Βαθύλακκος Κοζάνης: Εκεί όπου ζωντανεύει η φαρασιώτικη διάλεκτος – Ή, τι να κάνετε αν πιάσει σκουλήκια ο τραχανάς

Ο πλούτος των διαλέκτων της ελληνικής γλώσσας είναι μεγάλος και εν πολλοίς γνωστός: Η ποντιακή, η κυπριακή, η κρητική, η τσακώνικη, αλλά και άλλες, ίσης ή μικρότερης εμβέλειας που μπλέκονται με τα τοπικά ιδιώματα.

Για παράδειγμα η φαρασιώτικη, που όπως μας πληροφορεί ο Ανδρέας Κωνσταντινίδης, με καταγωγή από την πατρίδα του Αγίου Παϊσίου, αποτελεί ζωντανή καθημερινότητα στον Βαθύλακκο Κοζάνης.  

Ένα όμορφο δείγμα αυτής της λαλιάς ακούμε στο βίντεο που ακολουθεί, στο οποίο η καππαδοκικής καταγωγής Ειρήνη αφηγείται μια απολαυστική ιστορία. Πρώτα όμως διαβάστε το κείμενο του Ανδρέα Κωνσταντινίδη, εν είδει… υποτίτλων:

Το γνωρίζατε ότι στη χώρα μας υπάρχει μια σπάνια γλώσσα; Μια ελληνική διάλεκτος που σήμερα μιλιέται μόνο από λίγους ανθρώπους;

Αυτή είναι η φαρασιώτικη διάλεκτος, που κάποτε ακουγόταν στα μακρινά Φάρασα της Καππαδοκίας – της δικής μου πατρίδας. Σήμερα, οι ελάχιστοι φυσικοί ομιλητές της βρίσκονται κυρίως στον Βαθύλακκο Κοζάνης, στο μέρος όπου εγκαταστάθηκε πλήθος Φαρασιωτών.

Εδώ τα φαρασιώτικα δεν είναι απλώς κομμάτι της ιστορίας· είναι ζωντανή πραγματικότητα, μέρος της καθημερινής ζωής.

Στο βίντεο, η Ειρήνη αφηγείται μια ιστορία από την καθημερινότητα των Φαρασιωτών.

Μας λέει πώς ζύμωναν τραχανά στην πατρίδα, μαζί με το κορκοτί, και του έδιναν σχήμα μικρής πίτας αφήνοντάς τα έξω στην αυλή για να στεγνώσουν. Κάποτε, αφού πέρασαν τρεις μέρες στον ήλιο, η νοικοκυρά αντιλήφθηκε με τρόμο πως ο τραχανάς της είχε γεμίσει σκουλήκια… Πανικόβλητη για το κακό που την βρήκε και ντροπιασμένη για τα σχόλια του κόσμου, ακολούθησε τη συμβουλή της πεθεράς της: να πάει στον στάβλο και να αφήσει τα ζώα ελεύθερα.

Έτσι κι έκανε. Τα ζώα βγήκαν στην αυλή, έφαγαν τον τραχανά που στέγνωνε και έτσι λύθηκε το κακό!

Απολαύστε την αφήγηση της Ειρήνης: