pontosnews.gr
Πέμπτη, 19/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Καφενέδες της Σμύρνης: Με παιχνίδια και του μαχαλά τα παλικάρια, στέκια της εποχής

Γλεντζέδες σύχναζαν σε αυτά τα Κέντρα, όπως τα περιγράφει ο Δημήτρης Αρχιγένης

9/02/2024 - 8:50μμ
Δρόμος στην αγορά της Σμύρνης. Φωτογραφία του Φρεντερίκ Μπουασονά σε λεύκωμα του 1919 (πηγή: Ελληνική Βιβλιοθήκη - Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης)

Δρόμος στην αγορά της Σμύρνης. Φωτογραφία του Φρεντερίκ Μπουασονά σε λεύκωμα του 1919 (πηγή: Ελληνική Βιβλιοθήκη - Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Αντίστοιχη του κοσμοπολιτισμού της ήταν η διασκέδαση στη Σμύρνη, ωστόσο φαίνεται πως οι καφενέδες ήταν αυτοί που ξεχώριζαν, εκεί όπου στις σχόλες «ηπαίζανε τα παιχνίδια» όπως αναφέρει ο γιατρός, ζωγράφος και συνθέτης Δημήτρης Αρχιγένης στα Λαογραφικά.

«Παιχνίδια» ήταν τα μουσικά όργανα· «και του μαχαλά τα παλικάρια, του μπάσο-ράγκου (σ.σ. κατώτερης τάξης), ηπααίνανε να χορέψουνε. Κι οι νταήδες, για να δείξουνε τα ρεμπέτικα κι αντρικά σκέρτσα τως», γράφει.

Εκτός από τους καφενέδες, σαντούρια, βιολιά και κόντρα μπάσο είχαν και άλλα Κέντρα: οι μπιραρίες, οι ταβέρνες και οι μπακαλοταβέρνες, με τραγούδι ή χωρίς.

Εσωτερικό καφενείου. Ελαιογραφία σε ξύλο του Περικλή Βυζάντιου, από την περίοδο της παραμονής του στο μικρασιατικό μέτωπο, το διάστημα 1921-1922 (πηγή: Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)

Ο Δημήτρης Αρχιγένης σημειώνει ότι την ιδιότητα του… γλεντζέ την έβρισκες στην κατώτερη τάξη και σπάνια στη μεσαία (μέτζο-ράγκου). Και ποια ήταν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα; «Άμαν ηβράδιαζε, ύστερις απ’ τη βαριά δουγιά, του άρεσε να πααίνει στα Κέντρα που είχανε παιχνίδια, με τραγούδι, για να κάτσει να πιει, όχι όμως και να μεθύσει, παρά να ’ρχει στο τσακίρ κέφι. Να ακούσει τα μερακλήδικα σμυρνέικα και τσοι αμανέδες.

»Κι άμα του ερχούντανε το κέφι, να σηκωθεί τότες να χορέψει καρσιλαμά, χασαποσέρβικο, χασάπικο πολίτικο, ζεϊμπέκικο, τσιφτετέλι, κιόρ-ογλου, μοναχός του, γιά με καναδυό απ’ την παρέα του, αναλοής με το χορό. Γυναίκα δεν ηβρισκούντανε στα Κέντρα αυτά εκεί μέσα να χορέψει μαζί τση. Γιατίς στα Κέντρα αυτά δεν ηεπιτρεπούντανε».

Και αν ο γλεντζές είχε παραγγελιά για τα όργανα, άφηνε ασημένιους παράδες πάνω στις χορδές του σαντουριού, «για να βριντήξουνε και ν’ ακουστούνε». Ή ακόμα σάλιωνε και κολλούσε στο κούτελο του τραγουδιστή «κανένανε μεγάλο ασημένιο παρά».

Σκηνή σε καφενείο στη Σμύρνη. Περιλαμβάνεται σε έργο του Theodore Le Black που εκδόθηκε το 1833-4 στο Παρίσι (πηγή: Γεννάδειος Βιβλιοθήκη – Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα)

Οι καφενέδες της Σμύρνης, όμως, ήταν και στέκια· προκύπτει από το στέκομαι, καθώς εκεί κάθονταν και περίμεναν τους πιθανούς εργοδότες όσοι έψαχναν μεροκάματο. Την ίδια μέθοδο ακολουθούσαν «οι παιγνιδιατόροι και οι τραγουδιστάδες».

