pontosnews.gr
Τρίτη, 17/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ο ναός της Υπαπαντής στα Κοτύωρα, με τον σκαλιστό δικέφαλο αετό που καταστράφηκε από Τούρκο

Στη σύγχρονη τουρκική πόλη εξακολουθεί να δεσπόζει ο ναός, αλλά πλέον χρησιμοποιείται ως πολιτιστικό κέντρο

2/02/2023 - 10:19πμ
Ο ναός της Υπαπαντής στα Κοτύωρα, 1982 (πηγή: Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας / Συλλογή Ευξείνου Λέσχης Βέροιας)

Ο ναός της Υπαπαντής στα Κοτύωρα, 1982 (πηγή: Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας / Συλλογή Ευξείνου Λέσχης Βέροιας)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Αυστηρή αργία στα σπίτια των Ποντίων την ημέρα της Υπαπαντής, τα δύο τη Κουντούρ’ τη Παναΐας, όπως λέγεται στην ποντιακή διάλεκτο. Έτσι στις 2 Φεβρουαρίου, ημέρα που σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες άρχιζε το ζευγάρωμα των πουλιών, αλίμονο σε εκείνον που δούλευε, καθώς ούτε η λέπρα θα τον άφηνε, ούτε η ανέχεια, σύμφωνα με την παροιμία (αϊλί εκείνον π’ έκαμεν τα δύο τη Κουντούρ’ τη Παναΐας. Μήτε η τζέπρα αφήν’ ατόν μήτε ανεχετία).

Στα σημερινά Κοτύωρα, τη σύγχρονη Ορντού των Τούρκων, εξακολουθεί να δεσπόζει ο ναός που ήταν αφιερωμένος στην Υπαπαντή και που πλέον χρησιμοποιείται ως πολιτιστικό κέντρο.

Η ελληνική πλευρά της πόλης ήταν χωρισμένη σε δύο κύριες συνοικίες με βάση την εκκλησία που υπήρχε: της Υπαπαντής (ή της Παναγίας ή το Πέραν τη μαχαλάν), και του Αγίου Γεωργίου (ή τοι Τσαϊρί τη μαχαλάν). Αργότερα, μετά το 1870, δημιουργήθηκε και η τρίτη συνοικία του Αγίου Νικολάου (Πιλπίλ Ντερέ ή Ποχλού Ντερέ), απ’ όσους εγκαταστάθηκαν από πόλεις και χωριά της Χαλδίας.

Στις αρχές του 20ού αι. τα Κοτύωρα είχαν περίπου 12.000 κατοίκους, από τους οποίους οι μισοί τουλάχιστον ήταν Έλληνες και οι υπόλοιποι Τούρκοι και Αρμένιοι. Οι ελληνικές συνοικίες βρίσκονταν στην παραλιακή ζώνη, ενώ η τουρκική και η αρμενική στο εσωτερικό.

Σύμφωνα με άρθρο του Ι. Σαλτσή στην Ποντιακή Εστία, μέχρι να ολοκληρωθεί ο ναός της Υπαπαντής οι ενορίτες εκκλησιάζονταν σε μια πιο φτωχική εκκλησία που είχε χτιστεί πρόχειρα απ’ όσους είχαν εγκατασταθεί το 1765 από την Αργυρούπολη και την περιφέρειά της.

Ο ναός της Υπαπαντής και άποψη της σύγχρονης πόλης (φωτ.: Θωμαΐς Κιζιρίδου)

Επιβλητική σε εμφάνιση με τις πελεκητές πέτρες των τοίχων, η Υπαπαντή είχε και πανύψηλο μαντρότοιχο που περιλάμβανε τον αυλόγυρο της Ψωμιάδειου Σχολής, η οποία χτίστηκε την περίοδο 1870-73 με δαπάνες του Κώστα Σ. Ψωμιάδη. Η σχολή λειτουργούσε ως ημιγυμνάσιο (είχε 9 τάξεις) και οι μαθητές διδάσκονταν τόσο τα τυπικά μαθήματα όσο και διάφορες πρακτικές γνώσεις.

Η ανέγερση, με βάση το σχέδιο του ναού της Αγίας Τριάδος της Αμισού, ξεκίνησε το 1885. Χρειάστηκαν αλλεπάλληλοι έρανοι αλλά και προσωπική εργασία για να γίνει αποπεράτωση, το 1902 ή το 1903.

«Θυμάμαι σαν σήμερα τον γιγαντόσωμο άντρα, τον Τάσο Καπαλού, που μετέφερε τις Κυριακές και γιορτές απ’ το τελωνείο στην πλάτη του, ως προσωπική προσφορά εργασίας, βαρύτατες πλάκες από μαλακές πελεκητές πέτρες της Οινόης για το στρώσιμο το δαπέδου της εκκλησίας» έγραφε ο Ι. Σαλτσής.

Ο ίδιος πρόσθετε ότι στην εξωτερική όψη του δυτικού τοίχου εντοιχίστηκε ένας δικέφαλος αετός, σκαλιστός πάνω σε μαλακή πέτρα. Το σύμβολο αυτό το κατέστρεψε ένας Τούρκος φαρμακοποιός που εγκαταστάθηκε στα Κοτύωρα το 1905, πιθανότατα από τη Θεσσαλονίκη. Μάλιστα για να μπορέσει να τον φτάσει παρήγγειλε ειδική ξύλινη σκάλα σκάλα.

Σύμφωνα με το άρθρο στην Ποντιακή Εστία, «δημόσια συζήτηση δεν επακολούθησε μεταξύ των Τούρκων συμπολιτών. Οι Ρωμιοί τρομαγμένοι δέχτηκαν την ιεροσυλία. Την εξέλαβαν ως μια θαμπή, όχι ξεκάθαρη, αόριστη απειλή, της οποίας τα επακόλουθα δεν μπορούσαν να προκαθορίσουν. […] Τις λεπτομέρειες της συντριβής του δικέφαλου αετού (την αρχή των ωδίνων) τις αφηγήθηκε στον συγγραφέα του παρόντος άρθρου Ι. Σαλτσή ο συμπατριώτης του Παναγιώτης Φυτανίδης, 86 ετών τότε, που εργάστηκε ως χτίστης στην ανέγερση του ναού της Υπαπαντής, ήδη κάτοικος Θεσσαλονίκης, οδός Λόϋδ Τζώρτζ, αρ. 25».

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: kozan.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Κοζάνη: Η «Μνήμη» έφερε κοντά τους φίλους του ποντιακού πολιτισμού με μουσική και χορό

16/11/2026 - 8:37μμ
Οι γυναίκες των «Ακριτών» ποζάρουν με το... αποτέλεσμα του κόπου τους. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Παύλος Καρυπίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντιακές γεύσεις στους Επταμύλους Σερρών – Οι «Ακρίτες» έστρωσαν τραπέζι για 25η φορά

16/11/2026 - 7:49μμ
Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Στιγμιότυπο από παλαιότερη εκδήλωση της «Ρωμανίας» στη Γλυφάδα (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού στη Γλυφάδα: Ένα τριήμερο με το βλέμμα στο μέλλον

16/11/2026 - 4:41μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων: Στην ιστορία πέρασε το 34ο Γνωμοδοτικό Συμβούλιο – Οι αποφάσεις

16/11/2026 - 9:23πμ
O Αδάμ Μοριάνοφ με τις μαθήτριές του. Αριστερά η κόρη του Σόνια (πηγή: athensvoice.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Αδάμ Μοριάνοφ: Ο άγνωστος ιδρυτής του ελληνικού κλασικού μπαλέτου με καταγωγή από τα Σούρμενα του Πόντου

15/11/2026 - 9:19μμ
(Πηγή: Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ο Σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης χορηγός της ταινίας «Λαχτάρα» του Σεμπάστιαν Χονδροκώστα

15/11/2026 - 5:16μμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Το κενοτάφιο για τους Έλληνες της Τρίπολης του Πόντου (φωτ.: Facebook / Vasilis Tsenkelidis)
ΠΟΝΤΟΣ

Τρίπολη του Πόντου: 110 χρόνια μετά, οι απόγονοι θυμούνται εκείνους που δεν γύρισαν

15/11/2026 - 2:44μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Εργαζόμενοι σε εργαστήριο αρτοποιίας (φωτ.: 
EUROKINISSI / Μιχάλης Καραγιάννης)

Κατώτατος μισθός 2027: Ποιοι φτάνουν τα 1.012 ευρώ μικτά από τον Ιανουάριο

21 λεπτά πριν
Πρωτοσέλιδο της ομογενειακής εφημερίδας «Νέος Κόσμος». 21 Νοεμβρίου 1973

Πολυτεχνείο 1973: Το τανκ στην πύλη και το μποϊκοτάζ σε ελληνικό πλοίο στη Μελβούρνη

46 λεπτά πριν
Αστυνομικοί της Αντιτρομοκρατικής σε παλαιότερη επιχείρηση (φωτ.: EUROKINISSI / Στέλιος Μισίνας)

Σχεδίαζαν δολοφονία στην Ελλάδα με εντολές από το Ιράν – Συλλήψεις σε Αθήνα και Σκόπια

1 ώρα πριν
Τμήμα του οδικού καταστρώματος της γέφυρας της Κριμαίας φέρεται να έχει καταρρεύσει στα νερά του Στενού του Κερτς και να φράζει την κύρια δίοδο των εμπορικών πλοίων ανάμεσα στην Αζοφική και τη Μαύρη Θάλασσα (πηγή: X / @sentdefender)

Γέφυρα της Κριμαίας: Νέο ουκρανικό πλήγμα πριν από τη συνάντηση Τραμπ, Σι και Πούτιν

2 ώρες πριν
Ο Ακρίτας αποτελεί μέρος της σύνθεσης του μνημείου Πόντιων Αγωνιστών που βρίσκεται στην παραλία της Αλεξανδρούπολης (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)

Ποντιακό αντάρτικο: Πώς οι 47 του Αγιού Τεπέ έβγαλαν 2.500 αμάχους από τον κλοιό

2 ώρες πριν
(Φωτ.: NASA Science)

Λεοντίδες: Εντυπωσιακή βροχή διαττόντων αστέρων απόψε – Πότε θα κορυφωθεί και πού θα είναι ορατή

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV