Ωδή σε έναν θεσμό στον οποίο πολύς κόσμος δεν πιστεύει πλέον θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η συλλογή του παλαιοπώλη Θανάση Μαυρομάτη με θέμα το γάμο.
Χωρισμένος ο ίδιος, ξεκίνησε, όπως λέει, με περιπαικτική διάθεση να μαζεύει αντικείμενα από το 1920 έως το 1970 που έχουν σχέση με τον γάμο: στεφανοθήκες, εκατοντάδες ασπρόμαυρες φωτογραφίες με πόζες χαρούμενων νεόνυμφων ζευγαριών σε στούντιο, προσκλητήρια με ιδιαίτερη γραφιστική προσέγγιση και γραμμένα από καλλιγράφους, γάντια νυφικά και κορσέδες, κουτιά από καταστήματα με είδη γάμου, νυφικά, μέχρι και λίγα προικοσύμφωνα!
Από το παλαιοπωλείο του, στην Καλαμαριά, ο Θανάσης Μαυρομάτης βγάζει για το ΑΠΕ-ΜΠΕ τη συλλογή του –«όσα μπόρεσα να βρω δηλαδή στις δεκάδες κούτες που τα έχω», εξομολογείται– και ξετυλίγει κομμάτι της ιστορίας του θεσμού με ισχυρή εμπορική αξία.
Κι αυτό επειδή, όπως εξηγεί, ειδικά τις προηγούμενες δεκαετίες, ο γάμος είχε μεγάλη απήχηση στην κοινωνία.
«Τη σημερινή εποχή ο θεσμός του γάμου είναι σε κρίση, κι εγώ ως χωρισμένος –αλλά βλέποντας και τους φίλους μου τριγύρω– διαπιστώνω ότι οι παντρεμένοι είναι είδος προς εξαφάνιση. Ξεκίνησα λοιπόν, με περιπαικτική διάθεση, να μαζεύω κάποια πράγματα σχετικά με το γάμο για να δω μέσα από τα αντικείμενα πόσο ψηλά τον είχαν παλαιότερα» τονίζει.
Σε περίοπτη θέση τα στέφανα
Εξαφανισμένες σήμερα από πολλά διαμερίσματα, οι στεφανοθήκες αποτελούσαν αναπόσπαστο διακοσμητικό κομμάτι της κρεβατοκάμαρας κάθε ελληνικού σπιτιού. Κάποιοι έβαζαν τα στέφανα μέσα στο εικονοστάσι, κι άλλοι επέλεγαν στεφανοθήκες φτιαγμένες από ξύλο ή λαμαρίνα, διακοσμημένες με λουλούδια και ευχές για «βίον ανθόσπαρτον».
«Οι στεφανοθήκες που δεν υφίστανται στην εποχή μας παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις, ουσιαστικά ήταν ένα κουτί που το είχαν σε περίοπτη θέση και κρατούσαν μέσα τα στέφανά τους για να δείχνουν το πόσο ιερός ήταν ο θεσμός και πόσο τον σέβονταν» λέει ο Θ. Μαυρομάτης, απαριθμώντας περισσότερες από 30 στεφανοθήκες στη συλλογή του – ξύλινες, τσίγκινες, με μαρκετερί και χαραγμένα τα ονόματα του ζεύγους, με σχήμα καρδιάς, φτιαγμένες στο χέρι ή αγορασμένες μετά το 1950 από διάφορα καταστήματα.
Μόδα και design μέσα από τις φωτογραφίες γάμου
Εκατοντάδες είναι και οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες από το 1920 μέχρι την δεκαετία του 1970, που έχει συλλέξει ο Θανάσης Μαυρομάτης με θέμα το γάμο από δημοπρασίες και παλαιοπωλεία σε όλη την Ελλάδα, απ’ όπου έχει αγοράσει άλλωστε και όλα τα αντικείμενά του με τη συγκεκριμένη θεματική.
Οι φωτογραφίες των νεόνυμφων είναι από τη μέρα του γάμου τους, με τη χαρακτηριστική πόζα που γυρίζουν και κοιτούν από το πίσω τζάμι του αυτοκινήτου ενώ φεύγουν από την εκκλησία, αλλά και από στούντιο επαγγελματιών φωτογράφων, όπως το Φώτο Αστόρια στην Αριστοτέλους και το Φώτο Τέχνη στη Τσιμισκή.
«Έχουν ενδιαφέρον, αν καθίσεις και τις παρατηρήσεις γιατί βλέπεις τις εκφράσεις των προσώπων τους, τα συναισθήματα που είχαν την ώρα που φωτογραφίζονταν. Γενικά, έχω μεγάλη συλλογή γάμου γιατί από τις φωτογραφίες μαθαίνεις πάρα πολλά και σε σχέση με την εποχή εκείνη, μαθαίνεις τη μόδα, πώς ντύνονταν, το στούντιο που φωτογραφίζονταν και το ντεκόρ που είχε πίσω, συνυφασμένο με τις τάσεις της εποχής. Ας πούμε σε μια φωτογράφιση του 1930 που ήταν η εποχή του Art Deco, το στούντιο ήταν έτσι διακοσμημένο».
Άλλα αντικείμενα με πολύ ενδιαφέρον, σύμφωνα με τον Θ. Μαυρομάτη, είναι τα προσκλητήρια γάμου, λόγω της προσεγμένης τους γραφιστικής προσέγγισης.
Πολλά ήταν γραμμένα από καλλιγράφους που σπανίζουν πλέον, με ξεχωριστές λεπτομέρειες και φτιαγμένα στο χέρι με χρυσό μελάνι.
Την ιδιαίτερη συλλογή συμπληρώνουν λευκά γάντια εποχής και κορσέδες, νυφικά της δεκαετίας του ’50 και παλιά κουτιά και διαφημίσεις από καταστήματα με είδη γάμου, καθώς ο Θ. Μαυρομάτης δηλώνει λάτρης της γραφιστικής εκείνης της εποχής που ήταν αποτυπωμένη στα αντικείμενα. Όσο για το διαχρονικό ερώτημα σε κάθε συλλέκτη, αν διατίθεται δηλαδή κάτι προς πώληση, απαντάει κατηγορηματικά «όχι», αφήνοντας μόνο ένα «παραθυράκι» για το μέλλον, οπότε και θα σκεφτεί αν πουλήσει τελικά κάτι.
