Θεματική εκδήλωση για τον μέγα εθνικό ευεργέτη Ιωάννη Βαρβάκη διοργάνωσε, πριν από μερικές εβδομάδες, ο δραστήριος ομογενειακός σύλλογος Ελληνική Εθνικοπολιτιστική Αυτόνομη Κοινότητα «Ρωμιοσύνη» στο Κρασνοντάρ.
Στην εκδήλωση με τίτλο Από τον Τσεσμέ ως το Ταϊγάνιο. 200 χρόνια από το θάνατο του Ι. Α. Βαρβάκη φιλοξενήθηκαν έργα της καταξιωμένης Πόντιας ζωγράφου Νίνας Ιωαννίδη που αφορούν στον βίο του Ιωάννη Βαρβάκη και δεν είναι παρά η μοναδική εικονογράφηση του νέου βιβλίου Ιωάννης Βαρβάκης. Ο ήρωας δύο χωρών του ομογενή συγγραφέα Παύλου Ρεβκό-Λιναρδάτου.
Ο συγγραφέας σύστησε στο κοινό το βιβλίο του που κυκλοφορεί στη ρωσική γλώσσα και παράλληλα αναφέρθηκε εκτενώς στην προσωπικότητα και τη ζωή του Ιωάννη Βαρβάκη.
Το βιβλίο γράφτηκε με τρόπο που να είναι κατάλληλο για ανάγνωση από άνθρωπο κάθε ηλικίας και μορφωτικού επιπέδου και οι σελίδες του διανθίζονται με τους ιδιαίτερα καλαίσθητους πίνακες της Νίνας Ιωαννίδη, οι οποίοι αποτυπώνουν σκηνές από τη ζωή του «βασιλιά του χαβιαριού», όπως αποκαλούν τον Βαρβάκη.
Η πρωτοβουλία της έκδοσης ανήκει στην Ελληνική Εθνικοπολιτιστική Αυτόνομη Κοινότητα του Ταϊγανίου που δώρισε στον σύλλογο της «Ρωμιοσύνης» ένα πιστό αντίγραφο πίνακα που απεικονίζει τον Ιωάννη Βαρβάκη και εκτίθεται στο Μουσείο του Ταϊγανίου.
Η Νίνα Ιωαννίδη δήλωσε μεταξύ των άλλων: «[…] Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το βιβλίο είναι γραμμένο σε γλώσσα προσιτή και χάρη σε αυτό μπορούμε να το εντάξουμε στην κατηγορία των βιβλίων για όλη την οικογένεια. Νομίζω ότι ιδίως τα παιδιά θα βρουν ενδιαφέρον να διαβάσουν για τον γενναίο Έλληνα ναυτικό, ο οποίος έγινε αξιωματικός και αυλικός της Ρωσίας, για έναν πετυχημένο επιχειρηματία, έναν γενναιόδωρο ευεργέτη και μαχητή για την ελευθερία της πατρίδας του, Ιωάννη Βαρβάκη. […] Για μια πληρέστερη εικόνα θα ήθελα να προτείνω να δείτε την ταινία του Έλληνα σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
«Χάρη στους συγγραφείς αυτού του βιβλίου δεν έμαθα μόνο τη βιογραφία του θρυλικού ανθρώπου και βούτηξα στην ιστορία της Ελλάδος και της Ρωσίας τον καιρό της Αικατερίνης Β΄. Το κυριότερο είναι ότι τα είδα όλα μέσα από το πρίσμα της μοναδικής ελληνικής έννοιας ΦΙΛΟΤΙΜΟ. Δεν είναι δυνατόν να μεταφραστεί αυτή η έννοια στα ρωσικά με μία λέξη, επειδή εμπεριέχει την περηφάνια, την αίσθηση του καθήκοντος, το σεβασμό, την τιμή, την ευγένεια, τη γενναιοδωρία, την υπευθυνότητα απέναντι στους ανθρώπους μας και απέναντι στη χώρα. Είναι η ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΙΜΗ, είναι η επιθυμία να ζούμε για κάτι το μεγαλύτερο από τον εαυτό μας», γράφει χαρακτηριστικά σε ανάρτησή της στο Instagram.
Το ΔΣ της Ελληνικής Εθνικοπολιτιστικής Αυτόνομης Κοινότητας «Ρωμιοσύνη» εξέφρασε ευχαριστίες προς όλους για την εκδήλωση σημειώνοντας «Ευχαριστούμε όλους όσοι ήταν μαζί μας και βοήθησαν να διατηρηθεί η μνήμη ενός ανθρώπου, το όνομα του οποίου είναι στον αιώνα γραμμένο στην ιστορία της Ελλάδος και της Ρωσίας».
