Μπιμπίλα, η μικρασιατική δαντέλα: Από τη Νέα Μάκρη Αττικής στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς μαζί με τρία ακόμα στοιχεία (την παραδοσιακή τεχνολογία παραγωγής κατραμιού, το παναΰρι του Άι Σουλά και την τέχνη της παραδοσιακής ιστιοπλοΐας με λατίνι), εντάχθηκε η μπιμπίλα, η δαντέλα με τη βελόνα.

Αποτελεί τέχνη συνυφασμένη με τη συλλογική μνήμη και την ταυτότητα των απογόνων Μικρασιατών προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στη Νέα Μάκρη Αττικής. 

Η μπιμπίλα είναι μια τεχνική δημιουργίας δαντέλας που πλέκεται στην άκρη του στριφώματος για να διακοσμήσει ασπρόρουχα, εσώρουχα, υφάσματα του σπιτιού κλπ. Γίνεται με βελόνα του ραψίματος και βαμβακερή ή σπανιότερα μεταξωτή κλωστή. Η βασική βελονιά είναι ο κόμπος σε συνδυασμό με θηλιά ή θηλιές στον αέρα. Υπάρχει μια πλούσια ποικιλία παραλλαγών της βασικής βελονιάς.

Με τη βελονιά της μπιμπίλας μόνο, ή σε συνδυασμό με υφάσματα (λινό, βαμβακερό, μεταξωτό), γίνονται διακοσμητικά εργόχειρα ή χρηστικά υφάσματα του σπιτιού σε διάφορα σχήματα (κυρίως στρογγυλά).

Την τεχνική την έφεραν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία στη Νέα Μάκρη Αττικής, αλλά είναι διαδεδομένη και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, όπως στα Δωδεκάνησα και στη βόρεια Ελλάδα.

Όπως αναφέρει το υπουργείο πολιτισμού, τα Δελτία για τα τέσσερα στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που εντάχθηκαν στον εθνικό κατάλογο έτυχαν συστηματικής επεξεργασίας από τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και έγκρισης από το Συμβούλιο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με τη συνεργασία  των κοινοτήτων των φορέων, αποσκοπώντας στη διαφύλαξη των παραδόσεων και τη μετάδοσή τους στις νεότερες γενιές.

Στο πλαίσιο της εφαρμογής της Σύμβασης της UNESCO, η χώρα μας δημιούργησε και εμπλουτίζει συστηματικά το Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στο οποίο κοινότητες φορέων άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς έχουν τη δυνατότητα να αναδείξουν τα στοιχεία που οι ίδιες θεωρούν σημαντικά για την ταυτότητά τους. Μέχρι σήμερα έχουν εγγραφεί 150 στοιχεία.