Ένα μοναδικό αρχείο που αποτυπώνει την κουλτούρα των ελληνικών ντάινερς (diners), εστιατορίων ειδικού τύπου, της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του ’70, παρουσιάζει η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης, με αφορμή τον Μήνα Ελληνικής Κληρονομιάς, τον Μάρτιο.
Η συλλογή με θέμα «Greek Diners» της φωτογράφου Κέι Ζακαριάσεν (Kay Zakariasen), παρουσιάζει τους Ελληνοαμερικανούς ιδιοκτήτες και εργαζομένους που έδωσαν ζωή σε αυτά τα αγαπημένα εστιατόρια της Αστόριας.
Σύμφωνα με έρευνα του 1972 από το τμήμα τοποθέτησης εργασίας της Hellenic-American Neighborhood Action Committee (HANAC), το 92% των diners στα πέντε δημοτικά διαμερίσματα της Νέας Υόρκης και στις γύρω περιοχές ανήκαν ή ήταν υπό τη διαχείριση Ελλήνων μεταναστών.
Σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η Δημόσια Βιβλιοθήκη Νέας Υόρκης ανέφερε ότι «αυτόν τον μήνα της ελληνικής κληρονομιάς, μπείτε στον κόσμο των diners της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του 1970.
Η φωτογράφος Kay Zakariasen κατέγραψε τους Ελληνοαμερικανούς ιδιοκτήτες και εργαζομένους που έδωσαν ζωή σε αυτά τα αγαπημένα καταστήματα των γειτονιών.
Η συλλογή της των Ελληνικών Ντάινερς (Greek Diners), που σήμερα φυλάσσεται στο Τμήμα Χειρόγραφων και Αρχείων της Δημόσιας Βιβλιοθήκης, συνδυάζει φωτογραφίες με συνεντεύξεις που αποτυπώνουν τους ανθρώπους και τις ιστορίες πίσω από τους πάγκους».
Δωρεά της Κέι Ζακαριάσεν το 2022, η συλλογή φωτογραφιών αποτελεί ένα σημαντικό αρχείο που καταγράφει την εμπειρία των Ελληνοαμερικανών ιδιοκτητών και εργαζομένων σε ντάινερς, οι οποίοι μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες από την Ελλάδα αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.
Για πολλούς που μεγάλωσαν στην Αστόρια και γενικότερα στη Νέα Υόρκη, οι χώροι αυτοί ίσως να αποτελούν μόνο μια αμυδρή ανάμνηση από τα μέρη όπου οι γονείς, οι θείοι, οι παππούδες και οι προπαππούδες τους εργάστηκαν σκληρά και θυσίασαν πολλά, αφήνοντας στις νεότερες γενιές μια ισχυρή κληρονομιά εργατικότητας και αφοσίωσης.
Οι φωτογραφίες του εστιατορίου Mike’s Diner με χρονολογία 1976 είναι πιθανότατα από τις πιο αναγνωρίσιμες για τους κατοίκους της Αστόριας, καθώς το ίδιο σήμα φαίνεται ότι παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο μέχρι το κλείσιμο του ντάινερ τον Σεπτέμβριο του 2022.
Ποια εστιατόρια περιλαμβάνονται
Μεταξύ των καταστημάτων που περιλαμβάνονται στο αρχείο βρίσκονται επίσης τα «Αρτοζαχαροπλαστείο Μέγας Αλέξανδρος» (Alexander the Great Bakery), «Αρτοζαχαροπλαστείο Ποσειδών» (Poseidon Bakery), «Εστιατόριο Παράδεισος» (Paradise Restaurant), «Εστιατόριο Συμπόσιο» (Symposium Restaurant), «Εστιατόριο το Τυχερό Αστέρι» (Lucky Star Restaurant), «Πλατεία της Αθήνας Ι, ΙΙ, και ΙΙΙ» (Plaza de Athene I, II και III), «Καφέ Φάτε ένα Ντόνατ» (Have a Donut Coffee Shop), «Θαλασσινό φαγητό του Αιγαίου» (Sea Fare of the Aegean Restaurant), «Ελληνικό Σουβλάκι» (Grecian Souvlaki), «Το Στέκι του Νίκου» (Nick’s Place), «Εστιατόριο του Δούκα» (Duke’s Restaurant), «1057», «Εστιατόριο Πάνθεον» (Restaurant Pantheon), «Νέα Ελλάς» (Nea Hellas), «Σάλιμαρ Ντάινερ» (Shalimar Diner), «Κοτόπουλο Γκουρμέ» (Chicken Gourmet), «Βασιλιάς της Σούβλας» (Souvla-King) και «Σουβλάκι Πίτσα» (Souvlaki Pizza).
Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης ενότητες αφιερωμένες σε συνταξιούχους ιδιοκτήτες και εργαζομένους σε diners, καθώς και σε πλανόδιους πωλητές.
Η δουλειά της φωτογράφου
Στο ιστορικό της δημιουργού, η Δημόσια Βιβλιοθήκη Νέας Υόρκης σημειώνει ότι «η Kay Zakariasen είναι φωτογράφος και Picture Editor στο περιοδικό ‘Natural History’, έκδοση του Αμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών της στο φωτορεπορτάζ στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα το 1976, η Ζακαριάσεν (τότε με το επαγγελματικό όνομα Κέι Καρανίκα) φωτογράφισε και πήρε συνεντεύξεις από Έλληνες μετανάστες στη Νέα Υόρκη που είχαν ή διαχειρίζονταν εστιατόρια, diners, φούρνους και παντοπωλεία, καθώς και από άτομα που εργάζονταν ως πλανόδιοι πωλητές».
Οι περισσότερες συνεντεύξεις αφορούσαν τις εμπειρίες των Ελλήνων μεταναστών στον χώρο της εστίασης, τη ζωή τους στην Ελλάδα και το πότε μετανάστευσαν στην Αμερική. Οι περισσότερες τοποθεσίες της φωτογραφικής αυτής έρευνας βρίσκονται στο Μανχάταν, ενώ ορισμένα diners ήταν στην Αστόρια του Κουίνς.
Στο σημείωμα «Scope and Content», η Δημόσια Βιβλιοθήκη αναφέρει ότι η συλλογή περιλαμβάνει υλικό που δημιουργήθηκε από την Ζακαριάσεν (Zakariasen) για ένα φωτογραφικό δοκίμιο του 1976 σχετικά με εργαζομένους σε ελληνικά εστιατόρια της Νέας Υόρκης.
Το αρχείο περιέχει περίπου 400 έγχρωμες διαφάνειες, αρνητικά αντιγράφων, φωτοτυπίες εικόνων, απομαγνητοφωνημένες συνεντεύξεις και ερευνητικό υλικό.
Η συλλογή οργανώνεται σε πέντε θεματικές ενότητες:
- Εστιατόρια και diners
- Αρτοποιοί
- Πλανόδιοι πωλητές
- Παντοπώλες
- Έρευνα και Σημειώσεις
Τα αρχεία περιλαμβάνουν φωτογραφικό υλικό και σημειώσεις για κάθε θέμα, ενώ στον φάκελο «Έρευνα και Σημειώσεις» περιλαμβάνεται μόνο γραπτό υλικό.
Η συλλογή είναι διαθέσιμη διαδικτυακά στην ιστοσελίδα της NYPL, ενώ για όσους ενδιαφέρονται να την μελετήσουν από κοντά, είναι διαθέσιμη στο Τμήμα Χειρογράφων και Αρχείων στο κτήριο Stephen A. Schwarzman της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Νέας Υόρκης, στην Πέμπτη Λεωφόρο και την 42η Οδό, κατόπιν αιτήματος για ερευνητικό ραντεβού μέσω της Δημόσιας Βιβλιοθήκης.
Πηγή: Εθνικός Κήρυκας/Ελένη Σακέλλη
