Όσοι συνάδελφοι του –και όχι μόνο– μίλαγαν και μιλάνε για τον Βαγγέλη Καζάν μόνο καλά λόγια έχουν να πουν. Για το μοναδικό ταλέντο του – παρά την εμφάνισή του έγινε και πρωταγωνιστής, και μάλιστα σε σπουδαίες δημιουργίες. Για το ότι ήταν ένας διακριτικός άνθρωπος που απέφευγε την προβολή αλλά και το χώρο.
Αλλά και για άλλες άγνωστες ενέργειες του, όπως την κοινωνική, αλλά και την αθλητική. Ναι, σωστά διαβάσατε, αθλητική.
Καμία σχέση;
Ο Βαγγέλης Καζαντζόγλου, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του Βαγγέλη Καζάν, γεννήθηκε στο Ναύπλιο το 1938. Δεν είναι γνωστά στοιχεία για τα παιδικά του χρόνια, παρά μόνο ότι ήταν πολύ φτωχά.
Και φυσικά όσοι άκουγαν το όνομα Καζάν έκαναν αμέσως τον παραλληλισμό με τον σπουδαίο Ελία Καζάν, ψάχνοντας συγγένειες.
Ο ίδιος δεν είχε απαντήσει ποτέ, αλλά οι γνωρίζοντες κάνουν λόγο για… καμία συγγένεια μεταξύ τους.
Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Κωστή Μιχαηλίδη και ως σπουδαστής εμφανίστηκε το 1955 στον Μάκβεθ. Η πρώτη του επαγγελματική εμφάνιση έγινε το 1959 με το θίασο της Μαίρης Αρώνη στη Μαντώ Μαυρογένους.
Ακολούθησαν συνεργασίες με το Εθνικό Θέατρο, ενώ το 1960 ήταν στο βραχύβιο Θέατρο Νέας Ιωνίας, το οποίο όμως έγραψε ιστορία ως εναλλακτικό μοντέλο. Θεατρικά πάντα, συμμετείχε στους ιστορικούς Όρνιθες του Θέατρου Τέχνης.
Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίστηκε το 1953, στην ταινία Από έξι μείναμε δύο. Ακολούθησαν πολλές άλλες – στις περισσότερες κρατούσε έναν β’ ρόλο.
Ναι, ο Βαγγέλης Καζάν δεν ήταν πρωταγωνιστής, αλλά όπως θα δείτε παρακάτω έγινε.
Τα χρυσά χρόνια της μεγάλης οθόνης
Στην ουσία ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ήταν ο δημιουργός που είδε την κινηματογραφική πλευρά του Καζάν.
Μην ξεχνάτε ότι στον θρυλικό Θίασο ο ηθοποιός κέρδισε βραβείο ερμηνείας.
Βέβαια όλα άρχισαν το 1973 με το Λάβετε θέσεις του Θόδωρου Μαραγκού, όπου υποδύεται έναν πρώην δρομέα που αποφασίζει να επιστρέψει στην ενεργό δράση. (Αυτό με τον δρομέα το κρατάμε.)
Είναι η ταινία που τον σύστησε στο φεστιβαλικό κοινό. Τη χρονιά πάντως του Θιάσου γνώρισε και τις δύο όψεις του νομίσματος, αφού η ταινία Μεταμορφώσεις όπου πρωταγωνιστούσε και συμμετείχε στο φεστιβάλ ξεσήκωσε πολλά γιουχαΐσματα.
Από εκεί και πέρα πρωταγωνίστησε σε σπουδαίες ταινίες των ’70s, ’80s και ’90s, ενώ κάπου τη δεκαετία του 1980 πέρασε και στην τηλεόραση, σημειώνοντας προσωπικές επιτυχίες.
Η άλλη του πλευρά
Πέρα από την ηθοποιία, ο Καζάν είχε ασχοληθεί και με το στίβο, λαμβάνοντας μέρος σε αγώνες δρόμου.
Οι ειρηνοδρομίες ήταν μέρος της ζωής του και των πιστεύω του. Γενικώς η έννοια του αγώνα υπήρχε πάντα στη ζωή του. Αγώνας για την ειρήνη, τη διεθνή αλληλεγγύη και την προστασία του περιβάλλοντος.
Η προσήλωσή του στα ιδεώδη της παγκόσμιας ειρήνης ήταν μεγάλη, όπως και η συμμετοχή του σε δεκάδες πορείες και ειρηνοδρομίες. Άλλωστε υπήρξε ο μόνος ηθοποιός που έγινε μέλος του ΔΣ του ΣΕΓΑΣ.
«Η μεγαλύτερη αξία για μένα είναι η ζωή, η φύση και η δημιουργία» συνήθιζε να λέει, προσυπογράφοντας τους βασικούς πυλώνες της ζωής του. Δεν έχανε ευκαιρία να βρεθεί στην αγαπημένη του εξοχή και αντιμετώπιζε τόσο την τέχνη όσο και τη ζωή πολύ απλά και χαλαρά, «σαν το τρεχούμενο νερό, σαν τον ποταμό Ευρώτα», τον οποίο και υπεραγαπούσε.
Καταφρονούσε τη δόξα και την τρυφή και οι ειρηνοδρομίες του, αρχής γενομένης από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’80, τόσο στην Ελλάδα όσο και το εξωτερικό, πέρασαν στην Ιστορία. Μάλιστα το 1987 περπάτησε από τη Βόννη ως την Αρχαία Ολυμπία…
Στην προσωπική του ζωή ήταν παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών. Τα τελευταία του χρόνια τα πέρασε μακριά από τις κάμερες και πολλοί τον έβλεπαν να κουβαλά νερό για να ποτίζει τα δέντρα που διψούσαν στο δήμο του Κορυδαλλού.
Τις ειρηνοδρομίες του δεν τις σταμάτησε ποτέ, παρά την ηλικία του. Πέθανε από καρκίνο στις 10 Μαρτίου 2008.
Σπύρος Δευτεραίος
