Μαθαίνω ποντιακά: Γνωρίζεις τι είναι η κουσκουβάρα και πότε την χρησιμοποιούσαν;

Την έλεγαν κουσκουβάρα, κουσκουτούρα, κουσκουτζούρα, κουτζκουτζούρα, κουσκουκούρα ή χουσκουκούρα.

Η λέξη προέρχεται από το τουρκικό kuş korku, που θα πει «σκιάχτρο για τα πουλιά». Σύμφωνα με το έθιμο, όταν τους θερινούς μήνες τους βασάνιζε η ξηρασία, οι Πόντιοι επιχειρούσαν με την… ομοιοπαθητική μαγεία να προκαλέσουν τη βροχή. Έτσι έπαιρναν δυο κοριτσάκια, τα έντυναν με κουρελιασμένα ρούχα και τα περιέφεραν από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας το δίστιχο:

– Κουσκουβάρα νε ιστέρ;
– Αλλαχτάν γιαμούρ ιστέρ!

^{[–Τι θέλει η κουσκουβάρα; –Θέλει βροχή από τον Θεό!]}

Σε κάθε σπίτι η νοικοκυρά έριχνε πάνω στα κοριτσάκια συμβολικά λίγο νερό, ενώ παράλληλα τα φιλοδωρούσε με αυγά ή και χρήματα.

Άλλες φορές έφτιαχναν μια κούκλα (σκιάχτρο) από πανιά, κουρέλια και παλιά ρούχα, την οποία περιέφεραν τα παιδιά από σπίτι σε σπίτι.

• Πηγές: Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού, εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσαλονίκη· Άνθιμου Παπαδόπουλου, Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου· Δ.Ε Τομπαΐδη / Χ.Π. Συμεωνίδη, Συμπλήρωμα στο «Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου».