Θρύλοι, μασάλια, παλιές φωτογραφίες και ιστορίες από τον δήμο Αριστοτέλη – Το έργο της Aristotales στο Στρατώνι

Την προφορική ιστορία του τόπου τους, μέσα από διηγήσεις γηραιότερων, «μαζεύουν» μέλη της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας Aristotales στο Στρατώνι Χαλκιδικής, σε μια προσπάθεια να διασώσουν την πολιτιστική τους κληρονομιά.

Στόχος τους είναι να δημιουργήσουν μια κιβωτό μνήμης, την AristoArc, που θα «ταξιδεύει» σε μια διαδυκτιακή πλατφόρμα γεμάτη με ιστορίες ζωής, θρύλους, λαϊκές σοφιστείες (μασάλια), παλιές φωτογραφίες και ηχητικά ντοκουμέντα.

«Είναι ένα μακρόπνοο πλάνο γιατί θέλουμε να μαζέψουμε υλικό από κατοίκους και των 16 χωριών του δήμου Αριστοτέλη», λέει στο Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος της Aristotales Άρης Παράσχου.

Οι ντόπιοι καλούνται να μοιραστούν με τους εθελοντές της οργάνωσης μασάλια, ιστορίες, μύθους, θρύλους, ιδιωματισμούς και προφορικές αφηγήσεις για να καταγραφούν και να σωθούν.

Μέρος του έργου, που ξεκίνησε πριν από λίγους μήνες και είναι σε εξέλιξη, υλοποιείται από το πρόγραμμα Ιntergenerational Storytelling – From Myth to Today με συγχρηματοδότηση του European Solidarity Corps Greece.

«Θα γεμίζεις να σε βλέπω ή θα πλυθώ να με βλέπεις;»

Μια ιστορία από το παρελθόν μοιράστηκε με τους εθελοντές η Βαγγελιώ Αργυρά, 101 ετών από το Γομάτι Χαλκιδικής. Όπως τους είπε η αιωνόβια γυναίκα, η τοπική παροιμία «Θα γεμίζεις να σε βλέπω ή θα πλυθώ να με βλέπεις;» δημιουργήθηκε από τη συνάντηση του Γιώργου και της Μαριγώς μπροστά στη βρύση του χωριού.

«Ο Γιώργης, ο οποίος ήταν ερωτευμένος με τη Μαριγώ, πήγε στη βρύση να πλυθεί και η Μαριγώ πήγε στη βρύση για να γεμίσει τη στάμνα με νερό και έτσι δημιουργήθηκε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να ανταλλάξουν ματιές και λόγια για λίγο περισσότερο χρόνο», διηγήθηκε. Όσο για την τοπική παροιμία, χρησιμοποιήθηκε και για κάθε περίπτωση που περιμένοντας στη σειρά να κάνουμε κάτι, βρίσκεται ο χρόνος να αλλάξουμε κουβέντες με κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο.

Νίκος ο Ζούλας, Κώστας ο Κουτουρού

Εκτός από τις προφορικές ιστορίες, οι εθελοντές της οργάνωσης συλλέγουν παλιές φωτογραφίες αλλά και ό,τι άλλο μπορεί να χαρακτηρίζει την παράδοση του τόπου.

Ο Άρης Παράσχου βρήκε ένα χαρτί με σημειώσεις του παππού του Βασίλη Λιόλιου, ο οποίος ήταν εργάτης στα ορυχεία Στρατωνίου και είχε καταγράψει όλα τα παρατσούκλια των εργατών!

«Όπως και τώρα, έτσι και πολύ περισσότερο στα παλιά τα χρόνια, οι κάτοικοι των χωριών έβγαζαν παρατσούκλια μεταξύ τους. Αυτά προέρχονταν είτε από κάποια συνήθειά τους, είτε από κάποιο γεγονός που τους στιγμάτισε, είτε από την εμφάνιση ή την εργασία τους. Ειδικά στους εργαζόμενους στα ορυχεία είχε ένα παραπάνω νόημα, μέσα στις σκοτεινές γαλαρίες που δεν μπορούσαν να δουν εύκολα ο ένας τον άλλον, έπρεπε να έχουν ένα χαρακτηριστικό όνομα για να καταλάβουν, όταν φωνάζουν ποιος είναι».

Έτσι, στις σημειώσεις ξεχωρίζουν ονοματεπώνυμα με χαρακτηριστικά παρατσούκλια, αλλά ο Άρης Παράσχου, από σεβασμό σε άτομα που δεν υπάρχουν πια ή σε άτομα που θα ήθελαν την ανωνυμία τους, παραθέτει μόνο το μικρό όνομα και το παρατσούκλι.

«Είναι ο Νίκος ο Ζούλας, ο Κώστας ο Βόγγας, ο Γιώργος ο Φαρίνας, ο Νίκος ο Γάτος, ο Μανώλης ο Μπουρδολόγος, ο Θεόφιλος ο Kεφάλας, ο Γιώργος ο κούρκος, ο Νίκος το αλεπουδέλι, ο Μανώλης ο Πνιγμένος, o Θανάσης o Nτούκου- Ντούκου, ο Κώστας ο Κουτουρού, ο Γιώργος ο γερολαδάς και άλλα πολλά πολλά».

•Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ Νατάσα Καραθάνου.