Πολλοί την αποκαλούν «πανηγυράκι». Ξέρετε πολλά πανηγυράκια, που να μετρούν 68 χρόνια διάρκειας και να τα παρακολουθούν περίπου 300 εκατομμύρια θεατών κάθε χρόνο; Φέτος κανονικά θα ήταν ο 69ος διαγωνισμός, αλλά το 2020 λόγω covid-19 δεν έγινε. Μια απώλεια που στοίχισε οικονομικά στην EBU, αλλά…
Και όμως από την επιστροφή του διαγωνισμού, το 2021, λόγω κάποιων καταστάσεων η Eurovision άρχισε να ανεβαίνει. Η δεκαετία του 2010 είχε πολλά προβλήματα και μετά το ξέσπασμα των 00s άρχισε πάλι ο διαγωνισμός να πέφτει. Από τη μια άρχισαν κάποιες χώρες να αποχωρούν λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος και από την άλλη η οικονομική κρίση οδήγησε κάποιες άλλες στην αναγκαστική έξοδο. Λέγοντας έλλειψη ενδιαφέροντος μιλάμε για κάποια κράτη που κατά καιρούς δεν «καίγονται» για την Eurovision. Πάρτε για παράδειγμα την Τουρκία. Ξεκίνησε το 1975 και για μια 20ετία ελάχιστες φορές είδε την 10άδα. Από το 1997 ως το 2012 που ήταν η τελευταία μέχρι στιγμής εμφάνισή τους τα έκαναν όλα: Κέρδισαν το 2003 με την Sertab, δοκιμάστηκαν σε διαφορετικά είδη μουσικής, πλασαρίστηκαν σε υψηλές θέσεις και μετά οι γείτονες βαρέθηκαν. Οπότε, αντίο…
Και κακά τα ψέματα. Μπορεί ύστερα από μια δεκαετία η χώρα μας να μπήκε στην 10άδα (2021 και 2022), αλλά φέτος με το «Ζάρι» της Μαρίνας Σάττι που από την πρώτη στιγμή δίχασε και διχάζει, οπότε ο φετινός τελικός –καλώς εχόντων– θα έχει υψηλή τηλεθέαση στη χώρα μας. Και σαφέστατα πιο πολύ ενδιαφέρον από την περσινή μας συμμετοχή. Ο α’ ημιτελικός, όπου δεν διαγωνιζόταν η Ελλάδα αλλά η Κύπρος, σημείωσε τηλεθέαση 26,4 % στο δυναμικό κοινό και 22,6% στο σύνολο.
Όσο για τον ημιτελικό που συμμετείχε η Σάττι; Στο δυναμικό κοινό σημείωσε μέσο όρο 44,5%, ενώ στο τέταρτο 00:00-00:15 σκαρφάλωσε στο 54,6%. Το δε γενικό σύνολο, ο διαγωνισμός είχε μέσο όρο 38,5%, φτάνοντας σε τέταρτο (00:00-00:15) μέχρι το 48,3%.
Ότι ανεβαίνει, κατεβαίνει και το αντίθετο
Ο διαγωνισμός ξεκίνησε το 1956 και τις δεκαετίες 60s και 70s ήταν οι καλύτερες του διαγωνισμού, με την έννοια ότι βγήκαν τραγούδια και ερμηνευτές που έκαναν μεγάλη επιτυχία και εκτός διαγωνισμού. Και αυτό γινόταν κυρίως με τραγούδια που μπορούσαν να σταθούν στην εποχή τους και στους ήχους που κυριαρχούσαν τότε. Πάρτε για παράδειγμα την πρώτη νίκη του Ηνωμένου Βασιλείου, το 1967, το «Puppet on a string» με την Sandie Shaw. Σήμερα μπορεί να μοιάζει παιδικό τραγουδάκι, όμως στην εποχή του ήταν ότι πιο hot.
Ή οι Abba to 1974 με το «Waterloo» και τους δρόμους που άνοιξαν στην ποπ.
Θα περίμενε κανείς ότι η πολύχρωμη δεκαετία του ’80 θα ταίριαζε γάντι στο διαγωνισμό. Όμως από το 1983 και μετά άρχισε η πτώση του ενδιαφέροντος. Όχι ότι δεν βγήκαν καλά τραγούδια. Απλά ήταν εκτός τόπου και χρόνου, σχεδόν στο κόσμο τους. Φανταστείτε δυο χρονιές, το 1985 και το 1989, κέρδισαν δύο τραγούδια τύπου rock n’ rolll! Τη δεκαετία του ’80 λέμε.
