Το 2024 είναι η χρονιά που πάρα πολλά προσφυγικά χωριά γιορτάζουν τα 100 χρόνια από την ίδρυσή τους, κυρίως τιμώντας τους πρώτους οικιστές, τους πρόσφυγες που κουβάλησαν το τραύμα και το πείσμα τους και ξεκίνησαν μια νέα ζωή, συχνά αντιμετωπίζοντας τη δυσπιστία και την εχθρότητα από τον ντόπιο πληθυσμό.
Ένα τέτοιο χωριό είναι η Κυψέλη Ημαθίας, η οποία ανήκει στο Δήμο Αλεξάνδρειας και βρίσκεται στους πρόποδες των Πιερίων, πλάι στον Αλιάκμονα.
Την προηγούμενη εβδομάδα ο Εκπολιτιστικός-Λαογραφικός Σύλλογος Κυψέλης «Η Μέλισσα» έδωσε στο κοινό ένα νοσταλγικό αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τον ξεριζωμό των Θρακιωτών από το Νεοχώρι της περιοχής Μετρών-Σηλυβρίας.
Αρχικά έφτιαξαν ένα χωριό με το ίδιο όνομα, όμως τη δεκαετία του 1930 μετεγκαταστάθηκαν στην Κυψέλη μαζί με τους γηγενείς κατοίκους τριών ακόμα οικισμών, λόγω των συνεχών υπερχειλίσεων του Αλιάκμονα.
Οι Νεοχωρίτες, 75 οικογένειες, υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν την Ανατολική Θράκη με την εφαρμογή της Συνθήκης της Λοζάνης για την ανταλλαγή των πληθυσμών. Στις 7 Ιουλίου του 1924 φόρτωσαν σε κάρα και ζώα όσα από τα υπάρχοντά τους μπορούσαν, μαζί με τα ιερά σκεύη της εκκλησίας, και βάδισαν προς το σταθμό στις Μέτρες (Τσατάλτζα).
Το τρένο τούς μετέφερε στην Αλεξανδρούπολη, τότε Ντεντέ Αγάτς. Από εκεί, μετά από 4-5 ημέρες με πλοίο έφθασαν στη Θεσσαλονίκη, στο Χαρμάνκιοϊ (σήμερα Ελευθέριο-Κορδελιό), όπου έζησαν σε σκηνές υπό δραματικές συνθήκες για περίπου δύο μήνες.
Στις 12 Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς φόρτωσαν πάλι τα υπάρχοντά τους στο τρένο και κατέβηκαν στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας (Γιδάς).
Τον κύκλο εκδηλώσεων που άνοιξε την περασμένη Τετάρτη προλόγισε η Ζωή Βεσυροπούλου, καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, απόφοιτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με ειδικότητα στον παραδοσιακό χορό. Συγκινησιακά φορτισμένη ευχαρίστησε όλους όσοι έδωσαν το παρών – παρουσιάστηκε φωτογραφικό υλικό και έγινε μια ιστορική αναδρομή από το 1900, ώστε να ξεδιπλωθούν αναμνήσεις από τον ξεριζωμό των Θρακιωτών.
Με θεατρικό τρόπο έγινε η παρουσίαση των οικογενειών, ενώ ανοιχτό ήταν και το μουσείο που διατηρεί ο σύλλογος, εκεί όπου εκτίθενται φωτογραφίες και αντικείμενα.
Ακολούθησε θρακιώτικο γλέντι με τη συμμετοχή χορευτικών συγκροτημάτων από τη Χαραυγή Κοζάνης, από τους Πόντιους Μακροχωρίου και από το Σύλλογο Γεωργιανών «Mamuli».
Την Παρασκευή όσοι και όσες βρέθηκαν στην Κυψέλη Ημαθίας είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν ένα αφιέρωμα στα 30 χρόνια από την επανίδρυση του συλλόγου «Η Μέλισσα».
