Η Ελλάδα προχωρά σε μια σημαντική μεταρρύθμιση στον ψηφιακό χώρο, εισάγοντας ένα αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο που στοχεύει στον περιορισμό της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών.
Το νέο σύστημα αναμένεται να τεθεί πλήρως σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και εντάσσεται στη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, σε πλήρη ευθυγράμμιση με το πλαίσιο του Digital Services Act. Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί η ανεξέλεγκτη έκθεση των παιδιών σε περιεχόμενο και αλληλεπιδράσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξή τους.
Σύμφωνα με το νέο μοντέλο, οι ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα έχουν πρόσβαση σε δημοφιλείς πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok.
Ωστόσο, η εφαρμογή δεν θα γίνει απότομα, καθώς προβλέπεται μεταβατική περίοδος προσαρμογής χωρίς αυτόματη διαγραφή υφιστάμενων λογαριασμών.
Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο θα έχουν οι ίδιες οι ψηφιακές πλατφόρμες, οι οποίες καλούνται να υλοποιήσουν αξιόπιστα συστήματα επιβεβαίωσης ηλικίας. Μέσω διαδικασιών επανελέγχου (re-verification), θα εντοπίζονται λογαριασμοί με ψευδή στοιχεία και θα αποκλείονται από τη χρήση.
Παράλληλα, το κράτος διατηρεί εποπτικό ρόλο, με βασικούς φορείς την ΕΕΤΤ, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, οι οποίοι θα επιβλέπουν την εφαρμογή των κανόνων και θα ενεργοποιούν ευρωπαϊκούς μηχανισμούς σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η ανάπτυξη της εφαρμογής KidsWallet, που θα λειτουργεί τόσο ως εργαλείο επαλήθευσης ηλικίας όσο και ως μέσο γονικού ελέγχου, ενισχύοντας τον ρόλο της οικογένειας στη διαχείριση της ψηφιακής καθημερινότητας των παιδιών.
Όπως υπογράμμισε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, η παρέμβαση αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που συνδυάζει τεχνολογία, θεσμικές ρυθμίσεις και ενεργό συμμετοχή των γονέων.
«Δεν θα κόψουμε το ίντερνετ», όπως με φόβο με ρωτούν παιδιά, αλλά έχουμε ευθύνη να βοηθήσουμε τους ανηλίκους να μεγαλώνουν ισορροπημένα, σε έναν κόσμο που είναι ταυτόχρονα αναλογικός και ψηφιακός. Τα τελευταία χρόνια υλοποιήσαμε μια ουσιαστική ψηφιακή επανάσταση στη σχέση πολίτη-κράτους. Σήμερα προχωρούμε στο επόμενο βήμα: μια δεύτερη ψηφιακή επανάσταση με επίκεντρο τη νέα γενιά. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ε.Ε. που ενσωμάτωσε τον μηχανισμό age verification στο Kids Wallet και στο Gov.gr Wallet. Πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν μπορεί να είναι μόνο εθνική, αλλά απαιτεί συντονισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε αυτή την κατεύθυνση, η Ελλάδα πρωτοστατεί, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής απάντησης. Με σεβασμό στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και σε πλήρη ευθυγράμμιση με τον DSA, οικοδομούμε ένα πιο ασφαλές, δίκαιο και αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον, που προστατεύει ουσιαστικά τα παιδιά μας».
Η νέα πολιτική δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον ρόλο της οικογένειας, αλλά να τον ενισχύσει, δίνοντας στους γονείς εργαλεία ελέγχου και καθοδήγησης. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζεται ότι η σωστή διαπαιδαγώγηση και η επικοινωνία παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες.
Η ανάγκη για την παρέμβαση βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι η υπερβολική χρήση των social media συνδέεται με αυξημένο άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου και φαινόμενα διαδικτυακής παρενόχλησης, καθιστώντας τον ψηφιακό εθισμό ένα αναδυόμενο ζήτημα δημόσιας υγείας.
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις για τις εταιρείες που δεν θα συμμορφωθούν, με πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως και το 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους, αλλά και περιορισμούς στη λειτουργία τους.
Η εφαρμογή θα εξελιχθεί σταδιακά μέσα στο 2026, με διαβουλεύσεις και προσαρμογές, ενώ η πλήρης υλοποίηση το 2027 αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αλληλεπιδρούν με τον ψηφιακό κόσμο, περιορίζοντας το «scroll χωρίς όρια» και αντιμετωπίζοντας τη λεγόμενη «σιωπηλή πανδημία της νεολαίας μας».
