Στα Σούρμενα της Αττικής, όπου αναβιώνει για περισσότερα από 100 χρόνια το ταφικό έθιμο, θα χτυπήσει δυνατά και για πέντε μέρες (23-27 Απριλίου) η καρδιά του ποντιακού ελληνισμού. Εκεί και για ακόμα μία χρονιά η Ένωση Ποντίων Σουρμένων διοργανώνει το Παμποντιακόν Πανοΰρ «Τη Θωμά ‘ς σα Σούρμενα». Φέτος, ωστόσο, η ποντιακή Ένωση έχει διπλή χαρά καθώς οι πενθήμερες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται μερικές εβδομάδες μετά την εγγραφή του ταφικού εθίμου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.
«Η Ένωση Ποντίων Σουρμένων έχει περάσει πλέον στον 2ο αιώνα ζωής της και ως γνήσιος εκφραστής της ποντιακής παράδοσης και θεματοφύλακας του “Ταφικού Εθίμου“, που μας παρέδωσαν οι πρόγονοί μας και τηρείται στον τόπο μας πάνω από 100 χρόνια, συναντά με περίσσεια συγκίνηση και υπερηφάνεια, την εγγραφή του εθίμου στο Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας. Με το αίσθημα της ελπίδας για το μέλλον πιο έντονο από ποτέ και με μεγάλη χαρά, σας προσκαλούμε και σας καλωσορίζουμε στο Παμποντιακόν Πανοΰρ 2025 «Τη Θωμά ‘ς σα Σούρμενα!», σημειώνει μεταξύ άλλων στον χαιρετισμό του, εκ μέρους του ΔΣ, ο πρόεδρος της Ένωσης Γιώργος Στυλ. Σαραφίδης.
Το χορό των εκδηλώσεων θα ανοίξει την Τετάρτη 23 Απριλίου, στις 19:00, στο Πολιτιστικό Κέντρο Ελληνικού, η ημερίδα με θέμα «Το νέο Ανατολικό Ζήτημα: Από το δικαίωμα στη μνήμη στη 19η Μαΐου ως διεθνή ημέρα θυμάτων του Κεμαλισμού» που είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη.
Ένα 24ωρο μετά, στις 20:00 και στον ίδιο χώρο, η Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου & Φίλων θα παρουσιάσει την ποντιακή θεατρική παράσταση Αφορισμένον ινιάτ (Το πουάν και το ριγέ) του Δημήτριου Παπαδόπουλου (Σταυριώτη). Την απόδοση και τη μεταφορά στην ποντιακή διάλεκτο έκανε ο Δαμιανός Χαραλαμπίδης, ενώ η επιμέλεια και η σκηνοθεσία είναι του Γιάννη Γεωργιάδη.
Η 25η Απριλίου είναι αφιερωμένη στους παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια απ’ όλη την Ελλάδα. Το ραντεβού είναι στις 20:00, στην Κεντρική Πλατεία Σουρμένων. Εκτός από το χορευτικό συγκρότημα της διοργανώτριας Ένωσης Ποντίων Σουρμένων, συμμετέχουν χορευτικά από:
- Τον Σύλλογο Κρητών Ελληνικού «Ο Ψηλορείτης»
- Τον Σύνδεσμο Ηπειρωτών Ζωγράφου «Η Ήπειρος»
- Τη Σχολή Παραδοσιακών Χορών Ιεράς Μητροπόλεως Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βουλιαγμένης και Βάρης
- Τον Σύλλογο Λυκουριωτών Καλαβρύτων Αχαΐας
- Τον Λαογραφικό Χορευτικό Όμιλο «Ενάλια Γη»
- Τον Λαογραφικό Χορευτικό Σύλλογο Αχαρνών «Ο Κόκκινος Μύλος»
- Το Ελληνικό Κέντρο Λαογραφικών Μελετών (ΕΛΚΕΛΑΜ).
Την παρουσίαση του χορευτικού προγράμματος θα ακολουθήσει παραδοσιακό γλέντι.