Τη δεκαετία του ’90 τα πράγματα πήγαν ακόμα χειρότερα. Οι επιτροπές αποφασίζουν να δώσουν ένα ποιοτικό χαρακτήρα στο διαγωνισμό. Το αποτέλεσμα; Τραγούδια που με το ζόρι –πλην ενός– που έκαναν με το ζόρι επιτυχία στη χώρα τους.
Το 1996 και ύστερα από χρόνια, βγαίνει από το διαγωνισμό μια τεράστια, όχι μόνο πανευρωπαϊκή αλλά παγκόσμια επιτυχία. Το «oh just a little bit more» με την Gina G είναι ακόμα και σήμερα το τρίτο πιο πετυχημένο τραγούδι του διαγωνισμού στην Αμερική . Στον διαγωνισμό είχε τερματίσει μόλις 9ο.
Η EBU λαμβάνει το μήνυμα και από το 1998 με τη νίκη της Dana International αλλάζουν όλα.
Αφήνεται ελεύθερη η γλώσσα, μπαίνει το televoting –δηλαδή η ψήφος του κοινού–, καταργείται η ζωντανή ορχήστρα που έκανε κάπως… γεροντική για τη νέα γενιά θεατών και ενισχύεται η είσοδος νέων κρατών. Είναι δε τέτοιο το ενδιαφέρον που από το 2004 καθιερώνεται ένας ημιτελικός και από το 2008 οι δύο. Τέλος σε ένα σερί 8 χρόνων, από το 2001 μέχρι το 2009 κερδίζουν 9 χώρες για πρώτη φορά στην ιστορία τους. Μια από αυτές είναι φυσικά και η χώρα μας, το 2005 με την Έλενα Παπαρίζου, την ποντιακή λύρα και το «My number one»
Τη δεκαετία του ’10 εκτός από την κρίση η EBU βρίσκεται μπροστά σε νέα θέματα. Το 2016 με το νέο σύστημα ψηφοφορίας κερδίζει η συμμετοχή της Ουκρανίας που λόγω περιεχόμενου προκαλεί την οργή των Ρώσων.
Και το 2019 που ο διαγωνισμός γίνεται στο Ισραήλ, τα πολιτικά παρατράγουδα και πολιτικά παρελκόμενα δίνουν και παίρνουν.
Είναι τρελοί οι Ιταλοί
Δεν ξέρουμε κατά πόσο ισχύουν οι θεωρείες συνομωσίας που κυκλοφόρησαν, ότι δηλαδή οι σκανδιναβικές χώρες έστειλαν συμμετοχές που δεν είχαν προοπτική νίκης λόγω Covid-19. Δηλαδή να μην αναγκαστούν να διοργανώσουν έναν διαγωνισμό που μπορεί και να ακυρωθεί. Λίγο τραβηγμένο, γιατί στον διαγωνισμό του ’21 υπήρχε μόνο μια απώλεια. Η αποστολή της Αυστραλίας δεν μπορεί να ταξιδέψει στην Ολλανδία λόγω Covid-19 και στέλνουν τη συμμετοχή τους σε βίντεο. Τα υπόλοιπα όχι απλά κίνησαν ομαλά, αλλά συνέβη κάτι που είχε να γινει 33 χρόνια πριν από τη χρονιά της νίκης της Celine Dion. Οι νικητές Maneskin από την Ιταλία, γνωρίζουν και εξακολουθούν να γνωρίζουν τεράστια επιτυχία παγκοσμίως. Μάλιστα το φετινό καλοκαίρι, το ιταλικό γκρουπ θα δώσει και συναυλία στη χώρα μας.
