Στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι πρόσφυγες μετά την άφιξή τους στην Ελλάδα, τόσο σε ό,τι αφορά την υγεία τους από τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης όσο και από τη συμπεριφορά του ντόπιου πληθυσμού αλλά και κρατικών υπαλλήλων, θα αναφερθεί ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας αλλά και επιστημονικά υπεύθυνος για θέματα Ιστορίας του Ιστορικού Αρχείου Προσφυγικού Ελληνισμού Κωνσταντίνος Φωτιάδης, στο διεθνές συνέδριο που διοργανώνει το ΙΑΠΕ μαζί με το Δήμο Καλαμαριάς.
Ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης που, σήμερα, θα εκφωνήσει την ομιλία της επίσημης έναρξης του διεθνούς συνεδρίου με τίτλο «Η επόμενη μέρα μετά την Καταστροφή», το πρωί του Σαββάτου, κατά τη διάρκεια της 9ης συνεδρίας για τις σχέσεις γηγενών-προσφύγων, στο Δημοτικό Θέατρο «Χηλής» θα αναπτύξει το θέμα «Γηγενείς και πρόσφυγες: Ήταν προβληματική η συμβίωση και γιατί;».
Ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας θα μιλήσει και για την τεράστια βοήθεια που πρόσφερε στους ξεριζωμένους και άρτι αφιχθέντες στην Ελλάδα η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων.
Τη χαρακτηρίζει ως «ευλογία για τους πρόσφυγες» και τον πρόεδρό της, Χένρι Μόργκενταου ως «σωτήρα των προσφύγων».
Χάθηκαν χιλιάδες πρόσφυγες – Απαράδεκτες συμπεριφορές
Ειδικότερα, κατά τον Κωνσταντίνο Φωτιάδη, υπάρχουν συγκλονιστικές μαρτυρίες, οι οποίες αποδεικνύουν ότι χιλιάδες πρόσφυγες έχασαν τη ζωή τους και πάρα πολλοί άλλοι αντιμετώπισαν πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας, μετά την άφιξή τους στην Ελλάδα εξαιτίας των σκληρών συνθηκών διαβίωσής τους.
«Όσοι προείδαν την Καταστροφή και είχαν κάποια χρήματα, πέρασαν στα ελληνικά νησιά, εγκαταστάθηκαν σε σπίτια και αντιμετώπισαν λιγότερα προβλήματα. Αυτοί ήταν κυρίως από την περιοχή της Σμύρνης. Υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των ξεριζωμένων από τον Πόντο και από τη Σμύρνη, αναφορικά με τα προβλήματα που αντιμετώπισαν στην Ελλάδα», λέει στο pontosnews.gr ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης.
Κατά τον ίδιο, μεγάλα προβλήματα δημιούργησε στους πρόσφυγες και το γεγονός ότι από το 1923 έως το 1928 στην Ελλάδα υπήρχαν εννέα διαφορετικές κυβερνήσεις.
Το αποτέλεσμα ήταν να αλλάζουν, πριν ολοκληρώσουν τον προγραμματισμό τους, με θύματα αυτών των αλλαγών τους πρόσφυγες.
Ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας τονίζει ακόμα στο pontosnews.gr ότι δημιουργήθηκαν πολλά προβλήματα και από την κακή συμπεριφορά μεγάλου μέρους των ντόπιων αλλά και από αυτήν κρατικών υπαλλήλων κυρίως σε βάρος του αγροτικού πληθυσμού των προσφύγων.
«Η κακή συμπεριφορά κρατικών υπαλλήλων και ντόπιων ήταν πολύ πιο έντονη απέναντι σε τουρκόφωνους πρόσφυγες από τον Πόντο και την Καππαδοκία. Τους μιλούσαν άσχημα και δεν τους εξυπηρετούσαν, ως όφειλε να κάνει μία ευνομούμενη Πολιτεία. Είναι πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα η υπόθεση της Νέας Πάφρας, το 1924, που συγκλόνισε και απασχόλησε για μήνες το ελληνικό Κοινοβούλιο. Τότε οι κάτοικοι του Κιούπκιοϊ, της σημερινής Πρώτης Σερρών, είχαν κάψει τα τσαντήρια των Παφραίων και καταγράφηκαν βιασμοί και άλλες καταστροφές. Παρόμοιες συμπεριφορές είχαμε και σε άλλα μέρη της Ελλάδας. Το ψωμί πλέον έπρεπε να χωριστεί σε περισσότερα κομμάτια, αλλά αυτός δεν ήταν λόγος να γίνονται τέτοια πράγματα μεταξύ αδερφών», τονίζει ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης.
