Η 8η Νοεμβρίου 1977 ήταν μια μέρα-ορόσημο τόσο στη ζωή του Μικρασιάτη Μανόλη Ανδρόνικου όσο και για την Αρχαιολογία του 20ού αιώνα. Ήταν η μέρα που το «τσαπάκι» του, όπως γράφει ο ίδιος στα απομνημονεύματά του, αποκάλυψε έναν ασύλητο μακεδονικό τάφο – για την ακρίβεια τον πρώτο ασύλητο μακεδονικό τάφο.
«Εκείνη τη νύχτα –όπως και όλες τις επόμενες– στάθηκε αδύνατο να κοιμηθώ περισσότερο από δυο-τρεις ώρες. Γύρω στις 12 τα μεσάνυχτα πήρα το αυτοκίνητο και πήγα να βεβαιωθώ αν οι φύλακες ήταν στη θέση τους. Το ίδιο έγινε και στις 2 και στις 5 το πρωί», γράφει.
«Μπορώ να φέρω στη συνείδησή μου ολοκάθαρα την αντίδραση που δοκίμασα καθώς έλεγα μέσα μου: “Αν η υποψία που έχεις, πως ο τάφος ανήκει στον Φίλιππο, είναι αληθινή –και η χρυσή λάρνακα ερχόταν να ενισχύσει την ορθότητα αυτής της υποψίας–, κράτησες στα χέρια σου τη λάρνακα με τα οστά του. Είναι απίστευτη και φοβερή μια τέτοια σκέψη, που μοιάζει εντελώς εξωπραγματική”. Νομίζω πως δεν έχω δοκιμάσει ποτέ στη ζωή μου τέτοια αναστάτωση, ούτε και θα δοκιμάσω ποτέ άλλοτε», γράφει στο βιβλίο του Το χρονικό της Βεργίνας (εκδ. Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης).
Στις 24 Νοεμβρίου ο Ανδρόνικος προχώρησε στην ανακοίνωση της ανακάλυψης, και στο αρχείο της ΕΡΤ υπάρχει ένα ντοκιμαντέρ-ντοκουμέντο της Διεύθυνσης Ειδήσεων και Επικαίρων της ΥΕΝΕΔ, στο πλαίσιο του οποίου ο μεγάλος αρχαιολόγος μάς ξεναγεί με λεπτομέρειες –και με ζωντανή ακόμα τη συγκίνηση– στον τάφο του Φιλίππου Β’ και στα σπουδαία ευρήματά του.
Είναι ακόμα νωρίς για να μιλήσει με βεβαιότητες, οπότε ο Ανδρόνικος εκφράζει την άποψη ότι πρόκειται μάλλον για βασιλικούς τάφους, ενώ θεωρεί ότι η σειρά των ανακαλύψεων στην ευρύτερη περιοχή οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για την πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου.
Περιγράφει το χώρο και τα ευρήματα μέσα στον τάφο, καθώς βλέπουμε τα αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν όπως παρουσιάζονται από την αφήγηση: αγγεία, ασπίδα, περικνημίδες, μακεδονική περικεφαλαία, ξίφος, δερμάτινος θώρακας με επένδυση από φύλλα χρυσού, διάδημα, μεταλλικά και ασημένια αγγεία. Παρουσιάζεται επίσης η μαρμάρινη σαρκοφάγος μέσα στην οποία βρέθηκε το χρυσό οστεοφυλάκιο, και ο Ανδρόνικος περιγράφει τα περιεχόμενά του: το χρυσό στεφάνι και τα άλλα αντικείμενα, όπως τα πέντε κεφάλια από ελεφαντοστό που μοιάζουν με τον Φίλιππο, τον Αλέξανδρο και την Ολυμπιάδα.
