Εβδομήντα εφτά χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, από την κοίμηση του Μητροπολίτη Τραπεζούντος και μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρύσανθου Φιλιππίδη, τη μνήμη του οποίου τιμά η Ένωση Ποντίων Πιερίας.
Η Ένωση, αναγνωρίζοντας το έργο και την προσφορά του, είχε καταθέσει ήδη από το 1998 πρόταση προς το Δημοτικό Συμβούλιο για τη μετονομασία οδού προς τιμήν του. Η προτομή του κοσμεί το Πνευματικό-Πολιτιστικό Κέντρο της Ένωσης από τον Οκτώβριο του 2023, όταν και πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήριά της.
Η πορεία του
Ο Χρύσανθος Φιλιππίδης (1881–1949) υπήρξε μία από τις επιφανέστερες εκκλησιαστικές, πολιτικές και εθνικές προσωπικότητες του ελληνισμού στον 20ό αιώνα. Εξελέγη Μητροπολίτης Τραπεζούντος το 1913. Το 1916, όταν τα οθωμανικά στρατεύματα εγκατέλειψαν την πόλη μπροστά στη ρωσική προέλαση, διορίστηκε διοικητής της Τραπεζούντας. Άσκησε την εξουσία με δικαιοσύνη και σύνεση και προστάτευσε τόσο τον ελληνικό πληθυσμό όσο και τους μουσουλμάνους κατοίκους από βιαιότητες και λεηλασίες.
Τα επόμενα χρόνια αναδείχθηκε σε κύριο εμπνευστή και εκφραστή του αγώνα για τη δημιουργία αυτόνομης ή ανεξάρτητης Δημοκρατίας του Πόντου. Το 1919 μετέβη στο Παρίσι, στο πλαίσιο της Συνδιάσκεψης της Ειρήνης, όπου σε συνεργασία με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και ξένους διπλωμάτες προώθησε τα αιτήματα του ποντιακού ελληνισμού. Το Δικαστήριο της Αγκύρας τον καταδίκασε σε θάνατο ερήμην το 1921.
Στην Αθήνα και στην Κατοχή
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την Ανταλλαγή Πληθυσμών εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και το 1938 εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος. Με την έκρηξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου το 1940 πρωτοστάτησε στην οργάνωση της κοινωνικής αλληλεγγύης και της στήριξης του μετώπου μέσω της «Προνοίας Στρατευομένων».
Τον Απρίλιο του 1941, κατά τη γερμανική εισβολή, αρνήθηκε να παραδώσει την Αθήνα στους κατακτητές, δηλώνοντας ότι καθήκον του Αρχιεπισκόπου είναι να ελευθερώνει και όχι να υποδουλώνει. Αρνήθηκε επίσης να ορκίσει την κυβέρνηση του Γεωργίου Τσολάκογλου. Καθαιρέθηκε από το αρχιεπισκοπικό αξίωμα τον Ιούνιο του 1941 και τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό καθ’ όλη τη διάρκεια της Κατοχής.
Ο Χρύσανθος υπήρξε επίσης λόγιος και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Κορυφαίο έργο του θεωρείται το σύγγραμμα «Η Εκκλησία της Τραπεζούντος», που αποτελεί θεμελιώδη πηγή για την ιστορία του Πόντου. Πέθανε στις 28 Σεπτεμβρίου 1949 στην Αθήνα.