Έχουμε πόλεμο
Οι Ιταλοί με το δανέζικο όνομα, οι Maneskin δηλαδή, με την επιτυχία τους ήταν μιας πρώτης τάξεως διαφήμιση για το διαγωνισμό του 2022. Από την άλλη η φάση με τον Covid-19 , δείχνει να υποχωρεί οπότε οι χώρες και ο διαγωνισμός μπαίνουν σε μια φυσιολογική σειρά. Όμως… Έχουμε πόλεμο, Ουκρανία–Ρωσία. Γεγονός που φυσικά δεν μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστο τον διαγωνισμό. Η ΕΒU παίρνει αποφάσεις. Ναι στην Ουκρανία, όχι στην Ρωσία για συμμετοχή. Οι eurofans διχάζονται καθώς μιλάνε για μια άδικη απόφαση και για δύο μέτρα και δύο σταθμά. Σε συνδυασμό με το νικητήριο τραγούδι της Ουκρανίας το 2016 που για πολλούς έπρεπε να έχει ακυρωθεί, κολλάνε στην EBU την ταμπέλα της «φιλοουκρανικής». Από την άλλη το κοινό, αποφασίζει να μην φηφίσει ίσως το όποιο αγαπημένο του τραγούδι για εκείνη την χρονιά, χαρίζοντας την ψήφο του στην ουκρανική συμμετοχή, που κάνει ρεκόρ ψήφων και φυσικά κερδίζει.
Τυχερό-άτυχο είναι εκείνη τη χρονιά το Ηνωμένο Βασίλειο. Η χώρα που κάποτε κυριαρχούσε στο διαγωνισμό, αλλά την τελευταία 20ετία είχε πέσει στις τελευταίες θέσεις με καταστροφικές συμμετοχές, το 2022 στέλνει τον σταρ του TikTok Sam Ryder με το «Space man» να κατακτά τη δεύτερη θέση αλλά και να γίνεται πανευρωπαϊκή επιτυχία.
Σουηδική εγγύηση
Ο Ζελίνσκι επιμένει ο διαγωνισμός του ’23 μπορεί να γίνει στην Ουκρανία, όμως η EBU αρνείται κατηγορηματικά. Έτσι για πρώτη φορά ύστερα από 43 χρόνια ο διαγωνισμός γίνεται σε άλλη χώρα από αυτή που είχε κερδίσει. Το Λίβερπουλ αναλαμβάνει την συνδιοργάνωση μαζί με την Ουκρανία. Η Σουηδία από την άλλη θέλει και επίσημα τον τίτλο της βασίλισσας του διαγωνισμού που μέχρι πέρυσι κρατούσε η Ιρλανδία με 7 νίκες έναντι 6 των Σκανδιναβών. Και ρίχει στον αγώνα το βαρύ πυροβολικό, τη Loreen. Τη νικήτρια του 2012 που με το «Euphoria» έκανε τεράστια επιτυχία , από τις λίγες που προέκυψαν από το διαγωνισμό.
Τελικά η Σουηδία κερδίζει και η Loreen γίνεται η μόνη γυναίκα που κερδίζει δύο φορές την πρωτιά. Πολλοί μιλάνε για εκβιαστική νίκη προερχόμενη από τις επιτροπές, καθώς το νικητήριο τραγούδι το «Tatoo» γίνεται το πρώτο που δεν παίρνει ούτε ένα 12άρι από το κοινό. Παρόλα αυτά έγινε επιτυχία και εκτός διαγωνισμού.
Όσον αφορά τον φετινό διαγωνισμό. Η συμμετοχή του Ισραήλ έχει συναντήσει αντιδράσεις καθώς πολλοί πίστεουν ότι έπρεπε λόγω πολέμου να αποκλειστεί λόγω πολέμου. Η εκπρόσωπος του Ισραήλ Έντεν Γκολάν πηγαίνει στις πρόβες φρουρούμενη ενώ και πριν από την εμφάνισή της είχαν αρχίσει οι έντονες αποδοκιμασίες. «H Eden στάθηκε στη σκηνή κατά τη διάρκεια της πρόβας με περηφάνια και έδωσε μια απίστευτη ερμηνεία. Δεν τη φίμωσαν και δεν θα μας φιμώσουν», μετέδωσε η ισραηλινή τηλεόραση για τα γιουχαϊσματα.
Από την άλλη φαβορί είναι η Ελβετία με τον Nemo που αν κερδίσει θα είναι το πρώτο άτομο με μη προσδιορισμένο φύλο που κερδίζει.
Πολιτική, ΛΟΑΤΚΙ, αλλά και τεχνολογία στο φουλ, ενώ από κοντά και τα social που δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους, έχουν στείλει τον διαγωνισμό ξανά στην κορυφή. Τι και αν από μουσικός που ήταν στο παρελθόν, έχει γίνει συντριπτικά τηλεοπτικός; Η EBU αποδεικνύει πως ξέρει καλά τη δουλειά της.
Σπύρος Δευτεραίος
