Μωμόγεροι με προβιές, προσωπεία και κουδούνια, αντί για φουστανέλες με περικεφαλαία, βγήκαν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς στους δρόμους του Κιλκίς, σε μια ακόμα αναβίωση του ποντιακού εθιμικού δρώμενου του Δωδεκαήμερου. Με νταούλι, αγγείο και λύρα, η γονιμική και ευερτηριακή τελετή… έδιωξε τον παλαιό χρόνο από την πόλη, χάρη στην Ένωση Ποντίων Ν. Κιλκίς «Οι Αργοναύτες».
Παρότι πιστοί χριστιανοί, οι Πόντιοι διατήρησαν παγανιστικά έθιμα, τα οποία μπλέχτηκαν με θρησκευτικές τελετουργίες και γέννησαν θεατρικά δρώμενα.
Έτσι, οι θίασοι είχαν θεατρική συνείδηση, σε αντίθεση με την αρχαϊκή μορφή του δρώμενου στην οποία κυριαρχούσε η λατρευτική ιερότητα. Οι «ηθοποιοί» αυτοσχεδιάζουν με μίμηση και λόγο, χωρίς απαραίτητα θεατρικό κείμενο, με πολλές ελευθεροστομίες και απρεπείς κινήσεις – αυτή η μορφή του λαϊκού θεάτρου δρόμου ίσως είναι η παλαιότερη μορφή ελληνικού θεάτρου, πιο παλιά από τον καραγκιόζη και τις ζακυνθινές ομιλίες.
Στην παραλλαγή των Μωμόγερων που παρουσιάστηκε στο Κιλκίς τα προσωπεία έχουν μαγική και γονιμική αφετηρία – ταυτόχρονα καθιστούν τους φέροντες πιο τολμηρούς και απελευθερωμένους. Άλλωστε, κάθε προσωπείο καθορίζει το χαρακτήρα που υποδύεται ο συμμετέχων (ο θίασος αποτελείται αποκλειστικά από άνδρες).
Οι «Αργοναύτες» παρουσίασαν τους εξής χαρακτήρες:
• Ντερεμπέης: Ο πλούσιος Τούρκος μπέης, ο οποίος… «με τον παρά του και με την κυρά του».
• Κιζίρ: Ο νέος ωραίος, υπήκοος του μπέη, τον οποίο αγαπά η νύφε.
• Νύφε: Συμβολίζει τη γονιμότητα της γης, την καρποφορία, τη ζωή.
• Κατής: Ο Τούρκος δικαστής που προσπαθεί να δικάσει σύμφωνα με το δικό του «συμφέρον».
• Τσανταρμάς: Ο χωροφύλακας που προσπαθεί να μην αποδώσει ενοχή.
• Δίκωλον: Κουβαλάει τον νεκρό αδελφό του στην πλάτη προσπαθώντας να βρει το δίκιο του.
• Διατρόν: Προσπαθεί με ανορθόδοξες μεθόδους να διαπιστώσει το θάνατο του Κιζίρ.
Υπάρχει ακόμα αυτός που πειράζει όλους τους συμμετέχοντες –μαζί και τους θεατές– και παίρνει τη μορφή του διαβόλου, αλλά και οι προστάτες της Νύφης, οι Μωμόγεροι.
