν κυρίως τα συμπτώματα – όχι την αιτία. Η νέα αυτή μέθοδος στοχεύει στην αποκατάσταση του ίδιου του ιστού, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει δραστικά τον χρόνιο πόνο.
Επιπλέον, τα εμφυτεύματα είναι «έξυπνα» και εξελίσσονται μέσα στο σώμα: καθώς το αρχικό υλικό διαλύεται, τα κύτταρα δημιουργούν νέο ιστό, διατηρώντας τη δύναμη και τη λειτουργία της άρθρωσης.
Η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε:
• γόνατα και άλλες μεγάλες αρθρώσεις,
• μεσοσπονδύλιους δίσκους (π.χ. για ισχιαλγία),
• κροταφογναθική άρθρωση (γνάθος).
Μέχρι στιγμής έχει δοκιμαστεί με επιτυχία σε πειραματικά μοντέλα, ενώ το επόμενο βήμα είναι οι δοκιμές σε ασθενείς.
Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, όλα είναι πλέον έτοιμα για να ξεκινήσουν οι πρώτες κλινικές μελέτες, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα γενιά θεραπειών που δεν θα «καλύπτουν» απλώς το πρόβλημα, αλλά θα το αντιμετωπίζουν στη ρίζα του.