Σύμφωνα με τον Δημήτρη Αρχιγένη οι πιο γνωστοί καφενέδες ήταν:

• Του Τσακιτζή-μπάση (μουσικός αρχηγός), στο μαχαλά του Αϊ-Δημήτρη. «Απ’ όξω είχε μια νταμπέλα που ’γραφε “Απόλλων ο Μουσηγέτης” και δίπλα του ένα μικρό αγαλματάκι γυψένιο ο Απόλλωνας με τη λύρα του. Σε μια γωνιά πάλι του καφενέ ήτανε κρεμασμένο το βιολί του βιολάτορα Μπινέτα, που ήτανε πολύ παγιό».

• To Ποσειδών, το πιο κοσμικό, «του Μιχαλάκη του Παπακυριακού απάνω στον ωραίο Και (την προκυμαία) τση Σμύρνης κοντά στα Βαποράκια (αποβάθρα για τα βαποράκια για τα θαλασσινά περίχωρα τση Σμύρνης)».

• Του Καραβά του Γιάννη, στον Απάνω Μαχαλά «που ’χε περιβόλι με πηγάδι κι από πίσω είχε σκάλα κ’ ηκατέβαινες στην εκκλησία του Aϊ-Γιάννη του Θεολόγου (που το ξυλόγλυπτο τέμπλο στολίζει τώρα την Αγία Φωτεινή τση Νέας Σμύρνης».

Μετά την Καταστροφή του 1922, ο Γιάννης Καραβάς που είχε το παρατσούκλι «Τσάμης» ήρθε πρόσφυγας στην Ελλάδα και άνοιξε ένα παρόμοιο καφενείο στην οδό Αθηνάς 22, στο κέντρο της Αθήνας. «Μικρά Ασία» το είπε και σύντομα έγινε ξανά γνωστό.

«Αυτού ηκάνανε στέκι οι παιγνιδιατόροι και τραγουδιστάδες Σμυρνιοί,Μικρασιάτηδοι και ντόπιοι. Ο Καραβάς ηπέθανε το 1957 και το καφενείο το ανέλαβε ο αδερφός του ο Γιώργης.

»Και σαν ηπέθανε κι αυτός, το ανέλαβε ο γιος του Γιάννη, ο Νίκος, με τη μητέρα του την Αγγέλα και το ονοματίσανε “Ο Καραβάς”. Μα κι ο Νίκος το 1967 το ’χε παρατήσει κ’ ήτανε κλειστό. Και τότες οι παιγνιδιατόροι ηπααίνανε κ’ ηκάνανε στέκι σ’ένα μικρό καφενείο στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου και στου Μίλτση οι παρακατιανοί», λέει στην περιγραφή του ο Δημήτρης Αρχιγένης.

Με πληροφορίες από το αρχείο της βιβλιοθήκης του Συνδέσμου Μικρασιατών Κωνσταντινουπολιτών Χαλανδρίου «Ρίζες». Ευχαριστούμε τον Νίκο Καραμπουρνιώτη.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

O Γεώργιος Καλοκάρδης προσφέρει το Ευαγγέλιο στον Επίσκοπο Αραβισσού Κασσιανό, για τον εμπλουτισμό της ιστορικής βιβλιοθήκης της Σχολή της Χάλκης (φωτ.: Facebook / Halki Theological School)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Θεολογική Σχολή της Χάλκης: Τι βρίσκουμε στον ανοιχτό κατάλογο της βιβλιοθήκης της

19/11/2026 - 11:46πμ
Η επιστολή του εμπορικού οίκου Dutilh από τη Σμύρνη, 5 Νοεμβρίου 1827 (φωτ.: VERGOS Auctions)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Σμύρνη του 1827: Μια επιστολή μετά το Ναβαρίνο, που είχε απολυμανθεί – Βγήκε σε δημοπρασία

18/11/2026 - 9:53μμ
Ο γιατρός της Ίμβρου Δημήτρης Φωκάς (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

«Σφραγίδα»: Τουρκικό ντοκιμαντέρ στην Άγκυρα για τον θρυλικό γιατρό της Ίμβρου Δημήτρη Φωκά

18/11/2026 - 1:29μμ
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση «Θυσίας Μνήμη». Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: iliakanea.gr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Πύργος: Τιμή στους προσκόπους της Μικράς Ασίας που έμειναν δίπλα στους αμάχους

17/11/2026 - 12:55μμ
Μικρασιάτες δουλεύουν ως υπαίθριοι κουρείς στην προκυμαία του Πειραιά, το 1922. Στη σύνθεση, το εξώφυλλο του νέου μυθιστορήματος του Δημήτρη Στεφανάκη, «Βαθύ ρεμπέτικο» (φωτ.: Library of Congress / American National Red Cross – εξώφυλλο: Εκδόσεις Μεταίχμιο)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

«Πατρίδα να σου πετύχει!»: Η προσφυγιά του ’22 στο «Βαθύ ρεμπέτικο» του Δημήτρη Στεφανάκη

16/11/2026 - 10:42μμ
Η Αστική Σχολή της Πριγκήπου σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδου, τότε και σήμερα (φωτ.: t24.com.tr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Αστική Σχολή Πριγκήπου: Οι παλιοί μαθητές επέστρεψαν – Νέα ζωή για το ιστορικό ρωμαίικο σχολείο

16/11/2026 - 7:02μμ
Τα κειμήλια των προσφύγων του Εγγλεζονησίου σε νέα στέγη στη Νέα Ιωνία Βόλου. Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook /  Alexandros Meikopoulos)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Νέα Ιωνία Βόλου: Εγκαινιάστηκε η στέγη μικρασιατικών κειμηλίων – Ένα σπίτι για όσα σώθηκαν από τον ξεριζωμό

16/11/2026 - 2:00μμ
H Αντωνία Προδρόμου κατά την παρουσίαση του έργου της,  στην αίθουσα εκδηλώσεων Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' στη Λευκωσία. Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ')
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Μικρασιάτες πρόσφυγες: Έφταναν στην Κύπρο, αλλά δεν τους άφηναν να αποβιβαστούν

15/11/2026 - 2:01μμ
H 85χρονη Βασιλική Ευστρατιάδου και πίσω της νεότερα μέλη των μικρασιατικών συλλόγων, κατά την έναρξη του 1ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Νεολαίας Προσφυγικών Σωματείων. Παρασκευή 13 Νοεμβρίου (φωτ.: messinialive.gr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Καλαμάτα: Από την 85χρονη Βασιλική στην 9χρονη Ανδριανή – Η συγκινητική έναρξη του συνεδρίου Νεολαίας της ΟΠΣΕ

14/11/2026 - 5:24μμ
Μπαούλο και οικογενειακές φωτογραφίες στο Σπίτι της Ανταλλαγής, στη συνοικία Χισάρ των Χωνών (φωτ.: İHA / Gezelim)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Χώνες Μικράς Ασίας: Άνοιξε το μουσείο της Ανταλλαγής που ονειρευόταν ο Κεμάλ Γιαλτσίν

13/11/2026 - 10:59μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Επίθημα με τη μορφή βαδίζοντος λέοντα, του 7ου αι. π.Χ. (φωτ.: Karmir Blur (Teišebaini), Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας)

«Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης: Το άγνωστο βασίλειο της Ουραρτού και οι δεσμοί με το Αιγαίο

11 λεπτά πριν
(Φωτ.: Sean Nealon/ OREGON STATE UNIVERSITY)

Καλλιέργεια πατάτας στη Σελήνη: Η NASA ανοίγει τον δρόμο για ασφαλείς σοδειές εκτός Γης

40 λεπτά πριν
Παλαιστίνια μητέρα κρατά το παιδί της αγκαλιά ενώ περνά μέσα από ερείπια κτηρίων στην πόλη της Γάζας (φωτ.: EPA/Mohammed Saber)

Save the Children: Σχεδόν 589 εκατομμύρια παιδιά ζουν σε εμπόλεμες ζώνες

1 ώρα πριν
(Φωτ.: Μαρία Σαχανίδου)

Από το Λονδίνο στην κορυφή των ελληνικών θεατρικών φεστιβάλ: Οι ομογενείς που κάνουν περήφανη την Ελλάδα

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EPA / Olivier Hoslet)

Κυβερνοεπίθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης – Ποια συστήματα τέθηκαν εκτός λειτουργίας

2 ώρες πριν
Γυναίκα με τοπική ενδυμασία της Τραπεζούντας των αρχών του 20ού αι. (φωτ.: «Έξοδος» τόμος Η')

Δράμα: Η θέση της γυναίκας στην ποντιακή κοινωνία μέσα από μια ξεχωριστή εκδήλωση των «Κομνηνών»

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV