Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και οι εθνικοί οργανισμοί φαρμάκων, λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, που ενδέχεται να επηρεάσουν την εφοδιαστική αλυσίδα φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αν και μέχρι στιγμής δεν καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις, οι καθυστερήσεις στις μεταφορές και η αύξηση του κόστους προκαλούν ανησυχία για το επόμενο διάστημα. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα δυναμική, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για κίνδυνο ελλείψεων εάν οι διαταραχές παραταθούν.
Στην Ελλάδα, η εικόνα παραμένει σταθερή με επαρκή αποθέματα, και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τους ασθενείς που βρίσκονται σε θεραπεία, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Σπύρος Σαπουνάς MD, Phd Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ). Σημειώνει ότι λόγω της κατάσταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή ο ΕΟΦ βρίσκεται σε επίπεδο αυξημένης ετοιμότητας, επισημαίνοντας ότι έχουν πραγματοποιηθεί συσκέψεις στο υπουργείο Υγείας και εξετάζονται μέτρα εφόσον χρειαστεί.
Χρόνος παράδοσης και κόστος στην Ευρώπη
«Η κατάσταση στην Ευρώπη παραμένει υπό στενή επιτήρηση. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και η αρμόδια επιτροπή για τις ελλείψεις MSSG, παρακολουθούν καθημερινά τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εντάσεων. Αυτή τη στιγμή, η συνολική εικόνα δεν δείχνει κρίσιμες ελλείψεις που να οφείλονται αποκλειστικά στη σύρραξη, ωστόσο η πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα δεν είναι απίθανη», αναφέρει ο κ. Σαπουνάς.
Προσθέτει ότι «οι εισαγωγές έχουν επηρεαστεί κυρίως στον χρόνο παράδοσης και στο κόστος, καθώς η αναδρομολόγηση των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών (αποφυγή των κόμβων του Κόλπου) προσθέτει καθυστερήσεις. Οι πρώτες ύλες (APIs) που προέρχονται από την Ασία αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα logistics, γεγονός που απαιτεί από τις φαρμακοβιομηχανίες συνεχή επανασχεδιασμό των δρομολογίων τους».
Σταθερή η εικόνα στην Ελλάδα
Ο πρόεδρος του ΕΟΦ δηλώνει ότι δεν υπάρχουν αναφορές για ελλείψεις στην Ελλάδα που να συνδέονται με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
«Στην Ευρώπη δεν καταγράφονται μεμονωμένες διακοπές εφοδιασμού, κυρίως λόγω αυξημένης ζήτησης ή κατασκευαστικών ζητημάτων, και λιγότερο λόγω των γεωπολιτικών. Στην Ελλάδα, η αγορά παρουσιάζει μια σταθερή εικόνα με τις συνήθεις εποχικές ελλείψεις. Ως ΕΟΦ, έχουμε εντοπίσει περιορισμένη διαθεσιμότητα σε περίπου 80 κωδικούς, οι οποίοι όμως αφορούν κυρίως σκευάσματα για τα οποία έχουν ήδη ληφθεί μέτρα, όπως η απαγόρευση των εξαγωγών. Δεν έχουμε επίσημες αναφορές για ελλείψεις που να συνδέονται άμεσα και αποκλειστικά με το κλείσιμο των κόμβων στη Μέση Ανατολή, αλλά παραμένουμε σε εγρήγορση για τυχόν καθυστερήσεις στις παραλαβές».
Πού εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος εντοπίζεται σε φάρμακα με σύντομη ημερομηνία λήξης ή σε αυτά που απαιτούν «ψυχρή εφοδιαστική αλυσίδα» (cold chain), όπως ορισμένα εμβόλια και βιολογικοί παράγοντες. Εάν οι εντάσεις παραταθούν, ενδέχεται να δούμε περιορισμένη διαθεσιμότητα σε σκευάσματα που εξαρτώνται από δευτερεύοντα υλικά (όπως πλαστικά συστατικά ορών ή πώματα φιαλιδίων), τα οποία διακινούνται μέσω των πληγεισών περιοχών. Ο κίνδυνος για τα κρίσιμα φάρμακα παραμένει διαχειρίσιμος όσο υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές, αλλά η αύξηση του κόστους μεταφοράς και η μείωση της διαθέσιμης χωρητικότητας φορτίου (cargo capacity) αποτελούν παράγοντες αβεβαιότητας», τονίζει ο κ. Σαπουνάς.
Η Ελλάδα διαθέτει επαρκή αποθέματα
Ο κ. Σαπουνάς υπογραμμίζει ότι η επάρκεια φαρμάκων είναι εξασφαλισμένη, και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τους ασθενείς που βρίσκονται σε εξέλιξη θεραπευτικών πρωτοκόλλων.
«Για τα αντικαρκινικά φάρμακα και τα μονοκλωνικά αντισώματα, όπως και όλα τα κρίσιμα προϊόντα, η Ελλάδα διαθέτει επαρκή αποθέματα για να καλύψει τις ανάγκες των ασθενών για τους επόμενους μήνες».
«Τα νοσοκομεία και οι φαρμακαποθήκες λειτουργούν με βάση τον προγραμματισμό ασφαλείας. Παρά το γεγονός ότι αυτά τα προϊόντα είναι ευαίσθητα στις μεταφορές, οι εταιρείες έχουν ήδη ενεργοποιήσει εναλλακτικά κανάλια διανομής μέσω Ευρώπης».
Τα μέτρα που εξετάζονται σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης
«Ο ΕΟΦ βρίσκεται σε επίπεδο μέγιστης ετοιμότητας. Ήδη με εντολή του Υπουργού Υγείας, κ. Γεωργιάδη έχουν πραγματοποιηθεί συσκέψεις με αυτό το θέμα και τα μέτρα που εξετάζουμε περιλαμβάνουν:
• Παράταση ή επέκταση της απαγόρευσης παράλληλων εξαγωγών για κάθε σκεύασμα που δείχνει σημάδια πίεσης.
• Επίσπευση των διαδικασιών έκτακτης εισαγωγής μέσω του ΙΦΕΤ, εάν παραστεί ανάγκη καθώς και διασφάλιση των προϊόντων μόνιμης κάλυψης μέσω εισαγωγής μεγαλύτερων ποσοτήτων.
• Συχνή επικοινωνία με τους Κατόχους Άδειας Κυκλοφορίας (ΚΑΚ) για την παρακολούθηση των αποθεμάτων τους.
• Συνεργασία με τον ΕΜΑ για την κοινή ευρωπαϊκή προμήθεια κρίσιμων πρώτων υλών.
Η ψηφιοποίηση της παρακολούθησης των αποθεμάτων μας επιτρέπει να δρούμε προληπτικά και όχι κατασταλτικά, διασφαλίζοντας ότι κανένας Έλληνας πολίτης δεν θα στερηθεί τη θεραπεία του».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Έφη Φουσέκη