Ποιος ήταν ο Ιωάννης Βαρβάκης
Ο Ιωάννης Βαρβάκης (1743-1825) γεννήθηκε στα Ψαρά και το επίθετό του προέρχεται από τη λέξη «βαρβάκι», που στην τοπική διάλεκτο της νήσου σημαίνει γεράκι. Ο μικρός Γιάννης είχε το παρατσούκλι «βαρβάκι», λόγω των γερακίσιων ματιών του, και αργότερα το υιοθέτησε ως επίσημο επίθετο.
Ξεκίνησε να δουλεύει ως μούτσος στο καράβι του πατέρα του και αργότερα ασχολήθηκε με το εμπόριο και την πειρατεία.
Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι τα χρόνια εκείνα, σε όλο τον κόσμο η πειρατεία ήταν συνυφασμένη με το εμπόριο, καθώς οι πειρατές αμέσως κατόπιν των επιδρομών τους προωθούσαν και πωλούσαν οι ίδιοι τα λάφυρά τους ως έμποροι.
Στις ελληνικές θάλασσες οι πειρατές-έμποροι αυτοί ήταν το πιο κατάλληλο και πρόθυμο ανθρώπινο δυναμικό που πρωτοστάτησε στους αγώνες του γένους κατά του τουρκικού ζυγού. Ήταν ουσιαστικά ο ανεπίσημος πολεμικός στόλος της Ελλάδας πριν την ύπαρξη του ελληνικού κράτους.
Στα Ορλοφικά (1770) ο Βαρβάκης ήταν από τους πρώτους που ενέταξε τα πλοία του στο στράτευμα της Μεγάλης Αικατερίνης, η οποία πολέμησε την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Έδωσε όλη του την περιουσία για να εξοπλίσει τα πλοία και τους άνδρες του για τον αγώνα. Για τη συμμετοχή του στην πυρπόληση του τουρκικού στόλου στον Τσεσμέ την 26η Ιουνίου του 1770 η Μεγάλη Αικατερίνη τον προήγαγε σε υπολοχαγό του αυτοκρατορικού της στρατού.
Με τη λήξη του πολέμου ο Βαρβάκης επέστρεψε στα Ψαρά για να συνεχίσει την πειρατική και εμπορική δραστηριότητα. Όταν μετέβη στην Κωνσταντινούπολη για την πώληση πλοίου, οι οθωμανικές Αρχές το δήμευσαν και ο Βαρβάκης κατέστη φτωχός και επιπλέον επικηρυγμένος.
Από την Κωνσταντινούπολη ταξίδεψε στην Αγία Πετρούπολη προκειμένου να ζητήσει ακρόαση από την τσαρίνα που τον ευεργέτησε. Η Αικατερίνη του έδωσε χρήματα και το δικαίωμα παρασκευής χαβιαριού σε ένα εργοστάσιο του Αστραχάν της Κασπίας. Έτσι ξανάχτισε μεγάλη περιουσία και από το 1815 εγκαταστάθηκε οικογενειακώς στο Ταϊγάνιο της Αζοφικής, προκειμένου να έχει φυσική εγγύτητα με την Οδησσό – έδρα της Φιλικής Εταιρείας της οποίας ήταν χρηματοδότης και ηγετικό στέλεχος. Παράλληλα αξιοποιούσε την περιουσία του για κοινωφελή έργα στη Ρωσία και για την μεγάλη του προσφορά παρασημοφορήθηκε και του δόθηκε τίτλος ευγένειας.
Στη συνέχεια προσέφερε πολλά στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, εξοπλίζοντας το στρατό του και εξαγοράζοντας Έλληνες αιχμαλώτους. Για αυτές και για άλλες αμέτρητες ευεργεσίες του προς τον ελληνισμό, με βουλευτικό διάταγμα ανακηρύχθηκε σε μέγα ευεργέτη του Έθνους.
Ο Ιωάννης Βαρβάκης απεβίωσε λόγω λοιμώδους νόσου τα ξημερώματα της 21 Δεκεμβρίου του 1824. Στη χώρα κυρήχθηκε εθνικό πένθος. Η διαθήκη του όριζε να δοθούν ένα εκατομμύριο ρούβλια για την ίδρυση του Βαρβακείου Λυκείου. Το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του δόθηκε σε κοινωφελείς σκοπούς. Με τα χρήματά του κατασκευάστηκε η γνωστή Βαρβάκειος αγορά της Αθήνας. Με δωρεά του χτίστηκε διδακτήριο στη Σινασό της Καππαδοκίας, στην πατρίδα του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου.
Σπάρτακος Τανασίδης
