«Το δυο χιλιάδες και πέρα, τότε που θα ‘μαι γω, θα ‘μαι εξήντα χρονών…». Είναι ένας από τους στίχους του «2009 μ.Χ.», ενός τραγουδιού του 1974 όπου ο Κώστας Τουρνάς έδινε το ηλικιακό του στίγμα. Χαριτωμενιά βέβαια, αλλά κάποια ΜΜΕ όταν ήρθε το 2009 τον κυνηγούσαν και για αυτό να μιλήσει.
Το παιδί από την Τρίπολη που όταν σε ηλικία 4 ετών ήρθε σε επαφή με ένα μαντολίνο, ένιωσε το ρίγος της αλλαγής της ζωής του. Και υπόγεια μπήκε μέσα του η αγάπη για την μουσική.
Ήταν γύρω στα 16 όταν έγινε στην οικογένεια Τουρνά μια περίεργη πρόταση. Συγκεκριμένα, έπρεπε ο μικρός Κώστας να μεταναστεύσει στη Βραζιλία, όπου ένας θείος του ήθελε να του δώσει όλα τα υπάρχοντά του. Και φυσικά να μείνει εκεί και να συνεχίσει την επιχείρηση του θείου. Όταν ο νεαρός αρνήθηκε ο πατέρας του τον ρώτησε γιατί και εκείνος του απάντησε: «Μα τους θάβουμε με έρανο τους μουσικούς». Πάντως όταν λίγο αργότερο ο Κώστας Τουρνάς πήγε σπίτι το πρώτο 45άρι Άνθρωπε αγάπα, ο πατέρας του ήρεμος του ευχήθηκε καλή επιτυχία.
Ένα ταγάρι με σπουδαία τραγούδια
Ο Κώστας Τουρνάς αρχίζει να εμφανίζεται σαν μουσικός σε club της εποχής. «Δουλεύαμε κάθε βράδυ όρθιοι για 5-6 ώρες και παίζαμε μουσική για να χορεύει ο κόσμος, με ένα μεροκάματο που σε σημερινά λεφτά είναι 7,5 ευρώ. Αυτό με απογοήτευσε πάρα πολύ γιατί ήταν καθεστώς και, ακόμα κι αν ήσουν από τους καλούς, δεν υπήρχε περίπτωση να πάρεις παραπάνω. Έτσι, μου δημιουργήθηκε μια απέχθεια γι’ αυτό που ονομάζουμε «επαγγελματίας μουσικός», είχε δηλώσει σε συνέντευξή του. Ακολουθεί ο στρατός που από τα νεύρα του, πουλάει σχεδόν τα πάντα που αφορούσαν τη μουσική.
Ξαναβρίσκεται με τον Ρόμπερτ Ουίλιαμς που γνωρίζονταν από 15 χρόνων και είχαν φτιάξει και κάποιες μπάντες. Στην παρέα προστίθεται ο Σταύρος Λογαρίδης και ο Κώστας Χαραλαμπίδης. Οι νεαροί μουσικοί κάνουν τις πρόβες τους στο σπίτι της… γιαγιάς του Κώστα Χαραλαμπίδη, πωλητή στην εταιρεία Ελλαδίσκ, που ήταν παράρτημα της ολλανδικής PHILIPS. Εκείνος δίνει ένα demo τους στον Κώστα Φασόλα –μετέπειτα ηχολήπτη– που εργαζόταν σε εταιρεία πνευματικών δικαιωμάτων η οποία ανήκε στο δισκογραφικό οργανισμό κι από εκεί και πέρα, τα πράγματα θα πάρουν το δρόμο τους…
Τον Απρίλιο του 1971, οι POLL κυκλοφορούν το πρώτο 45 στροφών δισκάκι τους και η επιτυχία είναι κάτι παραπάνω από μεγάλη: Στη μια πλευρά περιλαμβάνεται το «Άνθρωπε αγάπα» και στην άλλη το «Έλα ήλιε μου», δύο τραγούδια-σύμβολα όχι μόνο για το συγκρότημα, αλλά γενικότερα για την ελληνική ποπ μουσική. Στην ηχογράφηση δίνει το παρών και ο νεαρός Σταύρος Λογαρίδης –μετά από συστάσεις του Φασόλα– κι αμέσως αποφασίζει να συνεργαστεί μαζί τους. Η τετράδα είναι πλέον γεγονός!
Και η επιτυχία ἐρχεται αμέσως. «Στα χρόνια των Poll έζησα πολύ έντονα πράγματα, πρωτόγνωρα, και θεωρώ ότι η αθωότητα που είχα έφερε αυτό το αποτέλεσμα. Όσο πιο αθώος είσαι, τόσο πιο ανοιχτός είναι ο δρόμος. Όσο πιο πολύ σκέφτεσαι, υπολογίζεις και σχεδιάζεις, τόσο πιο πολύ κλείνει ο δρόμος και περιορίζεται. Χάσκαμε με ανοιχτό το στόμα από την επιτυχία. Και μας δημιουργούσε χαρά. Η χαρά είναι ακόμη ένα συστατικό για να πας παρακάτω όσο καλύτερα γίνεται.
