Επ’ αόριστον αποφάσισαν οι χώρες της ΕΕ να παγώσουν περιουσιακά στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας που βρίσκονται στην Ευρώπη, προκειμένου τα κεφάλαια να χρησιμοποιηθούν για την άμυνα της Ουκρανίας έναντι της Μόσχας.
Η ΕΕ θέλει να συνεχιστεί η χρηματοδότηση της Ουκρανίας καθώς θεωρεί τη ρωσική εισβολή ως απειλή στη δική της ασφάλεια. Για να γίνει αυτό, οι χώρες της ΕΕ σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν ορισμένα από τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια. Ένα μεγάλο βήμα, στο οποίο συμφώνησαν σήμερα, είναι να παγώσουν περιουσιακά στοιχεία ύψους 210 δισεκ. ευρώ για όσο διάστημα χρειαστεί, αντί να ψηφίζουν κάθε έξι μήνες για να παρατείνουν το πάγωμά τους.
Απομακρύνεται έτσι ο κίνδυνος η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που διατηρούν καλύτερες σχέσεις με τη Μόσχα, σε σύγκριση με άλλες χώρες, να αρνηθούν κάποια στιγμή να ανανεώσουν το πάγωμα, αναγκάζοντας την ΕΕ να επιστρέψει τα χρήματα στη Ρωσία.
Το επ’ αόριστον πάγωμα των κεφαλαίων αναμένεται επίσης ότι θα πείσει το Βέλγιο, που μέχρι τώρα εξέφραζε αντιρρήσεις, να στηρίξει το σχέδιο της ΕΕ ώστε να χρησιμοποιηθούν τα ρωσικά χρήματα για τη χορήγηση ενός δανείου ύψους έως και 165 δισεκ. ευρώ στην Ουκρανία, για να καλύψει τις ανάγκες του προϋπολογισμού και της άμυνάς της το 2026 και το 2027. Το δάνειο θα αποπληρωθεί από την Ουκρανία μόνο όταν η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αναμένεται ότι θα οριστικοποιήσουν τις λεπτομέρειες αυτού του δανείου και θα επιλύσουν άλλα σχετικά προβλήματα στη σύνοδο κορυφής της 18ης Δεκεμβρίου.
Σκεπτικισμός για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική πρόταση για ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ το 2027 έγινε δεκτή με βαθύτατο σκεπτικισμό στις Βρυξέλλες, με τους Ευρωπαίους να προτρέπουν να μην επισπευστεί μια περίπλοκη διαδικασία με τεράστιες συνέπειες σε πολλούς τομείς, από το κράτος δικαίου μέχρι τη γεωργία.
«Το 2027; Αυτό είναι μεθαύριο!» ήταν η πρώτη αντίδραση ενός στελέχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το χρονοδιάγραμμα αυτό προβλέπεται στο ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, σύμφωνα με υψηλόβαθμους αξιωματούχους. Θεωρείται όμως μη ρεαλιστικό από πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους: οι πιο αισιόδοξοι από αυτούς μέχρι τώρα υπολόγιζαν ότι η ένταξη θα μπορούσε να γίνει το 2030.
Το βέτο του Όρμπαν
«Είναι βέβαιο ότι οι Αμερικανοί θα αποφασίσουν για εμάς…» ειρωνεύτηκε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης αναφερόμενος στην ένταξη της Ουκρανίας τον Ιανουάριο του 2027. «Λένε ό,τι να’ ναι: χρειάζεται να έχει κανείς όρεξη για διεύρυνση, κάτι που δεν υπάρχει εδώ», πρόσθεσε.
Η ενταξιακή διαδικασία, που ξεκίνησε αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή, βρίσκεται εδώ και μήνες σε νεκρό σημείο. Ο λόγος; Η μακρά και περίπλοκη διαδικασία απαιτεί ομοφωνία των 27 χωρών μελών σε κάθε στάδιό της. Όμως ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν αποφάσισε να την παγώσει ντε φάκτο, χρησιμοποιώντας το δικαίωμα του βέτο. Ο συντηρητικός λαϊκιστής ηγέτης, που καλλιεργεί στενές σχέσεις με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, υποστηρίζει ότι η ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ «θα κατέστρεφε» την Ένωση.
Χωρίς το «πράσινο φως» της Βουδαπέστης, δεν είναι εφικτή καμία πρόοδος.
«Δεν υπάρχουν σύνορα στην Ουκρανία»
Μια ενδεχόμενη αστραπιαία διαδικασία για την ένταξη της Ουκρανίας (οι διαπραγματεύσεις επισήμως ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2024), θέτει πολύ συγκεκριμένα και ιδιαίτερα περίπλοκα ερωτήματα. Πώς θα ενσωματωθεί ένας αγροτικός κολοσσός, όπως η Ουκρανία, χωρίς να αποσταθεροποιηθεί εντελώς η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά; Την ώρα μάλιστα που Γάλλοι, Γερμανοί και Πολωνοί αγρότες, καλλιεργητές δημητριακών, κατηγορούν συχνά το Κίεβο για αθέμιτο ανταγωνισμό, λόγω των τιμών στις οποίες προωθεί τα προϊόντα του.
Πώς θα διασφαλιστεί ότι η Ουκρανία, ούσα σε εμπόλεμη κατάσταση, θα καταφέρει να μεταρρυθμίσει τους θεσμούς της για να συμμορφωθεί με τα αυστηρά ευρωπαϊκά κριτήρια σε ό,τι αφορά το κράτος δικαίου;
«Πώς θα μπορούσε να ετοιμαστεί η Ουκρανία; Δεν έχει ούτε σύνορα», σχολίασε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, αναφερόμενος στα ουκρανικά εδάφη, των οποίων την προσάρτηση έχει ανακοινώσει η Μόσχα.
«Νομίζω ότι εκείνοι που ανέφεραν αυτήν την ημερομηνία δεν έθεσαν ούτε το ένα χιλιοστό από αυτές τις ερωτήσεις», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Λούκας Μάτσεκ, ειδικός σε θέματα διεύρυνσης της ΕΕ, στο Ινστιτούτο Ζακ Ντελόρ. Στο παρόν πλαίσιο, η ένταξη της Ουκρανίας τον Ιανουάριο του 2027 είναι «εντελώς μη ρεαλιστική». Θα έπρεπε «να ανατραπεί εντελώς η λογική» και να αναδιαμορφωθεί όλη η διαδικασία, με την ένταξη να προηγείται όλων των άλλων σταδίων.
Τίθεται ωστόσο το ερώτημα εάν αυτή η «νέα μέθοδος» θα ισχύσει και για τις χώρες των Βαλκανίων (Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο, Σερβία και Κόσοβο) που περιμένουν εδώ και χρόνια, χωρίς να υπάρχει προοπτική άμεσης ένταξής τους.
Το ρεκόρ ταχύτερης ένταξης στην ΕΕ ανήκει στη Φινλανδία: χρειάστηκαν λιγότερα από 3 χρόνια αφού κατέθεσε την επίσημη αίτησή της. Η Τουρκία, αντιθέτως, είναι επισήμως υποψήφια εδώ και περίπου 30 χρόνια, όμως η διαδικασία έχει παγώσει πλήρως.
