Ένα από τα 32 τουρκικά χωριά στο Μεταλλείο του Ταύρου (Μπουγά Ματέν ή Μπουγά Μαδέν) όπου όμως ζούσαν και 12 ελληνικές οικογένειες, ήταν το Εμινλίκ. Παρά το ότι οι Τούρκοι είχαν ιδρύσει το χωριό και ήταν η μεγαλύτερη πληθυσμιακά φυλή, οι Έλληνες Πόντιοι που ζούσαν εκεί είχαν καταφέρει να φτιάξουν και τον δικό τους ιερό ναό, του Αγίου Δημητρίου.
Το Εμινλίκ, σύμφωνα με αναφορά στο Γεωγραφικόν και ιστορικόν λεξικόν των χωριών, κωμοπόλεων και πόλεων Χαλδίας – Αντιβολή, Υπομνηματισμοί, Παρατηρήσεις, Γλωσσάριο του Γεώργιου Θ. Κανδηλάπτη ήταν μαρτυρικό.
Περισσότεροι από 100 Πόντιοι ρίχτηκαν στις φλόγες και κάηκαν σαν λαμπάδες επειδή αρνήθηκαν να ομολογήσουν ότι είναι μουσουλμάνοι αλλά δεν δίστασαν να πουν πως είναι Έλληνες!
Όσοι επέζησαν από εκείνο το μακελειό βρήκαν καταφύγιο στην Ελλάδα, στη Νεάπολη του Βοΐου, τη Δράμα και τον Έβρο. Παρά το διωγμό τους και το ότι ζούσαν μεταξύ τουρκόφωνων, οι κάτοικοι διατηρούσαν την ποντιακή διάλεκτο και την πίστη τους.
Ας δούμε πώς περιγράφει το χωριό ο Γ. Θ. Κανδηλάπτης:
Πλουσιώτατον τουρκ. χωρίον με 200 τουρκ. οικ. και 12 ποντιακάς ημετέρων με ναόν του Αγίου Δημητρίου. Τα τέκνα αυτών εφοίτων εις τα Σχολεία του Οβατσίκ και Καβουκλή. Το χωρίον τούτο δύναται να λεχθή μαρυρικόν, καθότι εξ αυτού και εξ άλλων χωρίων, 106 ομογενείς, κατά τον Ευρωπαϊκόν πόλεμον μη υποκύψαντες εις την βίαν να ομολογήσωσιν ότι είναι Μουσουλμάνοι και ότι παρουσία των αρχών ωμολόγησαν ότι είναι Έλληνες, παρεδόθησαν τω πυρί κατακαέντες ως λαμπάδες.
Οι εναπομείναντες διαφυγόντες εις την Ελλάδα εγκατεστάθησαν εις την Νεάπολιν του Βοΐου και εν Δράμα. Οι κάτοικοι τούτου ως και όλων των χωρίων των εν Μ. Ασία αποίκων Χαλδίας, αν και ευρέθησαν μεταξύ Τουρκόφωνων Καραμανλίδων και άλλων ασιατικών φυλών, διετήρησαν εν τούτοις, όχι μόνον την γλώσσαν των, και τα της Μητροπόλεώς των ήθη και έθιμα, κατά την ομολογίαν του εκείθεν καταγομένου Ιωάννου Λαζαρίδου (Ποντ. Εστία, σελ. 2857) ως εγένετο και εν Αισύμη του Νομ. Έβρου.
Σημ.: Περί του Μπουγά Μαδέν έγραψε και ο Χαρ. Φελέκης υπό τον τίτλον: Τοπογραφία του μεταλλείου Βουλγάρ της επαρχ. Χαλδίας και ο Ιωακείμ Βαλαβάνης: Τα μεταλλεία του Μπουλγάρ Ματέν 1908.
Γ. Θ. Κανδηλάπτης
