— Με πονάει το δόντι. Ο τραπεζίτης.
— Ο δεξής ή ο αριστερός;
— Ο δεξής.
— Εμ, υπάρχει αριστερός τραπεζίτης;
Αυτή η μυθική στιχομυθία έχει διαμειφθεί σε φιλμ του 1958, το Η κυρά μας η μαμή. Που μπορεί σήμερα να θεωρείται κλασική, όμως η εμπορική αποτυχία της, τότε, παραλίγο να κλείσει την Φίνος Φιλμ. Βλέπετε, από τότε ο Έλληνας δεν άντεχε να βλέπει επί οθόνης τα κακώς κείμενα.
Ειδικά όταν ήταν διαποτισμένα με πανέξυπνο χιούμορ.
Δημιουργός της ταινίας ήταν ο Αλέκος Σακελλάριος. Ένας σπουδαίος, ευφυέστατος δημιουργός, που όμως είχε επίγνωση και σε ποια χώρα βρισκόταν.
Τα βαριά ονόματα
Μητέρα του η Ελένη Ζάππα, απόγονος του εθνικού ευεργέτη Κωνσταντίνου Ζάππα, και πατέρας του ο Πύρρος Σακελλάριος με καταγωγή από τα Γιάννενα. Το επώνυμο «Σακελλάριος» δόθηκε στον πρόγονό του Χριστόδουλο Μίσιο, ο οποίος μετοίκησε στα Γιάννινα στα μέσα του 18ου αιώνα και αργότερα υπηρέτησε στην εκκλησία του Αρχιμανδρείου, με τον ιερατικό βαθμό του «Σακελλάριου». Προπάππος του ήταν ο Πάνος Σακελλάριος, σημαντικός επιχειρηματίας του 19ου αιώνα και τιτλούχος του οθωμανικού κράτους, στο σπίτι του οποίου φιλοξενήθηκε στις 6 Μαρτίου του 1913, μετά την απελευθέρωση της πόλεως, ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος.
Ο παππούς του, Χρηστάκης, διατέλεσε επί Τουρκοκρατίας πρώτος δήμαρχος των Ιωαννίνων, όμως μετά το θάνατό του, η οικογένεια Σακελλάριου εγκατέλειψε την πόλη και εγκαταστάθηκε σε ισόγειο διαμέρισμα της οδού Ικονίου, στο παλιό τέρμα Αχαρνών, στην Αθήνα. Ο Αλέκος μεγάλωσε στο σπίτι όπου εγκαταστάθηκε αργότερα η οικογένειά του, στη διασταύρωση των οδών Μιχαήλ Βόδα & Περγάμου 17, στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα.
Σε νεαρή ηλικία σχεδίαζε και παρουσίαζε αυτοσχέδιες παραστάσεις, κάνοντας μιμήσεις και παίζοντας φυσαρμόνικα παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα του, καθώς –όπως έλεγε αργότερα– τα χρόνια εκείνα ήταν «…πολύ θλιβερά και πολύ μελαγχολικά, κολυμπούσαμε στα μικροχρέη».
Ο Αλέκος είχε ιδιαίτερη δυσκολία στην παρακολούθηση των μαθημάτων του Γυμνασίου, και η οικογένειά του θεωρούσε επιτυχία το ότι περνούσε τις τάξεις.
Αποφοίτησε από το 8ο Γυμνάσιο Αθηνών, στην οδό Νικοπόλεως, στο οποίο ήταν συμμαθητής με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον μετέπειτα μαέστρο Δημήτριο Χωραφά, τον μετέπειτα πρόεδρο του Ολυμπιακού Νίκο Γουλανδρή, ενώ από τα μαθητικά του χρόνια, μαζί με τον επίσης συμμαθητή του Τάσο Βουρνά, δημοσιογράφο, ιστορικό συγγραφέα και στέλεχος της Αριστεράς, εξέδιδε τη χειρόγραφη εφημερίδα Ο μαθητής.
Πάμε κι όπου βγει
Συνεχίζει στο θέατρο, και κάπου στα μέσα του Εμφυλίου γνωρίζεται με τον Φιλοποίμενα Φίνο. Ο τελευταίος είχε ερωτευτεί το μέσο που λέγεται κινηματογράφος και είχε καταλάβει πως η υπόθεση είχε ψωμί – αρκεί να υπάρχουν ταλαντούχοι και έξυπνοι άνθρωποι, κι ας μην γνωρίζουν αρχικά τα τεχνικά. Έτσι διαβάζει το «Παπούτσι από τον τόπο σου», ένα σενάριο που είχε γράψει ο Σακελλάριος. Του λέει ψέματα ότι θα το σκηνοθετήσει ο Γιώργος Τζαβέλας, και τελικά από τη μια στιγμή στην άλλη ο Αλέκος Σακελάριος βρίσκεται να υπογράφει την πρώτη του σκηνοθεσία, την οποία όμως δεν θα δούμε ποτέ, γιατί η ταινία έχει χαθεί.
Χαμένος θεωρείται και ο «Άλλος», μια διαφορετικού είδους ταινία του 1952 με πρωταγωνιστή τον Γιώργο Παππά. Ο Σακελλάριος ήταν περήφανος γι’ αυτήν, και πολύ στεναχωρημένος που χάθηκε.
