Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας και επισήμως η 9η Φεβρουαρίου, και το pontosnews.gr δεν θα μπορούσε να την τιμήσει χωρίς την αγαπημένη μας διάλεκτό της, την ποντιακή.
Ξεφυλλίζοντας τα ιστορικά Ποντιακά Φύλλα που διηύθυνε ο Νίκος Καπνάς βρήκαμε το παρακάτω ανέκδοτο, με τον τίτλο «Σ’ ωβά και σην παστουρμάν απάν πάει», δημοσιευμένο το 1938.
Θέμα του –τι άλλο;– οι σχέσεις μεταξύ νύφης και πεθεράς, αστείρευτη πηγή σπαρταριστών περιστατικών.
∴
Έναν κορίτς ασήν Χαιρίανναν έντρισεν κ’ έρθεν σο Καν. Μαναχοκόρτς και λαλασού και καλομαθεμέντσα, έρθεν ερούξεν σ’ έναν καλαπαλουχλήν οσπίτ’ απές. Η πεθεράτς πα έτον ολίγον σπιχτέσσα, έτονε και νέισα, την κοδεσπαινίαν τ’ οσπιτί ασά σέρι ατς ν’ εφήνεν ‘κ’ έτον.
Όλια εκείνε θ’ εδιατάχκουντον. Τη κελαρή ατς τ’ ανοιγάρια πα πάντα έσαν κρεμαγμένα σ’ εμποδέας ατς το πεσ’.
Η νύφε επογαλέφτεν. Έτον κι ολίγον γουλιαρία, εγέντον κ’ έμποδος, κ’ η ψυν ατς εσύρνεν να τρώη τ’ έναν και τ’ άλλο.
Ανδραδέλφς ατς μετ’ εκείνεν έναν στόμαν έταν, άμαν εκείνε πα σην μάναν ατς κες παπούτσια κι’ επόρνεν ν’ έκλωθεν.
Έναν Κερεκήν ημέραν πουρνόν πουρνον, αδά έκλωσαν ακεί έκλωσαν ετ άρπεψαν τ’ ανοιγάρια :
Αμάν επήγαν σο κελάρ’ έκλεψαν έναν σαγάν βούτορον ασό κιουπ, έναν κιασέν μέλ’ ασήν τεπέν, κ’ έναν σαγάν καλά χάσια αλεύρια ασ’ αμπάρ.
Ας εδέβασαν πλάν’ ούλτς στην εγκλεσίαν, εκλειδώθαν απές σ’ οσπίτ κ’ ερχίνεσαν ν’ ευτάγνε χαλβάν να τρώγνε.
Έλυσαν το βούτορον, εκαβούρεψαν τ’ αλεύρ’, εσέγκαν το μέλ’, εκένωσαν την χαλβάν σο σαγάν να κάθουνταν και τρώγνε:
Αλλομίαν ασό παραθύρ’ είδαν την πεθεράν, επέρεν τον ανέφαρον κ’ εσκέρται. Ασόν φόβον ατουν εχάσαν τον νουν ατουν ντο ν’ εφτάγνε, πού να βαλν ατο, ετέρεσαν αδά, ετέρεσαν ακεί, είδαν σην αυλήν απές έναν τορπαλαεμένον γάιδαρον. Έτρεξαν εξέγκαν την τορπάν κ’ εκένωσαν ακεί απές την χαλβάν.
Αρ’ έρθεν η κοδέσπαινα τερεί τ’ οσπίτ όλεν εσκουτούλτσεν ασό βούτορον· εγροίξεν την δουλείαν, κ’ ερούξεν κι’ αραέβ’ την χαλβάν, άμαν πουδέν κ’ επόρεσεν ν’ ευρήκι ατο.
Ο γάιδιαρον εχασέφτεν κ’ επεχασέφτεν, έφαεν την χαλβάν κ’ εκάτσεν κα, κ’ η νύφε κ’ η κουτσή ακόμαν λείχνε τα χείλι ατουν.
Τ’ αλλ’ την Κερεκήν ενούντσαν ν’ εφτάγνε έναν ογλήγωρον φαγήν. Ξαν ετσάρτεψαν τ’ ανοιγάρια, έκλεψαν δέκα ωβά κ’ έναν κομμάτ’ παστουρμάν. Ξαν έστειλαν τ’ οσπιτιανούς σην εγκλεσίαν, ογλήγωρα ογλήγωρα έκοψαν την παστουρμάν, εντώκαν απάν’ τ’ ωβά κ’ έκατσαν κ’ έφαγαν ατα.
Η κουτσή εσκώθεν επήεν ση θείας ατς, κ’ η νύφε ένοιξεν πόρτας και παραθύρια, ν’ ευγαίν’ η μύρια.
Έρθεν η πεθερά τς ξαν εγροίξεν την δουλείαν, η τσιαμά και το σκόρδον κι κρύφκεται, άμαν τιδέν κι λέει.
Η νύφε εκαρδοκάεν, βίρια πίν’ νερόν. Για να μη εγροικά τιδέν η πεθεράτς, σίτια πίν’ λέει:
– Γουρζούλ νερόν, αγνέστικα πού πας;
Είπεν ατο μίαν, είπεν ατο άλλο μίαν, σα τρία φοράς απάν, εχολιάστεν η πεθερά τς.
– Σκυλ’ θαγατέρα, είπεν ατεν, σ’ ωβά και σον παστουρμάν απάν’ πάει, κόψον την λαλία σ’.