Κατά τον ίδιο, η ευλογία το διάστημα αυτό ήρθε από την Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων και τον πρώτο πρόεδρό της Χένρι Μόργκενταου, τον οποίο χαρακτηρίζει ως «μεγάλη προσωπικότητα και σωτήρα των προσφύγων». Η Επιτροπή έλεγξε τα δάνεια που πήρε η Ελλάδα κυρίως για την αποκατάσταση αγροτικών προσφυγικών πληθυσμών, με αποτέλεσμα να υπάρξει ουσιαστική μέριμνα.
Οι παράνομες δικαιοπραξίες και η ενίσχυση του πληθυσμού της βόρειας Ελλάδας
Μεγάλα προβλήματα κατά το πρώτο διάστημα άφιξης των προσφύγων στην Ελλάδα δημιούργησαν και οι παράνομες δικαιοπραξίες για την αγοραπωλησία γης μεταξύ μουσουλμάνων και ντόπιων Ελλήνων πριν την Ανταλλαγή των πληθυσμών.
«Ο νόμος έλεγε ότι δεν μπορεί να πουλήσει κανείς χωράφι με συμβόλαιο πριν από το 1911. Πολλοί ντόπιοι συνεννοήθηκαν με μουσουλμάνους, προκειμένου να γράψουν ότι τα συμβόλαια έγιναν πριν από το 1911. Έτσι, μπορούσαν να τα κάνουν δικά τους οι ντόπιοι και οι μουσουλμάνοι να κερδίσουν κάποια χρήματα. Έτσι, δημιουργήθηκαν διάφορες συγκρούσεις, διότι η Πολιτεία μόνο τα μουσουλμανικά χωράφια είχε να δώσει στους πρόσφυγες», λέει ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης.
Τέλος, κατά τον ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, αποτέλεσε ευλογία, κυρίως για τη Μακεδονία, η άφιξη των προσφύγων, αφού ενισχύθηκε σημαντικά ο ελληνόφωνος πληθυσμός.
«Σε αυτό, εκτός από τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου, σημαντικό ρόλο έπαιξε ο Νίκος Καζαντζάκης. Σε επιστολή του το 1919 προς τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Κοινωνικής Πρόνοιας αναφέρει ότι στις νέες περιοχές ο ελληνικός πληθυσμός θα πρέπει να ενισχυθεί.
Ως παράδειγμα φέρνει τη περιοχή της Αριδαίας, όπου ζητάει να εγκατασταθούν Έλληνες από τον Καύκασο. Στη συγκεκριμένη περιοχή εκείνη την εποχή μεταξύ των 35.000 κατοίκων υπήρχαν μόλις 1.040 Έλληνες. Η εγκατάσταση και παρουσία 650.000 προσφύγων εξασφάλισε τα βόρεια σύνορά μας και έλυσε το εθνολογικό πρόβλημα στη Βόρεια Ελλάδα, το οποίο μπορεί να είχαμε ακόμα και σήμερα. Μέσα σε μία οκταετία-δεκαετία το πρώτο που έκαναν οι πρόσφυγες, ήταν να βάλουν ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους και στη συνέχεια να δείξουν σεβασμό στους νεκρούς αλλά και να επιτελέσουν το χρέος τους απέναντι στην πίστη και τη θρησκεία. Ίδρυσαν εκκλησίες και μοναστήρια και έβαλαν τη λέξη Νέα μπροστά από το όνομα των οικισμών που εγκαταστάθηκαν, προκειμένου να διατηρήσουν ζωντανή τη μνήμη», σημειώνει ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
- Διαβάστε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου.
- Το pontosnews.gr είναι χορηγός επικοινωνίας του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου «Η επόμενη μέρα μετά την καταστροφή».