Το Σάββατο 26 Απριλίου, στις 18:30, στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Σουρμένων θα τελεστεί ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός και αρτοκλασία υπέρ υγείας των απανταχού της γης Ποντίων, χοροστατούντος του μητροπολίτη Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βουλιαγμένης και Βάρης Αντωνίου.
Οι πιστοί θα έχουν τη χαρά να προσκηνύσουν τα ιερά λείψανα του πολιούχου της Τραπεζούντας Αγίου Ευγενίου και του Αγίου Γεωργίου του Καρσλίδη.
Η συνέχεια θα δοθεί στην Κεντρική Πλατεία Σουρμένων όπου στις 19:45 θα παρουσιαστούν παραδοσιακοί χοροί από:
- Τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ανωγείων (ν. Ρεθύμνου)
- Την Ένωση Ποντίων Νίκαιας-Κορυδαλλού (ν. Αττικής)
- Τον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο Χωρυγίου (ν. Κιλκίς)
- Τον Σύλλογο Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου» (ν. Θεσσαλονίκης).
Θα ακολουθήσει παραδοσιακό ποντιακό γλέντι μέχρι το πρωί. Στο τραγούδι θα είναι οι Κώστας Θεοδοσιάδης, Γιάννης Κουρτίδης και Αλέξης Παρχαρίδης. Στην κεμεντζέ ο Γιάννης Τσανασίδης. Τουλούμ’-γαβάλ και νταούλι παίζει ο Παντελής Νικολαΐδης. Στο νταούλι θα είναι και ο Κώστας Ζώης.
Η Κυριακή του Θωμά είναι αφιερωμένη στο ταφικό έθιμο και αρχίζει στις 07:00, στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Σουρμένων. Το πρόγραμμα έχει ως εξής:
- 07:00 Όρθρος και Πανηγυρική Θεία Λειτουργία, χοροστατούντος του μητροπολίτη Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βουλιαγμένης και Βάρης Αντωνίου.
- 10:45 Λιτανευτική πομπή προς το Κοιμητήριο Σουρμένων
- 11:15 Επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των κεκοιμημένων προσφιλών προσώπων «ταφικό έθιμο». Θα τεθούν προς προσκύνηση τα ιερά λείψανα του πολιούχου της Τραπεζούντας Αγίου Ευγενίου και του Αγίου Γεωργίου του Καρσλίδη.
- 18:30 Μεθέορτος εσπερινός.
Μετά τον εσπερινό θα κορυφωθεί το Παμποντιακόν Πανοΰρ «Τη Θωμά ‘ς σα Σούρμενα» με το γλέντι που όλοι περιμένουν.
Η βραδιά αναμένεται να αρχίσει, στις 19:30, με τους χαιρετισμούς του προέδρου της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων Γιώργου Σαραφίδη, του δημάρχου Ελληνικού-Αργυρούπολης Γιάννη Κωνσταντάτου και του προέδρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος Γιώργου Βαρυθυμιάδη.
Τη σκυτάλη θα πάρουν τα χορευτικά συγκροτήματα της Ένωσης Ποντίων Πανοράματος (ν. Θεσσαλονίκης), του Συλλόγου Ελλήνων Ποντίων Φρέχεν «Υψηλάντης» (Γερμανία) και της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων (ν. Αττικής) που θα παρουσιάσουν χορούς από την αλησμόνητη πατρίδα.
Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα που θα ακολουθήσει μέχρι το πρωί θα είναι οι Κώστας Θεοδοσιάδης, Γιάννης Κουρτίδης, Αλέξης Παρχαρίδης και Γιώργος Σοφιανίδης. Στην κεμεντζέ θα είναι ο Γιάννης Τσανασίδης. Τουλούμ’-γαβάλ θα παίξει ο Χριστόφορος Κοσμίδης ενώ στο νταούλι θα είναι ο Κώστας Ζώης και ο Παντελής Νικολαΐδης.
Το πρόγραμμα θα παρουσιάσει ο Λάζος Τερζάς.
⇒ Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα των πενθήμερων εκδηλώσεων της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων.
