Καβουρμάς, ένα άριστο δείγμα οικιακής οικονομίας

Το έθιμο της καβουρμάς (ή του καβουρμά) θα αναβιώσει για μία ακόμα χρονιά τη δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων ο Σύλλογος Ποντίων Αλεξάνδρειας και Περιχώρων, στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας. Με πολύ κέφι και γιορτινή διάθεση, τα μέλη του σωματείου αφού μαγειρέψουν θα δοκιμάσουν το αποτέλεσμα του κόπου τους στήνοντας ένα ποντιακό γλέντι.

Το ραντεβού στη Στέγη Ποντίων είναι στις 12:00, προτού έρθει το… ζητούμενο: το φαγητό και η γιορτή, με πρωταγωνίστρια την ποντιακή λύρα.

Ένα άριστο δείγμα οικιακής οικονομίας

Οι Πόντιοι συνήθιζαν να σφάζουν ένα μοσχάρι, ένα χοιρινό ή ένα πρόβατο και να φτιάχνουν καβουρμά. Η διαδικασία της παρασκευής γινόταν με συγκεκριμένο τρόπο, σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού.

Αφού έκοβαν το κρέας σε μικρά κομμάτια το τσιγάριζαν με το λίπος του και άφθονο αλάτι. Στη συνέχεια το έβαζαν σε χάλκινα ή πήλινα δοχεία.

Το αλάτι μαζί με το λίπος που πάγωνε προστάτευαν το κρέας και έτσι μπορούσε να διατηρηθεί για πολλούς μήνες – πρόκειται για ένα άριστο δείγμα οικιακής οικονομίας.

Τα μικρά κομματάκια λίπους ανάμικτα με λίγο κρέας (τσιλγάνια=τσιγαρίδες) διαχωρίζονταν από τα μεγάλα και καταναλώνονταν είτε αμέσως είτε τα πρόσθεταν ως άρτυμα σε φαγητά –κυρίως λαχανικά–, και στον παζλαμά. Οι καβουρμάδες μαγειρεύονταν με λάχανα, κρεμμύδια, πατάτες, όσπρια, κ.ά. Ως πρόχειρο γεύμα τηγανίζονταν με αβγά. Ακόμα, έμπαιναν σε πίτες ή άλλες παρασκευές με ζύμη γνωστές ως γαβουρμαλούγια.

Με αυτόν τον τρόπο υπήρχε πάντα διαθέσιμο κρέας, ιδιαιτέρως για την κάλυψη έκτακτων αναγκών. Καβουρμά διέθεταν επίσης τα χάνια, για την εξυπηρέτηση των ταξιδιωτών.

Λόγω της μεγάλης ποσότητας λίπους πρόκειται για φαγητό υψηλής θερμιδικής αξίας. Για το λόγο αυτό στηρίζει τον οργανισμό: «Πατείς τρως την καβουρμάν, τισαεύκεσαι σ΄ ορμάν» (όταν τρως καβουρμά, αντέχεις στις κακουχίες του δάσους).