Έστω και με αυτό τον παράδοξο τρόπο, γίνεται σκηνοθέτης. Και αρχίζουν οι επιτυχίες αλλά και οι θεατρικές μεταφορές έργων του –που συνήθως έγραφε με τον συνεργάτη του Χρήστο Γιαννακόπουλο– στο σινεμά. Για να καταλάβετε την ευφυΐα του, δανειζόμαστε μια φράση ενός κριτικού: «Στις ταινίες του Τσιφόρου που έπαιζε η Γεωργία Βασιλειάδου, ο συγγραφέας τόνιζε την εξωτερική της εμφάνιση. Ο Σακελλάριος δεν το έκανε ποτέ. Ήξερε ότι η εικόνα ήταν πιο ισχυρή από το λόγο».
Η σχέση με την Αλίκη
Μπορεί όπως είπαμε Η κυρά μας η μαμή να πήγε χάλια εισπρακτικά, όμως την επόμενη χρονιά, το 1959, ο Σακελάριος πήρε το αίμα του πίσω με την ταινία Το ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο. Το φιλμ που εκτόξευσε την Αλίκη στην κορυφή, αλλά που στο παρασκήνιο έγινε μάχη. Αιτία, η σχέση που είχε τότε εκείνος με την ηθοποιό Νίκη Λινάρδου, η οποία έμελλε να γίνει η δεύτερη σύζυγός του. Μάλιστα, λέγεται ότι ο Σακελλάριος την πλάσαρε ως «νέα Βουγιουκλάκη», και ήταν ο λόγος που η Αλίκη έγινε έξαλλη κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων καθώς ο σκηνοθέτης έκανε πολλά κοντινά πλάνα στη μέλλουσα σύζυγό του.
Αλλά και στο Η Αλίκη στο ναυτικό είχε παιχτεί σκηνικό.
Συγκεκριμένα, στο γύρισμα του «Τράβα μπρος», στο χορό, πήγε η Αλίκη και νόμιζε ότι ο Αλέκος είχε βάλει τη Λινάρδου στη θέση της. Τσακώθηκαν και ο Σακελλάριος δήλωσε ότι σταματά την ταινία, καθώς δεν υπήρχε ποτέ περίπτωση να το έκανε αυτό στην Αλίκη. Υποχώρησε η Αλίκη τελικά, ενώ μπήκε στη μέση κι ο Φίνος και όλα καλά.
«Ο Αλέκος Σακελλάριος είχε πολλές κόντρες, και με την Αλίκη Βουγιουκλάκη είχε κόντρα, και στα δικαστήρια είχαν πάει. Μια φορά είχε κάνει ένα νούμερο-παρωδία με τη Βουγιουκλάκη και τον Παπαμιχαήλ, και η Αλίκη του είχε κάνει αγωγή και τον είχε πάει στα δικαστήρια διότι ήταν σκληρό το νούμερο. Εκείνο που του είχε κακοφανεί δεν ήταν τόσο η αγωγή της Αλίκης και του Δημήτρη, όσο ότι μάρτυρας υπεράσπισης της Αλίκης είχε πάει η Τζένη Καρέζη. Με την Αλίκη Βουγιουκλάκη τα βρήκε, με την Τζένη Καρέζη δεν τα βρήκε. Την Τζένη την είχε βγάλει ο Αλέκος στον κινηματογράφο», είχε αποκαλύψει η Τίνα Σακελλάριου, η τρίτη και τελευταία σύζυγός του, πριν από μερικά χρόνια.
Η συνεργασία Σακελλάριου-Βουγιουκλάκη είχε κυρίως επιτυχίες, ενώ δυο φορές που η Αλίκη είχε αποτύχει στο θέατρο, κλήθηκε εκείνος να την σώσει. Και το έκανε. Τη μια δίνοντάς της τα Χτυποκάρδια στο θρανίο και τη δεύτερη στην Κόρη μου τη σοσιαλίστρια.
O σεβασμός όλων
Αν και στη δεκαετία του ’70 ξαναγύρισε στη Φίνος Φιλμ, όπου συνεργάστηκε κυρίως με τη Ρένα Βλαχοπούλου, πολλά από τα πράγματα που σχεδίαζε δεν έγιναν. Όπως, για παράδειγμα, μια ταινία με θέμα τη ζωή του Ρήγα Φεραίου.
Έκανε πράγματα για τη νεοσύστατη τότε τηλεόραση, είδε τα έργα του να ανεβαίνουν ξανά, ενώ από το 1978 ως το τέλος της ζωής του έζησε με την τρίτη του σύζυγο, παρά τις τέσσερις δεκαετίες που τους χώριζαν. Το φινάλε της ζωής του δεν ήταν ήρεμο, όπως περιγράφει η Τίνα Σακελάριου.
«Ο Σακελλάριος είχε ζάχαρο και ήταν με χάπια μια ζωή. Στην ινσουλίνη καταφύγαμε τους τελευταίους μήνες. Πάθαινε πολλά πνευμονικά οιδήματα και κουραζόταν η καρδιά του. Ήμουν δίπλα του στην εντατική του “Ερυθρού Σταυρού” και τα ‘χα δει όλα. Παρ’ όλα αυτά τον έβγαλα όρθιο από κει, περπατώντας. Μετά από έναν χρόνο υποτροπίασε και κράτησε περίπου ένα τρίμηνο. Ήρθαμε εδώ και πέθανε στο σπίτι. Πριν τον είχα πάει στο “Υγεία”, γιατί είχε σταματήσει να τρώει».
Ο Αλέκος Σακελλάριος πάντως διατήρησε το χιούμορ του ως το τέλος.
Ήταν στον «Ερυθρό Σταυρό» με ορούς. «Σας ταΐζουν καλά εδώ», σχολίασε ο Μίμης Πλέσσας για να ‘λεγε κάτι. «Κάτσε να σου κάνουμε το τραπέζι», του απάντησε ο Σακελλάριος.
Σπύρος Δευτεραίος