»Εγώ και στα πρώτα χρήματα που ήρθαν από τα δικαιώματα από τον δίσκο των Poll, τα οποία ήταν ανέλπιστα, έμεινα χαζός. Έλεγα “δεν μπορεί, αυτό δεν είναι για μένα”, ενώ τα είχα μεγάλη ανάγκη και mου έλυναν πολλά θέματα. Η πρώτη εκκαθάριση στο τέλος του 1971 ήταν 160.000 δραχμές, 50.000 σημερινά ευρώ», είχε εξομολογηθεί ο Τουρνάς.
Ο πρώτος δίσκος χάρη σε ένα πανέξυπνο marketing της εποχής, κυκλοφόρησε μέσα σε ένα ταγάρι. Έκδοση που σήμερα θεωρείται συλλεκτικό. Ακολούθησε ο δεύτερος δίσκος αλλά sτο τέλος του 1972, έχουν χωρίσει οι δρόμοι τους. Μια δεκαετία αργότερα ενώνονται για μια συναυλία στο Λυκαβηττό που όσοι την παρακολούθησαν δεν θα την ξεχάσουν ποτέ.
Από τα «απέραντα χωράφια» στην ποπ
Το μίνι LP Απέραντα χωράφια ήταν ότι πιο προοδευτικό –άρα μη αναμενόμενο– που μπορούσε να φανταστεί κανείς το 1972 στην Ελλάδα. Και φυσικά είχε την ταμπέλα του αντιεμπορικού. Να όμως που στην πορεία αποδείχτηκε διαχρονικός. Η σόλο καριέρα του Κώστα Τουρνά ξεκινά με ένα εντυπωσιακό τρόπο. Και εξελίσσεται. Παράλληλα με την εποχή, χωρίς όμως να γίνεται μιμητής των ήχων του συρμού. Και έτσι πειραματίζεται ακόμα και με την ντίσκο των 70s. Ποιος θα ξεχάσει π.χ. την «Ντισκοτέκ» με την Ελπίδα που ήταν δική του σύνθεση και ακούγεται μέχρι σήμερα. Ή τα τραγούδια που έγραψε για την αξέχαστη Χριστιάννα. Ο ίδιος συμμετέχει μεν σε όλο το παιχνίδι, αλλά πάντα διακριτικά και χωρίς να πέφτει από την ποιότητα που ο ίδιος ορίζει.
Μάλιστα πριν από μερικά χρόνια είχε αποκαλύψει ότι είχε γράψει και λαϊκά τραγούδια, αλλά με ψευδώνυμα. Και δεν έγινε για λόγους σνομπισμού προς το είδος, αλλά επειδή γνώριζε ότι οι ταμπέλες στη χώρα μας και κρεμιούνται και δεν είναι για καλό.
Θα περάσει και υποψήφιος για τη Eurovision, με ένα ποπ διαμάντι, το «UFO» μόνο που την τελευταία στιγμή δεν πηγαίνει εκείνος. Το γιατί ή μάλλον τα σενάρια που ακούστηκαν και ακούγονται από τότε είναι πολύ γνωστά.
Και αμέσως μετά ακολουθεί ένα τραγούδι-τόλμημα για την εποχή, «Ο Αχιλλέας από το Κάιρο». Σήμερα θα χαρακτηριζόταν gay ύμνος, όμως φανταστείτε το σοκ της κοινωνίας της εποχής, όταν ένας τραγουδιστής πρώτης γραμμής κυκλοφορεί ένα τραγούδι που τάσσεται υπέρ ενός gay ήρωα. Ο ίδιος είχε αποκαλύψει ότι το ερέθισμα για να το κάνει ήταν εικόνες διασυρμού ομοφυλοφίλων που είχε δει μικρός, ενώ υπήρξαν πιέσεις να μην κυκλοφορήσει το τραγούδι. Ευτυχώς που δεν τις άκουσε.
Και η δεκαετία του ’80 συνεχίζεται με μικρά ποπ διαμαντάκια. Άλλωστε ήταν και τέτοια η εποχή
Η αναγνώριση και η ηρεμία
Ναι ο Κώστας Τουρνάς υπήρξε ίνδαλμα, ροκ σταρ και ότι άλλο παραπλήσιο θέλετε. Έζησε και ζει μια ευτυχισμένη ζωή δίπλα στη σύζυγό του Μαρία. Οι δυο τους γνωρίστηκαν όταν ακόμα εκείνη ήταν στο Λύκειο ενώ εκείνος μόλις 22 ετών. Παντρεύτηκαν το 1977 και από τότε είναι κυριολεκτικά αχώριστοι. Η Μαρία είναι πάντα στο πλευρό του τραγουδιστή και είναι η ήρεμη δύναμη στη ζωή του.
Μάλιστα μια από τις αγαπημένες τους συνήθειες ήταν η ανταλλαγή επισκέψεων με τον Ρόμπερτ Ουίλιαμς και τη σύζυγό του, που είχαν μείνει φίλοι από την εφηβεία. Η απώλεια του τον συγκλόνισε. Ο Κώστας Τουρνάς ακούει τα πάντα, δεν απορρίπτει τίποτα και φυσικά χαίρεται με τη διαχρονικότητα των τραγουδιών. Όπως άλλωστε κάθε σπουδαίος δημιουργός.
Σπύρος Δευτεραίος
